close
تبلیغات در اینترنت
تحقیق و مقاله درباره افسردگی
درخواست فیلم دانلود سریال جدید دانلود فیلم ایرانی دانلود فیلم خارجی
  • لیست کلیه تجربیات دبیران برای رتبه خبره و عالی

    لیست کلیه تجربیات دبیران برای رتبه خبره و عالی

  • لیست و فهرست کلیه اقدام پژوهی ها

    لیست و فهرست کلیه اقدام پژوهی ها

  • رمز های جی تی ای 5 بصورت کامل

    رمز های جی تی ای 5 بصورت کامل

  • معرفی دانشکده سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

    معرفی دانشکده سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

  • معرفی دانشکده سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

    معرفی دانشکده سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

  • آشنایی با دانشکده فنی انقلاب اسلامی

    آشنایی با دانشکده فنی انقلاب اسلامی

  • آشنایی با دانشکده فنی انقلاب اسلامی

    آشنایی با دانشکده فنی انقلاب اسلامی

  • آشنایی با دانشکده فنی انقلاب اسلامی

    آشنایی با دانشکده فنی انقلاب اسلامی

  • معرفی نظام آموزش عالی فیلیپین

    معرفی نظام آموزش عالی فیلیپین

  • معرفی نظام آموزش عالی ترکیه

    معرفی نظام آموزش عالی ترکیه

تبلیغات در سایت تبلیغات در سایت
  • تاریخ ارسال : شنبه 18 مهر 1394
  • بازدید : 368 مشاهده

افسردگی

افسردگیمیتواندتنهایکباردرزندگیفرداتفاقبیفتد . بههرحالاغلببهصورتحملاتتکراریدرطولزندگیبادورههایبدونافسردگیدربینآنهااتفاقمیافتدیامیتواندوضعیتیمزمنباشدکهنیازمندیکدرمانپیوستهدرطیزندگیباشد.

افسردگیاختلالیاستکهبرتفکر،خلق،احساسات،رفتاروسلامتجسمیشماتأثیرمیگذارد.
پیشازاینعقیدهبراینبودکه « تمامآندرسرشماست » واگرواقعاًتلاشکنیدمیتوانیدخودراازآنرهاکنید. امروزهپزشکانمیدانندکهافسردگینوعیضعفنیستوشمابهتنهایینمیتوانیدآنرادرمانکنید. افسردگییکاختلالپزشکیبازمینهشیمیایییازیستشناسیاست .گاهیاوقاتیکزندگیپراسترسمحرکیبرایافسردگیمیشود. درسایرمواردبهنظرمیرسدکهافسردگیبدونیکعلتتعیینشدهمشخصوبطورخودبخودیرویمیدهد.

افسردگی،بدونتوجهبهعلتآنچیزیبیشازیکحالتمحزونویایکخمودگیدرآماتیکاست .

افسردگیمیتواندتنهایکباردرزندگیفرداتفاقبیفتد . بههرحالاغلببهصورتحملاتتکراریدرطولزندگیبادورههایبدونافسردگیدربینآنهااتفاقمیافتدیامیتواندوضعیتیمزمنباشدکهنیازمندیکدرمانپیوستهدرطیزندگیباشد.ایناختلالبیشاز۱۸میلیونآمریکاییرادرتمامسنینونژادهامبتلاکردهاست.
داروهاییکهدردسترسهستند،حتیدرموردافسردگیهایبسیارشدیدایمنومؤثرهستند. بادرمانمناسب،بسیاریازافرادیکهافسردگیشدیددارند،درعرضچندهفتهبهبودیمییابندومیتوانندبهفعالیتهایطبیعیروزانهخودبازگردند .
●●
علایمونشانهها

دونشانهشاخصافسردگیکهنشانههایکلیدیبرایتشخیصمحسوبمیشونددرزیرآوردهشدهاند .

ازدستدادنعلاقهبهامورروزمرهطبیعی

شماعلاقهوخوشحالیخودرادرفعالیتهاییکهقبلاًازآنهالذتمیبردیدازدستمیدهید. اینمورد « بیلذتی » نامیدهمیشود .

خلقافسرده

شمااحساسغمیاناامیدی،بیفریادرسیمیکنیدوامکانداردنوبتهایگریهداشتهباشیدازدیدپزشکانیاسایرمراقبینبهداشتیکهافسردگیراتشخیصمیدهند،علاوهبرمواردفوقبیشترعلائمونشانههاییکهدرزیرآوردهشدهاندنیزمیتوانددربیشترروزهاویاتقریباًهرروز،بهمدتحداقلدوهفتهدرفردوجودداشتهباشند .
ختلالاتخواب

خوابزیادیامشکلاتحینخوابمیتواندعلامتیباشدمبنیبراینکهشماافسردههستید. بیدارشدندرنیمهشبیاصبحزودوناتوانیدربهخوابرفتندوبارهمعمولهستند .
اختلالدرفکرکردنیامتمرکزشدن

ممکناستبرایتمرکزکردنیاتصمیمگرفتندچارزحمتشویدومشکلاتیباحافظهخودداشتهباشید .

