close
تبلیغات در اینترنت
ارزیابی وضع اقتصاد كشاورزی ایران
درخواست فیلم دانلود سریال جدید دانلود فیلم ایرانی دانلود فیلم خارجی
  • لیست کلیه تجربیات دبیران برای رتبه خبره و عالی

    لیست کلیه تجربیات دبیران برای رتبه خبره و عالی

  • لیست و فهرست کلیه اقدام پژوهی ها

    لیست و فهرست کلیه اقدام پژوهی ها

  • رمز های جی تی ای 5 بصورت کامل

    رمز های جی تی ای 5 بصورت کامل

  • معرفی دانشکده سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

    معرفی دانشکده سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

  • معرفی دانشکده سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

    معرفی دانشکده سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

  • آشنایی با دانشکده فنی انقلاب اسلامی

    آشنایی با دانشکده فنی انقلاب اسلامی

  • آشنایی با دانشکده فنی انقلاب اسلامی

    آشنایی با دانشکده فنی انقلاب اسلامی

  • آشنایی با دانشکده فنی انقلاب اسلامی

    آشنایی با دانشکده فنی انقلاب اسلامی

  • معرفی نظام آموزش عالی فیلیپین

    معرفی نظام آموزش عالی فیلیپین

  • معرفی نظام آموزش عالی ترکیه

    معرفی نظام آموزش عالی ترکیه

تبلیغات در سایت تبلیغات در سایت
  • تاریخ ارسال : دوشنبه 13 مهر 1394
  • بازدید : 364 مشاهده

ارزیابی وضع اقتصاد كشاورزی ایران

 

خشكسالی روزهای سختی را برای اقتصاد كشور رقم زده است؛ روزهایی كه كاهش تولید محصولا‌ت زراعی در كنار قطعی برق صنایع و نگرانی‌های ناشی از كاهش محصولا‌ت صنعتی، خسارات جبران‌ناپذیری را برای كشور به همراه آورده است. این خسارات و نگرانی‌ها كه گویای روزهای سختی برای بخش كشاورزی كشور است در حالی رقم می‌خورد كه بسیاری از كارشناسان از وقوع این پدیده در ماه‌های ابتدایی سال هشدار داده و اظهار داشته بودند با توجه به اینكه در اسفندماه سال گذشته و فروردین‌ماه بارندگی در سطح مطلوبی نبوده است و به عبارتی در این دو ماه بارشی برای كشت محصولا‌ت دیم وجود نداشته است امسال با كاهش تولید گندم دیم كه بخش اعظمی‌ از محصول گندم كشور را به خود اختصاص می‌دهد،‌روبه‌رو خواهیم بود.

این هشدارها در شرایطی رقم خورد كه وزارت جهاد كشاورزی به این هشدارها توجهی نكرد و در راستای آن وزیر جهاد در مصاحبه‌ای در فروردین‌ماه اعلا‌م كرد: در سال جاری صادرات گندم خواهیم داشت، اما این خوشبینی‌ها برای صادرات محصولا‌ت كشاورزی ایران را به یك واردكننده بزرگ گندم تبدیل كرد.

 

 

 

 

هم اكنون بنابر اظهارات كارشناسان بخش كشاورزی در خوشبینانه‌ترین حالت میزان برداشت گندم در سال جاری حدود ۶ میلیون تن خواهد بود كه با تولید ۱۵ میلیون تنی سال گذشته حداقل ۷ میلیون تن فاصله خواهد داشت.

در این میان دولت برای جبران خسارات ناشی از این پدیده كه امكان آن می‌رود كشور هرساله با آن روبه‌رو باشد، ستادی را تحت عنوان مدیریت بحران تشكیل داده است تا در راستای آن خسارات ناشی از خشكسالی برآورد شده و با پول نفتی كه این روزها سفره بزرگی برای واردات پهن كرده است، جبران شود.

جبران خسارتی كه شاید بتواند بخشی از مشكلا‌ت كشاورزان را در سال جاری بهبود ببخشد اما قطعا نخواهد توانست آثار و پیامدهای این پدیده جوی را كه كشور به دلیل موقعیت جغرافیایی خود با آن دست به گریبان است، حل كند.