کاهشوزنیاوزنگیریقابلتوجه

کاهشیاافزایشوزنووزنگیرییاکاهشوزنبدونتوجیهمیتواندنشاندهندهافسردگیباشد .
پرخاشگرییاکاهشحرکاتبدن
ممکناستبیقرار،پرخاشگر،تحریکپذیروزودرنجبهنظربرسید. یاممکناستاینطوربهنظربرسدکهکارهایتانراباسرعتآهستهانجاممیدهیدوبهسوالاتبهآهستگیوباصداییکنواختپاسخمیدهید .
خستگی
ممکناستاحساسکسالتوفقدانانرژیراتقریباًهرروزداشتهباشید . ممکناستصبحهنگامبهاندازهزمانیکهدرشبقبلبهرختخوابمیرفتیداحساسخستگیکنید .
اعتمادبهنفسپایین
ممکناستاحساسبیارزشیکنیدواحساسگناهشدیدداشتهباشید .
کاهشعلاقهبهفعالیتجنسی
اگرپیشازظهورافسردگیازنظرجنسیفعالباشید،ممکناستکاهشقابلتوجهیدرسطحعلاقهخودبهداشتنارتباطجنسیاحساسکنید .
افکارمرگ
ممکناستدیدگاهمنفینسبتبهخود،موقعیتخودوآیندهخودداشتهباشید . ممکناستافکارمرگ،مردنوخودکشیداشتهباشید .
افسردگیمیتواندشکایاتجسمیگستردهایرانیزمانندخارشعمومی،تاریدید،افزایشتعریق،دهانخشک،مشکلاتگوارشی) سوءهاضمه،یبوستواسهال( سردردوکمردردایجادنماید .
کودکان،نوجوانانوبالغینممکناستبهطورمتفاوتیبهافسردگیواکنشدهند. دراینگروههاممکناستنشانههااشکالمختلفداشتهباشدیابادیگروضعیتهاپوشاندهشود .
●●
انواعاصلیافسردگیشاملمواردزیراست :
افسردگیاساسی
ایننوعازاختلالخلقبیشازدوهفتهپایدارمیماند . نشانههامیتواند،شامل : احساسعظیمغموسوگ،ازدستدادنعلاقهوخوشحالیدرفعالیتهاییکهمعمولاًبرایتانلذتبخشاستواحساسگناهوبیارزشیباشد. ایننوعافسردگیمیتواندباعثکمخوابی،تغییراشتها،خستگیشدیدومشکلشدنتمرکزشود. فسردگیشدیدمیتواندخطرخودکشیراافزایشدهد.
دیستایمی Dysthymia
نوعخفیفترامامداومترافسردگیاست. ایننوعحداقلدوسالواغلببیشاز۵سالدواممیآورد. علایمونشانههامعمولاًناتوانکنندهنیستندودورههایدیستایمیمیتواندبادورههایکوتاهمدتاحساسطبیعیبودنجابهجاشود. ابتلابهدیستایمیشمارادرخطربیشتربرایافسردگیاساسیقرارمیدهد .
اختلالاتتطابقی
اگرفردیکهمحبوبشماستفوتکند،شغلتانراازدستبدهیدیاتشخیصسرطانبرایشماگذاشتهشودبسیارطبیعیاستکهاحساسفشار،غم،عصبانیتیالبریزشدنکنید . درنهایتبسیاریافرادباپایاناسترسهایزندگیبهحالتاولیهبازمیگردند. امابعضیخیر،اینچیزیاستکهبناماختلالتطابقیخواندهمیشود. زمانیکهپاسخشمابهیکحادثهیاواقعیتپراسترسباعثایجادعلائمافسرگیمیشود . بعضیافراددرپاسخبهیکحادثهمنفرددچاراختلالتطابقیمیشوند. بهنظرمیرسداینمشکلدردیگرانازترکیبیازعواملاسترسزاریشهدارد. اختلالتطابقیمیتواندحادباشد) کمتراز۶ماهدوامبیاورد( یامزمنباشد) بهمدتطولانیتریباقیبماند( .
پزشکاناختلالاتتطابقیرابراساساینکهعلایمونشانههایاولیهبهصورتافسردگییااضطرابباشندطبقهبندیمیکنند .
اختلالاتدوقطبی
داشتندورههایعودکنندهافسردگیوسرخوشی)مانیا = شیدایی( مشخصکنندهاختلالدوقطبیاست.ازآنجاکهاینوضعیتاحساساترادرهردوسرطیف)قطبها( درگیرمیکند،اختلالدوقطبییااختلال A افسردگیشیدایینامیدهمیشود . شیداییبرقضاوتاثرمیکندوباعثگرفتنتصمیماتغیرهوشمندانهمیشود . بعضیافرادمراحلیازافزایشخلاقیتونوآوریدرطیمرحلهشیداییدارند. تعدادحملاتهرحملهدرهریکازقطبهاممکناستمساوینباشد .
بعضیافرادممکناستچندینحملهافسردگیپیشازمرحلهشیداییداشتهباشندیابالعکس. ● اختلالاتخلقیفصلی
اختلالاتخلقیفصلیشکلیازافسردگیاستکهبهتغییراتفصلوفقدانتماسباآفتابمربوطاست . ممکناستباعثبروزسردرد،تحریکپذیریوسطحپایینانرژیشود .
بسیاریافرادباافسردگیعلایماضطرابراهمنشانمیدهند . اضطرابیکهبعدازسن۴۰سالگیایجادشوداغلببهافسردگیمربوطاستتایکمشکلمستقل .
علتها
هیچعلتمنفردیبرایافسردگیوجودندارد. اینبیماریغالباًشکلخانوادگیدارد . کارشناسانمعتقدندکهیکحساسیتژنتیکیدرترکیبباعواملمحیطیماننداسترسیابیماریجسمیمیتواندباعثایجادیکعدمتعادلدرموادشیمیاییمغزبانامنوروترانسمیترهاشودکهموجبافسردگیمیشود . بهنظرمیرسدعدمتعادلبینسهنوروترانسمیتر   سروتونین،نوراپینفرینودوپامین   باافسردگیمرتبطباشد.
دانشمندانکاملاًنمیدانندکهچگونهعدمتعادلدرنوروترانسمیترهامیتواندعلائمونشانههایافسردگیراایجادکند. بهطورقطعمشخصنیستکهآیاتغییراتنوروترانسمیترهاعلتافسردگیاستیانتیجهآن .