بر همین اساس دبیركل خانه كشاورز كه در ماه‌های اخیر بارها از نحوه عملكرد دولت و وزارت جهاد كشاورزی در حل بحران خشكسالی انتقاد كرده است و معتقد است وزارت جهاد كشاورزی با اطلا‌عات غلط خود از وضعیت تولید مانع برنامه‌ریزی به موقع برای حل بحران خشكسالی شده است در گفت‌وگو با ایلنا در خصوص اینكه بخش كشاورزی در تقابل با خشكسالی، امسال وضعیت بسیار وخیمی ‌دارد، اظهار داشت: در حال حاضر وضعیت كشاورزان بسیار بد است و سال سختی در انتظار آنان است. البته درآمدهای نفتی دولت آن‌قدر بالا‌ است كه حتی به چندین برابر قیمت نیازهای غذایی مردم را تامین می‌‌كند، اما در این میان قربانیان اصلی خشكسالی، كشاورزانی هستند كه فراموش شده‌‌اند و كسی به فكرشان نیست. به عبارتی قربانی اول كشاورز و قربانی دوم درآمدهای نفتی است كه به هدر می‌‌رود.

عیسی كلا‌نتری با اشاره به اینكه وزارت جهاد كشاورزی میزان تولید گندم در سال گذشته را ۱۵ میلیون تن اعلا‌م كرد، افزود: در این سال كه ایده‌‌آل‌‌ترین سال به لحاظ بارندگی در ۵۰ سال گذشته بود، از تولید ۱۵ میلیون تن گندم، ۲/ ۵ میلیون تن سهم گندم دیم بود كه متاسفانه این میزان امسال به ۲۰۰ هزار تن هم نمی‌‌رسد. وی ادامه داد: در مزارع آبی نیز مطابق گزارش‌‌های واصله از استان‌‌های كشور بین ۳۰ تا ۴۰ درصد كاهش تولید داریم. این بدان معناست كه در مزارع آبی نیز امسال حداقل ۳ میلیون تن كاهش تولید خواهیم داشت. در كل در سال جاری برخلا‌ف آمار وزارتخانه مبنی بر كاهش تنها ۲ میلیون تن، ۸ میلیون تن كاهش تولید گندم خواهیم داشت كه این خسارت به كشاورزان تحمیل می‌‌شود.

دبیركل خانه كشاورز در خصوص اینكه آیا عكس‌العمل وزارت جهاد كشاورزی در مدیریت بحران به موقع بود، تصریح كرد: متاسفانه وزیر جهاد كشاورزی تا آخر اسفند‌ماه منكر خشكسالی شد. در فروردین‌ماه نیز طی مصاحبه‌‌ای این امر را شایعه دانست و همچنان بر صدور گندم در سال جاری تاكید كرد. نتیجه آنكه این آمار غلط، وزارت بازرگانی را هم گمراه كرد و چیزی نمانده بود كه وزیر بازرگانی نخستین قربانی این آمار غلط شود. به عبارتی می‌‌توان گفت بخش كشاورزی دولت را هم گمراه كرد، به طوری كه امسال دولت باید گندم را به قیمت بسیار گران خریده و روانه بازار كند. وی خاطرنشان كرد: این موضوع در تمامی محصولا‌ت استراتژیك هم صدق می‌‌كند اما متاسفانه همین عدم اطلا‌ع ۵/ ۱ میلیارد دلا‌ر خسارت‌گران خریدن را در پی دارد. كلا‌نتری با بیان اینكه خودكفایی گندم چه در دولت هشتم و چه در دولت نهم تنها یك تبلیغ سیاسی بود، یادآور شد: در زمان ریاست‌جمهوری آقای خاتمی‌ نیز با ترغیب كشاورزان برای كشت گندم از طریق افزایش قیمت گندم و بارندگی‌‌های مناسب به خودكفایی رسیدیم.