دانشگاه علوم پزشکی بوشهر

●● عواملیکهباافسردگیمربوطهستندشاملمواردزیراست :
ارث : محققینچندژنراکهممکناستبااختلالاتدوقطبیمربوطباشندرامشخصکردهاند،آنانبهدنبالژنهاییمیگردندکهباسایراشکالافسردگیمرتبطباشند . اماهمهافرادیکهسابقهفامیلیافسردگیرادارندبهایناختلالدچارنمیشوند .
استرس : وقایعپراسترسزندگی،بهویژهازدستدادنیاتهدیدبهازدستدادنیکفردمحبوبباشغلمیتواندمحرکافسردگیباشد .
داروها : استفادهطولانیمدتازبرخیداروهامانندداروهاییکهجهتکنترلفشارخوناستفادهمیشوند،قرصهایخوابیاقرصهایجلوگیریازبارداریمیتوانندعلائمافسردگیرادربعضیافرادایجادکنند .
بیماریها : ابتلابهیکبیماریمزمن،مثلبیماریقلبی،سکتهمغزی،دیابت،سرطانیاآلزایمرباعثمیشودکهشمادرخطربیشتریبرایافسردگیقراربگیرد. مطالعاتیکارتباطثابتنشدهبینافسردگیوبیماریقلبیرانشانمیدهد . افسردگیدربسیاریافرادیکهحملهقلبیداشتهانداتفاقمیافتد . افسردگیدرماننشدهمیتواندشمارادرخطربیشتریبرایمرگدرسالهایاولپسازسکتهقلبیقراردهد . ابتلابهکمکاریتیروئیدحتیاگرخفیفباشدهممیتواندباعثبروزافسردگیشود .
شخصیت : صفاتشخصیتیخاصیماننداعتمادبهنفسپایینووابستگیشدید،بدبینیوحساسیتدربرابراسترسهامیتواندشمارامستعدافسردگینماید .
افسردگیپساززایمان : احساسخفیفناراحتیکهمعمولاًچندروزتاچندهفتهپساززایماناتفاقمیافتددرمادرانمسئلهشایعیاست. دراینزمانممکناستاحساسناراحتی،عصبانیت،اضطراب،تحریکپذیریوکاهشظرفیتکنید. فرمشدیدتریاز baby blues افسردگیپساززایماننامیدهمیشودکهآنهمتازهمادرانراگرفتارمیکند .
الکل،نیکوتینوسوءاستفادهازمواد : کارشناسانتصورمیکردندافرادافسردهالکل،نیکوتینوداروهایتغییردهندهخلقرابهعنوانراهیبرایکاهشافسردگیاستفادهمیکنند . امادرواقعاستفادهازاینموادمیتواندباافسردگیواختلالاظطرابیمرتبطباشد .
رژیمغذایی: کمبودهایاسیدفولیکوویتامین B۱۲میتواندباعثایجادنشانههایافسردگیشود. سطوحپایینهردومادهمغزیباپاسخضعیفتریبهداروهایضدافسردگیهمراههستند .
عواملخطر
افسردگیتمامسنینوتمامنژادهارامبتلامیکند. میزانافسردگیدرمیانافرادمتأهل،بخصوصمردانمتأهلوافرادیکهارتباطاتطولانیمدتدارندکمتراست. اینمیزاندربینافرادمطلقهوکسانیکهتنهازندگیمیکنندبیشتراست . احتمالعدمتشخیصافسردگیدرافرادسنبسیاربیشتراست .
زناندوبرابربیشازمردانافسردگیراتجربهمیکنند. گرچهمرداناحتمالکمترینسبتبهزنانبرایافسردگیدارند،ایناختلالبین۳تا۴میلیونمردآمریکاییرامبتلاساختهاست. تفاوتهایجنسیتیتاحدیمیتواندناشیازعللبیولوژیکمثلهورمونهاوتغییراتمتفاوتسطحوروترانسمیترهاباشد .
چهوقتبایدبهدنبالتوصیهپزشکیرفت
اگرعلاقهکمیبهفعالیتهایلذتبخشدرخوداحساسمیکنید،اگراحساسغم،ناامیدی،خستگییابیارزشیمیکنیدواگرعاداتخوابوخوراکشمابهمیزانزیادیتغییرکرده،پزشکخودراببنیدتامشخصکنیدکهآیاافسردگیداریدیاخیر. اگرکسیرامیشناسیدکهشخصاتافسردگیرانشانمیدهد،اوراتشویقبهدریافتکمککارشناسانهکنید .
غربالگریوتشخیص
برایتشخیصافسردگی،پزشکمعاینهبالینیشامل: آزمایشاتیبرایردکردنوضعیتهاییکهمیتوانندعلایمتقلیدکنندهافسردگیراایجادکنندانجامدهد .
اگرپزشکشماعلایمافسردگیشدیدرامیبینیدیابهاحتمالخودکشیمشکوکاستمیتواندشمارابهمتخصصروانپزشکارجاعکندیاحتیبستریفوریراتوصیهکند .
پزشکیاروانپزشکتشخیصافسردگیرابراساسعلائمونشانههایمشخصبیماریبعلاوهحضورعلائمونشانههاییکهمعمولاًهمراهباافسردگیهستندمیگذارند.
عوارض
افسردگییکبیماریجدیاستکهمیتواندآثاروخیمیبرفردوخانوادهبهجاگذارد. افسردگیدرماننشدهمیتواندمنجربهمارپیچنزولیناتوانی،وابستگیوخودکشیشود. میزانخودکشیدرمردان۴برابربیشتراززناناست،گرچهزنانبیشتراقدامبهخودکشیمیکنند. میزانخودکشیپساز۷۰سالگیدرمردانافزایشمییابد،واینمیزانپساز۸۵سالگیبیشتراست .
علایمهشدارخاصیمیتواندنشاندهندهافسردگیشدیدواحتمالخودکشیباشند. باجدیتهردرمانیرابرایپیشگیریازخودکشیبهکارگیریدحتیاگرفردتحتدرمانافسردگیاست. اگرهریکازعلائمخطرزیررامشاهدهکردیدبایکپزشکیادرمانگاهروانیتماسبگیرید. ▪ (pacing ) آرامش،رفتارپرخاشگرانه،تغییراتخلقیزیادوبیخوابیبرایچندشبمتوالی.
تهدیدیاعملبهآسیبجسمییاخشونت .
تهدیدیاصحبتدرموردمرگیاخودکشیمانند: A دیگربرایماهمیتندارد@ یا A دیگرنیازینیستبیشازایننگرانمنباشی  .
افتفعالیتهاوارتباطات .
کارهاییمانندخداحافظیبادوستان،نوشتنوصیتنامهیا ... .
بهبودناگهانیخلقپسازیکدورهافسردگی .
رفتارخطرناکغیرطبیعیمانندخریدیاحملاسلحهیارانندگی ... .
درمان
ساختداروهایضدافسردگیوداروهایتثبیتکنندهخلقدرمانافسردگیرابهبودبخشیدهاست. داروهامیتوانندعلائمافسردگیرابرطرفکنندودربسیاریازانواعبیماریتبدیلبهخطاولدرمانشدهاند. رواندرمانیهممیتواندبخشیازدرمانباشدکهبهشماکمکمیکندبامشکلاتدائمیخودکهافسردگیراتحریکمیکندیابهآندامنمیزندکناربیایید. ترکیبیازداروهاویکدورهکوتاهرواندرمانیدرصورتیکهافسردگیخفیفیامتوسطداشتهباشید،معمولأبادارویادرمانالکتروشوکآغازمیشود. بهمحضاینکهبهترشویدرواندرمانیمیتواندمؤثرترواقعشود.
پزشکانعموماًافسردگیرادردومرحلهدرمانمیکنند. درمانحادداروییبهبرطرفکردنعلائمتاآنجاکهشمااحساسخوببودنپیداکنیدکمکمیکند. بهمحضاینکهعلائمتانبرطرفشود،رماننگهدارندهمشخصاًبامدت۶تا۱۲ماهبرابپیشگیریازعودادامهدادهمیشود.
حتیاگراحساسمیکنیدحالتانخوباستوبهفعالیتهایمعمولتانبازگشتهاید،بسیارمهماستکهداروهایتانرامصرفکنید. درافرادبسیاریکهیکحملهداشتهاند،حملهمجددافسردگیاتفاقمیافتد،اماادامهدرمانبهمدتحداقل۶ماهبهمیزانزیادیخطرعودفوریراکممیکند،اگردربیشازدوموردحملهقبلیافسردگیداشتهاید،امکانداردکهپزشکتاندرمانطولانیمدتباضدافسردگیهاراپیشنهادبدهد .
●●
مراقبتازخود
باآغازدرمانضدافسردگیشماهمچنانبایدبهطورروزانهکنترلشویددراینجاچندرهنمودآوردهشدهاست .
مرتبأپزشکخودراببینید: پزشکپیشرفتشماراارزیابیمیکند،شماراحمایتوتشویقمیکندوداروهایشمارادرصورتلزومتعدیلمیکند.
داروهایخودرادریافتکنید: پیداکردنداروییکهبرایشمابهترینباشد،ممکناستنیازبهچندینبارامتحانداشتهباشد. امکانداردچندهفتهطولبکشدتانتیجهراببینید. وقتیاحساسبهتربودنکردیدهمبهمصرفداروهایتانهمانگونهکهتوصیهشدهاستادامهدهید.
تنهانمانید: سعیکنیددرفعالیتهایطبیعیشرکتکنید .
ازخودمراقبتکنید: یکرژیمسالمداشتهباشیدومیزانمناسبیخوابوورزشداشتهباشید . ورزشمیتواندبهدرمانبعضیاشکالافسردگی،برطرفشدناسترسوآرامشدنشماکمککند.
ازالکلوداروهایتفریحیپرهیزکنید: سوءاستفادهازالکلوداروهاازبهبودشماجلوگیریمیکندیاسرعتآنراکندمینماید.