وی ادامه داد: از جمله ضررهای دیگر خشكسالی كه نادیده گرفته می‌‌شود، از بین رفتن ذخایر ژنتیكی و برخی ارقام بااهمیت ژنتیكی است. به عنوان مثال گندم دوروم كه در صنایع ماكارونی از آن استفاده می‌‌شود، به صورت دیم به عمل می‌‌آید و امسال تقریبا تمام این گندم‌‌ها از بین رفته است. لذا ضرر و زیانی بزرگ صنایع ماكارونی را نیز تهدید می‌‌كند. در حالی كه همان‌طور كه می‌‌دانیم ماكارونی در شرایط گرانی برنج و گندم می‌‌تواند جایگزین بسیار مناسب، مقوی‌‌تر و ارزان‌‌تر باشد.

دبیركل خانه كشاورز با اشاره به اینكه كشاورزی از نظر ایجاد اشتغال و ارزش افزوده، جایگاه مهمی ‌در اقتصاد جهانی و اقتصاد داخلی دارد، گفت: در سال‌‌های اخیر این نقش كاهش پیدا كرده است.برای مثال در رابطه با ارزش افزوده، سهمی‌ كه كشاورزی در تولید ناخالص ملی دارد ۱۲ درصد است، یعنی ما به سال‌های قبل از انقلا‌ب و سال‌‌های ۱۳۵۴ برگشت كرده‌‌ایم. آن موقع ما افزایش درآمدهای نفتی را نیز داشتیم، به عبارت دیگر باز هم تكرار می‌‌كنم هرگاه رشد اقتصادی ناشی از گسترش صادرات نفتی در اقتصاد ایران افزایش یافته و بخش كشاورزی فدا شده است، ‌GDP پایین آمده است.

وی افزود: از نظر اشتغال سهم اشتغال در بخش كشاورزی نسبت به كل اشتغال كاهش یافته است. در سال ۱۳۸۰ سهم اشتغال كشاورزی نسبت به كل اشتغال حدود ۲۶ درصد بوده است. در سال ۱۳۸۵ این سهم به ۲۳ درصد رسیده كه نشان‌‌دهنده این است كه بقیه اشتغال جذب بخش‌‌های خدمات و صنعت شده است. ضمن اینكه كشاورزی به طور كلی هم از نظر تامین مواد غذایی لا‌زم و هم از لحاظ اشتغال‌‌زایی در صنایع وابسته (تبدیلی و تكمیلی) می‌‌تواند بسیار مهم بوده و با تامین اشتغال به‌طور غیرمستقیم در اقتصاد كشور تاثیر زیادی داشته باشد. كلا‌نتری همچنین در خصوص وضعیت مراتع درخشكسالی اظهار داشت: بسیاری از مراتع نیز از بین رفته و عشایر و دامداران با مشكلا‌ت متعددی مواجه هستند. دام‌‌ها از گرسنگی تلف می‌‌شوند. متوسط وزن لا‌شه كشتارگاه‌‌ها در حال حاضر به ۱۳ كیلوگرم هم نمی‌‌رسد. وی با بیان اینكه جنگ آب و علوفه بین عشایر ایجاد شده است در حالی كه در ستاد خشكسالی تاكنون با وجود درآمدهای ده‌‌ها میلیارد دلا‌ری دولت، هیچ اقدام عملی برای خرید دام و رفع این مشكل صورت نگرفته است، تصریح كرد: جالب اینكه علی‌‌رغم عرضه بسیار زیاد دام به بازار، باز هم گوشت ارزان نشده و این به دلیل وجود واسطه‌‌ها است، اما در پاییز با كاهش عرضه، به‌طور قطع گوشت گران می‌‌شود. از طرفی تا طرح این مشكلا‌ت در مجلس و اتخاذ تصمیمات لا‌زم در مجلس صورت بگیرد، كشاورز مرده است.

وی یادآور شد: اگر ارزش تولیدات كشاورزی را ۳۰ میلیارد دلا‌ر در نظر بگیریم، ۲۵ درصد كاهش بر اثر خشكسالی معادل ۵/۷ میلیارد دلا‌ر می‌‌شود. در حالی كه دولت ۵ درصد اعتبارات عمرانی را كه معادل ۵۶۰ میلیارد تومان است به این امر اختصاص داده و این عملا‌ پوشش‌‌دهنده ۱۰ درصد خسارت هم نیست.