همانطورکهانسانسرتاپاشادمیشود،دچاراندوههمهجانبههممیگردد.

- چهوقتبهپزشکمراجعهکنیم؟
-
احساسغم،نگرانی،یابیهودگیمداومدارید.
-
بهخودکشیفکرمیکنید.
-
روابطوفعالیتهائیکهشادیبخشبودندلذتخودراازدستدادهاند.
-
نمیتوانیدبخوابید،زیادمیخوابید،یاصبحخیلیزودقدممیزنید.
-
احساسغممیکنیدودرتمرکز،یادآوری،وتصمیمگیریدچاراشکالشده‌‌اید.
-
دچارگریههایدورهایشدهاید.

-
افسردگینشانهٔچیست؟
همانطورکهانسانسرتاپاشادمیشود،دچاراندوههمهجانبههممیگردد. غصهوغمازدستدادنعزیزی،ونیزگرفتاریهایفردیمثلطلاقیابیکارشدنبخشیاززندگیانساناست. افسردگیناشیازاینشرایط)حتیبهمدتچندینماه( چیزیطبیعیاست.
اگراعتمادبهنفسخودراازدستدادهایدیاباهرتنشروانیازپادرمیآئید،ممکناستگرفتارافسردگیشوید. افسردگیممکناستعلتجسمانینیزداشتهباشد. محققاندریافتهاندکهبسیاریازافراددچارافسردگیشدید،اغلبدچارعدمتعادلدرموادشیمیائیمغزهستند.

- درمانافسردگی
علتهرچهباشد،راههائیبرایکاهشافسردگیوجوددارد.
احساسگناهنکنید. اگرافسردگیشماناشیازاحساساشتباهاست،سرزنشکردنخودکمکینمیکند. البتهبهعهدهگرفتناشتباهمهموناراحتیباآنهمراهاست،امااحساسگناهیاشرمندگیشدیدخودشخصراعاملاصلیقلمدادمیکند.
برنامهمنظمیداشتهباشید. چرخهٔخواب - بیداریخودراتنظیمکنید. درطولروزچرتنزنیدتاتنظیمبرنامهٔخوابوبیداریآسانترشود. بیشترکارکنید،چوناعتمادبهنفسشمارازیادترمیکند. امااگردرآنواحددرسهجاکارمیکنید،آنراکمکنید،چونتنشروانیراتشدیدمیکند.
صبحانهٔمناسببخورید. یکفنجانقهوهٔشیرینممکناستافسردگیرادوبرابرکند. شکروکافئینکمتربخورید. کسانیکهاینهاراکنارگذاشتهاندظرفچندروزتغییراثرآنرادرخوداحساسکردهاند.
الکلنخورید. برخلافاثرکوتاهمدتالکلدرایجادنشاط،دربلندمدتباعثافسردگیمیگردد.
ورزشکنید. ورزشاثرضدافسردگیخوبیدارد. بهطورمنظمبهورزشیکهبرایتانمناسباستبپردازید.
دانشتانرازیادکنید. کتابهایمناسبدربارهٔافسردگیوراههایمبارزهباآنبخوانید.
کمترتلویزیوننگاهکنید. تماشایتلویزیوناثررخوتزاداردوافسردگیراتشدیدمیکند. رخوتوکمبودتحرکیکیازعلائماولیهافسردگیاست. تماشایزیادتلویزیوندرمانافسردگیرامشکلمیکند.
سیگارنکشید. سیگارکشیدننیزباعثتشدیدافسردگیمیشود. بهتراستآنراترککنید. اگرنمیتوانید،ازپزشککمکبگیرید. ترکسیگاربهدرمانافسردگیکمکزیادیمیکند. تصمیمهایمشکلنگیرید. درهنگامیکهدچارافسردگیهستید،تصمیمهایسختنگیرید. تصمیمبهتغییرشغل،ازدواجوطلاقرابهبعدازدورانافسردگیموکولکنید. بهبودازافسردگیطولمیکشدونبایدتغییرسریعراانتظارداشت.
ازبوهاکمکبگیرید. تحقیقاتنشاندادهاستکهرابطهٔقویونزدیکیبینبویائیوهیجانوجوددارد. حتیمقادیرکمعطرمیتواندامواجمغزیراتغییردهد. مثلاًعطرگلیاسعملاًتحرکفردافسردهرابالامیبرد.
وقتیافسردگیازبیننمیرود. اگرباهمهٔاینهاهنوزافسردههستید،بازکارهایدیگریمیتوانیدبکنید. برایانجامهریکازمواردزیرازپزشکخودراهنمائیبخواهید.
داروهایتانراتغییردهید. برخیداروهایضدفشارخون،ضدحساسیت،واستروئیدکهبرایآسمتجویزمیشودممکناستافسردگیراتشدیدکنند. پرکارییاکمکاریغدددرونریز،مثلتیروئید،نیزمیتواندباعثافسردگیشود. ازپزشکخوددربارهءتغییراینداروهاکمکبخواهید.
مشاورهروانیکنید. یکدرمانگرمتخصصمیتواندمشکلاتشمارابررسیکندوروابطیراکهبهکاهشافسردگیکمکمیکندبرقرارکند. درمانگرهایرفتاریروشهایمنفیتفکرورفتارراکهباعثافسردگیمیشوندتغییرمیدهند.
داروبخورید. پزشکممکناستبرایشمادارویضدافسردگیتجویزکند. دونوعدارویمعروفضدافسردگیسهحلقهایهاومهارکنندههایمونوآمیناکسیداز (MAOI) هستند. داروهایدیگرینیزوجوددارندکهعوارضجانبیاینهاراندارند.
ویتامین B بخورید. تحقیقاتاخیرنشاندادهاستکهافزایشویتامینهای B۲,B۱و B۶اثرداروهایضدافسردگیسهحلقهایرادرسالمندانبیشترمیکند. ولیمثلهردارویدیگر،ویتامینهارانیزبایدبانظرپزشکمصرفکرد. خوردنمقادیرزیادویتامین B۶میتواندسمیشود.