دبیركل خانه كشور تصریح كرد: از طرف دیگر وضعیت جهانی بازار گندم نیز مناسب نیست. میزان تجارت جهانی گندم ۱۱۰ تا ۱۲۰ میلیون تن است كه از این میزان دو كشور پرجمعیت هندوستان و چین به واسطه اینكه هم منابع آبی خود را از دست داده‌‌اند و هم رشد مناسبی در زمینه تغذیه در سال‌‌های اخیر داشتند، واردكننده و خواهان ۷۰ میلیون تن از این میزان هستند و مابقی گندم در بازار جهانی برای سایر كشورها می‌‌ماند. لذا در این بازار تامین گندم مورد نیاز جامعه هم سخت است.

در این میان كارشناسان بخش كشاورزی با اعلا‌م اینكه آفت خشكسالی بر سر مزارع كشور سایه انداخته است اظهار می‌كنند كه با توجه به اینكه ایران كشوری خشك و نیمه‌خشك محسوب می‌شود، گمان می‌رفت، حداقل پیش‌بینی‌های لا‌زم برای این پدیده طبیعی و كاهش خسارات ناشی از آن در كشورمان صورت گرفته باشد ولی متاسفانه با گذشت روزهای بیشتری از این سال زراعی، بحران خشكسالی بیش از پیش خود را به خصوص در نواحی جنوب كشورمان نشان داد به طوری كه اكنون شاهد از بین رفتن مقادیر بسیار زیادی از محصولا‌تی هستیم كه به صورت دیم كاشته شده‌اند كه البته در بین این محصولا‌ت، بیشترین خسارت متوجه مزارع گندم دیم شده است.

بحث قابل پیش‌بینی بودن یا نبودن خشكسالی، هیچ دردی از كشاورزان خسارت‌دیده درمان نمی‌كند بلكه به گفته برخی كارشناسان این پدیده طبیعی قابل پیش‌بینی نیست ولی به دلیل اینكه خشكسالی جزئی از ذات برخی كشورهای خشك و نیمه‌خشك، همچون كشور ما است، بنابراین باید حداكثر امكانات و تجهیزات در كشور برای رساندن خسارات این پدیده به حداقل، به كار گرفته شود.

در همین خصوص جاسم ساعدی، عضو كمیسیون كشاورزی مجلس نیز تشكیل ستاد‌های بحران را اقدام مناسبی ندانست و به ایلنا گفت: پیش‌بینی و تشكیل ستادهای بحران نمی‌تواند اقدام موثری باشد بلكه باید به فكر راهكارهای اساسی همچون تغییر مدل‌های كشت و برداشت بخش‌های درآمدزا از كشاورزی و منابع طبیعی بود.

ساعدی با بیان اینكه نباید با مدیریت بحران، خشكسالی را از سر گذراند و باید در انجام مدیریت ریسك تلا‌ش كرد، افزود: با مدیریت ریسك هر لحظه این احتمال را می‌دهیم كه در صورت بروز خشكسالی چه اقداماتی باید انجام دهیم و باید برای زمان خشكسالی قانون داشته باشیم. وی با اشاره به اینكه در حال حاضر می‌توان خشكسالی‌ها را با اطلا‌عات ماهواره‌ای دنبال كرد، اظهار داشت: به محض اینكه تشخیص داده شد كه خشكسالی ممكن است پیش آید، باید برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته را اجرایی كرد، در حالی كه اكنون چنین برنامه‌ریزی‌ای در كشور ما وجود ندارد.

به این ترتیب می‌توان سال ۱۳۸۷ را سالی برای مرگ تدریجی كشاورزی در كشور نام‌گذاری كرد؛ سالی كه قرار بود پنجمین سال برای برگزاری جشن خود كفایی باشد اما خشكسالی، پنجمین سال را به سالی برای واردات گندم و سایر محصولا‌ت كشاورزی تبدیل كرد تا اكنون با واردات ۵ میلیون تنی- كه اگر مجوز دو میلیون تنی فروردین‌ماه را هم حساب كنیم به ۷ میلیون تن می‌رسد- به یكی از واردكنندگان بزرگ گندم تبدیل شویم و این یعنی سالی برای خداحافظی از جشن خودكفایی.

 

 

 

منبع:     www.ake.blogfa.com     منبع:     www.ake.blogfa.com     منبع:     www.ake.blogfa.com