انواعافسردگی

احساساتافسردگیشماكاملاًشخصیومنحصربهخودشمامیباشد،اماپزشك،مشاورویاسایرمتخصصینرشتهروانشناسییاروانپزشكیمیتوانندبینانواعبیماریهابراساسعلتایجادآنها،علایمشانومدتزمانطولكشیدنشانتمایزقابلشوند.

احساساتافسردگیشماكاملاًشخصیومنحصربهخودشمامیباشد،اماپزشك،مشاورویاسایرمتخصصینرشتهروانشناسییاروانپزشكیمیتوانندبینانواعبیماریهابراساسعلتایجادآنها،علایمشانومدتزمانطولكشیدنشانتمایزقابلشوند.
طبقهبندیافسردگی
خفیف،متوسط،شدید
افسردگیخفیف: درافسردگیخفیف،خلقپایینممكناستایجادشودوبعدازمدتیازبینبرود. اینبیماریاغلببعدازیكواقعهاسترسزابروزمیكند. شخصممكناستبهغیرازاحساسخلقپایین،احساساضطرابونگرانیهمداشتهباشد. تغییردرنحوهزندگی،اغلبتمامآنچیزیاستكهبرایدرمانایننوعافسردگیلازماست.
افسردگیمتوسط: درافسردگیمتوسط،خلقپایینطولكشیدهوباقیمیماندوشخصدچارعلایمجسمینیزمیگردد. گرچهاینعلایمازفردیبهفرددیگرفرقمیكند. درچنینمواردی،فقطتغییردرنحوهزندگیبهندرتباعثبهبودیمیشودونیازبهدرمانداروییهموجوددارد.
افسردگیشدید: افسردگیشدیدیكبیماریتهدیدكنندهزندگیمیباشدكهدارایعلایمشدیدیمیباشد. بیماردچارعلایمومشكلاتجسمی،هذیانهاوتوهماتشدهومراجعهبهپزشكدراولینفرصتازاهمیتزیادیبرخورداراست.
سایراصطلاحاتافسردگی
سایراصطلاحاتیكهبطوررایجدرپزشكیبرایتوصیفانواعافسردگیبكارمیروندعبارتنداز: افسردگیواكنشی،افسردگیدرونزاد،افسردگیعصبی،افسردگیروانی،افسردگیدوقطبی،افسردگییكقطبی،افسردگیتهییجی،افسردگیتاخیری،افسردهخویی،افسردگیپنهان،افسردگیعضوی،افسردگیراجعبهكوتاهمدتوافسردگیمفصلی.
افسردگیواكنشی: پزشكانازاصطلاحافسردگیواكنشی (Reactive Depression) دردومورداستفادهمیكنند. درمورداول،بهافسردگیهاییكهبهعلتیكحادثهاسترسزاایجادشدهاست،واكنشیاطلاقمیشودكهمدتاینافسردگیهاهممعمولاًزیادنیست. چنینافسردگیهاییرامیتوانبهصورتیكپاسخطبیعیتشدیدیافتهدرمقابلناملایماتزندگینیزدرنظرگرفت.
انجاممشاوره،حمایتخانواده،كنترلاسترسوبعضیازاقداماتعملی،ممكناستتمامآنچیزهاییباشندكهبرایدرماناینبیماریلازمهستند.
بااینحال،یكحادثهاسترسزامیتواندباعثشروعافسردگیشدیدیشودوافرادیكهمستعدبهاینبیماریهستندمیتوانندبعدازشروعبیماریشان،زندگیپراسترسیراداشتهباشند. درصورتوقوعچنینوضعیتی،بسیارمشكلاستكهدقیقاًبگوییمكهاینافسردگی،واقعاًواكنشیبهاسترسبودهاست.
اصطلاحواكنشافسردگیراهمچنینبرایمواردیكهیكشخصهنوزمیتواندبهموقعیتهایاجتماعیواكنشنشاندادهوازآنلذتببردنیزبكارمیبرند.
افسردگیدرونزاد: افسردگیدرونزاد: (Endogenous Depression) بدونهیچدلیلیایجادمیشود. اینافسردگیمعمولاًشدیدبودهوبیماراحتمالاًدچارعلایمجسمیافسردگیهمچونازدستدادناشتهاوكاهشوزن،صبحخیلیزودازخواببیدارشدن،بدترشدنخلقدرهنگامصبحوكاهشمیلجنسی،میباشد. ایننوعافسردگیمعمولاًفقطبادرمان،بهبودمییابد.
اشكالیكهاستفادهازایننوعروشهابرایتوصیفانواعافسردگیوجودداردایناستكههمینعلایمبیماریمیتوانددربعضیافرادبهعلتحوادثاسترسزاایجادشود. بعلاوه،فقطبخاطراینكهشماقادرنیستیدكهروییكحادثهاسترسزاانگشتبگذاریدوانرامشخصنماییدكهباعثبروزافسردگیشدهاستبهاینمعنینیستكهچنینحادثهاسترسزاییوجودنداشتهاست.
افسردگیعصبی: اصطلاحافسردگیعصبی (Neurotic Depression) برایتوصیفنوعخفیفیازافسردگیبكارمیرودكهدرآن،دربعضیروزهاحالبیمارخوباستودربعضیروزهاحالشبدمیشود. چنینبیمارانیمعمولاًعصرهابیشتراحساسافسردگیمیكنند. درچنیننوعیازافسردگی،بیمارممكناستشبهادربخوابرفتنمشكلداشتهباشدودرنیمههیشبهمازخواببیدارمیشود،امااینافرادصبحهایزودبیدار
نمیشوند. بعضیازاینبیمارانبیشازحدمیخوابندوبعضینیزاحساسمیكنندكهبیشترازمعمولتحریكپذیرشدهاند.
افسردگیروانی: افسردگیروانی (Psychotic Depression) یكافسردگیشدیدبودهوبیمارانیكهبهچنینافسردگیدچارمیشوندبهعلایمجسمیآننیزمبتلاشدهوممكناستارتباطشانراباواقعیتازدستبدهند. آنهاممكناستبههذیانهاویاتوهماتنیزدچارشوند. بیمارانمبتلابهافسردگیروانیهمیشهبهدرمانپزشكینیازدارند.
افسردگیدوقطبی: افسردگیدوقطبی (Bipolar Depression) نامدیگربیماریشیدایی- افسردگی)مانیك- دپرسیو( میباشد. افرادمبتلابهبیماریشیدانی- افسردگیدربعضیمواقعدچارخلقبالاهستندودردورههایینیزبهخلقپاییندچارمیشوندكهمیتواندافسردگیآنخفیفویاشدیدباشد. وقتیچنینبیمارانیدرحالتخلقبالا(شیدانی)قراردارندآنهااحتمالاًاحساسخوشحالیوسرخوشیدارند،بهخوابوخوراككمترازحدمعمولنیازدارندواحساسمیكنندكهحالعمومیشانخیلیخوباست. آنهادرچنینمواقعیدارایانرژیزیادیمیباشند،خیلیسریعوتندحرفمیزنندواحساسمیكنندكهانگارافكاردرمغزآنهادرحالمسابقهدادنهستند. قضاوتآنهامختلفوبدشدهوممكناستدچارهذیانهاویاتوهماتنیزبشوندامااینهذیانهاوتوهماتباآننوعیكهدرافسردگیروانیدیدهمیشودفرقداردومحتوایآنهابسیارمثبتتراست. درچنینمواقعیبعضیازبیمارانفكرمیكنندكهخیلیپولدارهستندوآدممعروفیشدهاندویااینكهازقدرتزیادیبرخوردارند. اینخلقبالانیزهمانندخلقپایینمیتواندبهبیمارآسیببرساند. گاهیاوقاتقضاوتهاینادرستوتوهماتآنهامنجربهایجادمسایلمالیمیشود. دربعضیموارد،اینبیمارانخرجهاوولخرجیهایزیادیانجاممیدهند.
افسردگییكقطبی: افسردگییكقطبی (Unipolar Depression) اصطلاحیاستكهبرایتوصیفافسردگیایكهدراكثریتافرادایجادمیشودبكارمیرودونشاندهندهایناستكهدرایننوعافسردگی،فقطخلقپاییندیدهمیشودوخلقبالادرآنرخنمیدهد.
افسردگیتهییجی: افسردگیتاخیری (Retarded Depression) نیزتوصیفعلایمنوعیافسردگیاستكهفرآیندهایجسمیوذهنیبیمار،كندوآهستهشدهواشكالدرتمركزحواسنیزاغلبوجوددارد. وقتیكهاینبیماریخیلیشدیدمیشود،بعضیازاینافرادحتینمیتوانندحركتكرده،حرفبزنندویاغذابخورند.
افسردهخویی: اصطلاحافسردهخویی (Dysthymia) بهافسردگیخفیفوطولكشیدهاطلاقمیگردد. پزشكاندرمواردیكهدریكدورهدوسالهبهمدتبیشازدوماه،افسردگیدرفردیایجادشود،چنینتشخیصیرامطرحمیسازند. علایماصلیاینبیماران،تردیدوبیتصمیمیوكمشدنباعثطبعمیباشد. درچنینبیمارانی،رواندرمانیممكناستبهترازدارودرمانیجواببدهد.
افسردگیپنهان: افرادمبتلابهافسردگیپنهان (Masked Depression) اظهارمیدارندكهاصلاًاحساسافسردهبودنندارند)حتیباوجودیكهسایرعلایمافسردگیرادارامیباشند(. درچنینافرادیممكناستقبلازاینكهتشخیصافسردگیدادهشود،آزمایشاتومعایناتمتعددیبرایپیداكردنمشكلشانانجامشود. علایمجسمیمثلدردسینهیامشكلاتخوابیدناینبیماریبامصرفداروهایضدافسردگیبهبودمییابد.
افسردگیعضوی: افسردگیعضوییاارگانیك (Organic Depression) نامیاستكهبهنوعیافسردگیدادهشدهاستكهبهعلتیكبیماریجسمیویامصرفبعضیازداروهاایجادشدهاست.
افسردگیراجعهكوتاهمدت: اصطلاحافسردگیراجعهكوتاهمدت (Brief Recurrent Depression) بهنوعیازافسردگیگفتهمیشودكهافسردگیشدیدفقطبهمدتچندروزایجادمیشودوسپسبرطرفمیگردد.
افسردگیفصلی: اصطلاحافسردگیفصلیبهنوعیافسردگیگفتهمیشودكهبهعلتكمتابیدننورخورشیددرروزهایكوتاهزمستانایجادمیگردد. اینبیمارانممكناستمیلزیادیبهخوردنچیزهایشیرینویاشكلاتداشتهباشندودرطیماههایزمستان،نیازآنهابهخوابیدنافزایشمییابد.

 

افسردگیواعتیاد: كاربردمقیاس‌ SCL۹۰درسنجشمیزانافسردگیمعتادانخودمعرفبهمراكزتركاعتیادوبازپروری

اعتیادبهموادمخدروالكلبیماریدورهاییامزمنیاستكهتوسطسایقینابهنجاروممتدبرایبرخینوروتروپهامشخصمیشود . اگرسوژهازمادهمخدركهبهآنمعتادشدهمحرومگردد،حالتنیازدراوروبهتزایدخواهدگذارد.

مقالهحاضربااستعانتازمباحثنظریواطلاعاتتجربیبهدستآمدهازبررسیتأثیراتاختلالاتهمراه(كوموربیدیتینظیرافسردگیوبرخیمتغیرهایزمینهایبررفتاراعتیادیوتمایلاتبهسوءمصرفمواددرمعتادانخودمعرفبهمراكزتركاعتیادوبازپروریتهران،میكوشدضمنآزمون(تست)تجربیمدلنظریارایهشدهازسویبرخیازصاحبنظرانمعاصر(گلانتز۱۹۹۶،هارتل۱۹۹۶،كسلر۱۹۹۳،سودنسن۱۹۹۶،نلسون۱۹۹۶،ساندرزوفیلیپس۱۹۹۴ودیگران)درخصوصنقشاختلالاتهمراه (‌ Comorbidity)،نظیراضطراب،افسردگی،اختلالدوقطبی،اختلالسلوكواختلالشخصیتضداجتماعیونظایرآندررفتاراعتیادیوآمادگیجهتسوءمصرف،بهطوراخصبهسنجشمیزانافسردگیازطریقكاربردآزمون‌ SCL۹۰درنمونهایازمعتادانخودمعرفبهمراكزتركاعتیادوبازپروریدرتهراندردومقطعزمانیقرنطینهومرحلهاصلیبازپروریبپردازدومیزانتمایلبهسوءمصرفرابراساسآزمون ‌ APSدرآناندردومقطعزمانیفوقبسنجد.
باكاربردروشپیمایشیوبااستفادهازتكنیكپرسشنامهومصاحبهاز۱۵۳معتادنگهداریشدهدرمراكزبازپروریوتركاعتیاددرتهران‌ - كهبهطریقنمونهگیریطبقهای (‌ (Stratified بادقتاحتمالیمطلوب(d=۰/۰۵)وضریباطمینان ‌%۹۵( t=۱/۹۶%)انتخابشدهبودند - اطلاعاتموردنیازجمعآوریشد.
براساسنتایجبهدستآمدهبهرغمكاهشنسبیدرمیزانافسردگیورفتاراعتیادیآزمودنیهادرمرحلهٔاصلیبازپرورینسبتبهمرحلهقرنطینه،میزانبیماریافسردگیوتمایلاتبهسوءمصرفمواد)آمادگیبهاعتیاد( همچناندرآنانبالابودهاست‌.
ازطرفی،براساسنتایجبهدستآمده،ازكاربردالگویتبیینیتحلیلیواستفادهازرگرسیونچندمتغیرهوتحلیلمسیر،میتواناستدلالكردكهمیلبهمصرفموادمخدردرمعتادانخودمعرفبهمراكزترك،متأثرازعواملمتعددیاستكهدرشبكهایازروابطعلیبایكدیگربهسرمیبرندوكلتغییراتآنرامجموعمتغیرهاییكهعلتدرنظرگرفتهشدهاندنشانمیدهند. دراینالگوسندرومافسردگی،سابقهاعتیاد،نوعمادهمخدرمصرفی، SES وسابقهتركاعتیادبرتمایلاتفردبهسوءمصرفورفتاراعتیادیتاثیرمیگذارد. اینیافتهضمنتائیدمدلهاییكهبرتاثیراتاختلالاتروانیدرگرایشبهسوءمصرفتاكیدمیكنند،ضرورتتوجهبهآزمونمدلهایآلترناتیوراتوصیهمیكند.
اعتیادبهموادمخدروالكل]۱[ بیماریدورهاییامزمنیاستكهتوسطسایقینابهنجاروممتدبرایبرخینوروتروپهامشخصمیشود . اگرسوژهازمادهمخدركهبهآنمعتادشدهمحرومگردد،حالتنیازدراوروبهتزایدخواهدگذارد. سندرمابستیننسیاپرهیز]۲[كهدراثرمحرومیتسوژهازمادهمخدرحادثمیشودغالبابااختلالاتجسمیوروحیهمراهاست(كوركینا [۳]،تسیومیكو [۴]،كوسودا [۵]،۱۱۵:۱۹۸۹) مثلاالكلیسممزمن‌ (اتیلیزم)بانیازغیرقابلمقاومتدربرابرالكلوباظهوروابستگیروانیوجسمانینسبتبهالكلوبراساسسیندرومپرهیزنمایانمیگردد.
برخیازموادمخدرها،اعتیادهایخاصیایجادمیكنندكهباتوسعهوگسترشداروسازی(فارماكولوژیبرمقداراینموادافزودهمیشود؛امادراینمیان،بیشازهمهمیتوانبهموادافیونینظیرتریاك،مرفین،دیامرفینیاهروئین،پانتوپونیاانوپون،كدئینیامتیلمرفینوهمچنینبهمشتقاتمرفیننظیرتریمهپریدینیاپرومدولاشارهكرد. داروهایخوابآورنیزمیتوانندایجاداعتیادكنندمثلاباربیتوریكهاوبرخیموادتحریككنندهنظیركافئین،آمفتامینیافنامین،متامفتامینیاپروتئینخصلتوابستهكنندهواعتیادآوردرمصرفكنندهدارند. (ال‌. اس‌. دی‌ L.S.D ۲۵)،كهسابقابهصورتدارویمحركاستعمالمیشد،اینكبهعنوانمادهمخدرموردمصرفپیداكردهاست‌. اینمادهكهتأثیرینشاطآوردارد،اعتیادآوراستومصرفآن،چونسایرموادتوهمزا،بهایجادحالتروانپریشی،حالاتاوهامی،خطایبصریوایدههایهذیانیمنجرمیشودایناختلالاتاغلبممكناستخصلتیقطعیوبرگشتناپذیرپیداكنند.
درصورتیكهفردمعتادازمادهمخدریكهمصرفمیكنددورشوددچارعوارضروحیوجسمیگوناگونهمراهباسردرد،ضعفوعلایمعصبیـنباتیمیشودودرنقاطمختلفبدناحساسدردمیكند،یادلشمیخواهدبدونعلتبهزیرگریهبزند. درمواردینیزحالتتهوع،اسهال،افسردگیوتحریكپذیریدرفردظاهرمیگردددراینحالتاستكهفردمعتادزمینوزمانرابههممیزندتاموادیامادهموردنیازرابهدستآورداو،درایناحوال،قادربهانجامهركاریمیشودوحتیممكناستدستبهجنایتهمبزندواكنشهایافسردگیاغلببابیقراریودلهرههمراهاستو،درمواردینیز،تمایلبهخودكشیوآرزویمرگدرمعتادفزونیمیگیرد. خطاهاواشتباهاتبصریـحسیهمراهباتوهموتیرگیشعوردرفردآشكارمیشودكه،بهزعمبرخیازروانپزشكان،اینمواردرادردرمانمعتادانبهموادمخدرحتمابایدمدنظرداشت(كوركینا،تیومیكو،كوسووا،۱۹۸۹ :۱۲۰ـ۱۲۱)
طرحوبیانمسأله‌:
كوموربیدیتی]‌۶[ یااختلالهایهمراهدرمطالعاتهمهگیرشناختی]‌۷[ وسببشناختی]۸[‌ اعتیادوسوءمصرفموادبیشازپیشموردتوجهمحققانوصاحبنظرانمسایلاعتیادقرارگرفتهاست‌.
اینتحقیقاتنشاندادهاندكهاختلالهایمصرفموادمخدردراغلبمواردبراساسمشاهداتبالینی]‌۹[ بابرخیازاختلالاتروانی،نابهنجاریهاونابسامانیهایروحی،عاطفی،خلقیورفتاری،نظیراختلالسلوكواختلالشخصیتضداجتماعی [‌۱۰]،اختلالدوقطبی [‌۱۱] ،اختلالاتافسردگی [‌۱۲]،اختلالاتاضطراب [‌۱۳]،ضربهواختلالفشارروانیپسازآسیبی [‌۱۴]،احساسازخودبیگانگی [‌۱۵]،احساسبیقدرتی [‌۱۶] ونظایرآنهمبستگیوهمخوانیدارند ( بروین [‌۱۷] ۱۹۹۲،ویناستاین [‌۱۸] ۱۹۹۳،برونر [۱۹] ۱۹۹۶،كیدروف [‌۲۰] ۱۹۹۶،كوهن [‌۲۱] ۱۹۹۱،كسلر [۲۲] ۱۹۹۶،نلسون [‌۲۳] ۱۹۹۶،گلاسنیوكامینر[۲۴] ۱۹۹۲،سوندسن [‌۲۵] ۱۹۹۸،كلاركوهجندوس [‌۲۶] ۱۹۹۷).
یكیازاختلالهایهمراهكهدراعتیادواختلالهایمربوطبهسوءمصرفموادمخدر،روانگردانهاوالكلدیدهمیشود،اختلالاتمربوطبهافسردگیاست. گرچهدراغلبتحقیقات،افسردگیبهعنوانشایعتریناختلالهمراهدراعتیادمطرحاست،برخیازمحققانوصاحبنظران‌ (هیل [‌۲۷] ۱۹۹۱،ساندرز [۲۸] ۱۹۹۴وفیلیپس [‌۲۹] ۱۹۹۶وافسردگیراهمیكیازعلتهای [‌۳۰] گرایشبهسوءمصرفوهممعلولویكیازپیامدهاوآثار [۳۱] سوءمصرفعنواننمودهاند.
مطالعاتوتحقیقاتهمهگیرشناسیاینملاحظاتبالینیرابهاثباترساندهاندكهاختلالهایمصرفموادمخدرمعمولابااختلالافسردگیهمدرنوجوانیوهمدربزرگسالیهمراهاست ) گرینبام [‌۳۲] ۱۹۹۶،كسلر۱۹۹۴،اندروز [۳۳] ۱۹۹۳ودیگران).
ازطرفی،كیدروف ( ‌ ۱۹۹۶) ونلسون ( ‌ ۱۹۹۶) عنوانكردهاندكهوجودیكنوعاختلال،نظیرافسردگی،درمعتادانبهالكلوموادمخدرملاكتشخیصیمهمیبرایانواعاختلالاتدیگرخواهدبود. ازاینرو،شیوعگستردهاینهمبودیتلویحاتضمنیبسیاریداردوافرادمعتاددرعمل،علاوهبراعتیاد،بابیماریهایهمراهمواجههبودهاند،ولذانیازمنددرمانهایبیشترومراقبتهایبالینیوپزشكیدقیقتروطولانیتریهستندكهنهتنهاسیربالینیآنانراوخیم،حادوبدجلوهمیدهد،بلكهدورهدرمانراطولانیترمیسازد (اشمیت [‌۳۴] وبیگلو [۳۵] ۱۹۹۶).
گرچهپیوندوهمراهیاختلالاتهمراه‌ (كوموربیدیتی‌) ،نظیرافسردگیبااعتیاد [۳۶]،ازلحاظتجربیوبالینیبهاثباترسیدهاست،امادلیلآنهمانطوركهبرخیمحققان‌ (كسلر۱۹۹۵،خانتزیان [‌۳۷] ۱۹۹۷و …) متذكرگردیدهاندروشننیست‌.
درمتونجدید،مربوطبهسوءمصرفواختلالاتروانی ( ‌ Meyer, Glantz, Hartel, ۲۰۰۲)امروزهسهالگودرخصوصپیوستگیمیاناعتیادواختلالهایهمراهمطرحاست‌:
الفـاختلالهایروانیكهبهسوءمصرفموادمنجرمیگردند؛
بـسوءمصرفمواد (اعتیاد ) كهبهپیدایشاختلالهایروانیمیانجامد؛
جـعواملخطرسازمشتركیكهمنجربههردومیگردند.
مطالعاتوتحقیقاتانجامشدهنشاندهندهنوعیحمایتازهریكازالگوهایفوقالذكراست‌. بههرحال،اغلبمحققانبرایناصلتاكیدمیكنندكهارتباطمیاناختلالمصرفموادمخدرواختلالهایروانی،نظیرافسردگی،نسبتبهآنچهكهدرهریكازاینالگوهامطرحشدهاستپیچیدهتر،تبادلیتروچندعاملیتراست‌.
اخیراگلانتز [۳۸]،واینبرگ [‌۳۹] ومینر [۴۰] (۲۰۰۲) ازالگویچهارمیسخنراندهاندكهسهالگویپیشینرابهیكدیگرپیوندمیدهدوبرایهریكازمواردبروزبیماریهایهمراهتوضیحیوتفسیریدارد.بنابراینالگو،دربرخیازافراد،سوءمصرفموادوآسیبروانیخاصهمراهیكدیگررشدمیكنند. ازطرفی،هریكگامهایسببشناختیدیگریراازطریقتعاملهایچندگانهتشدیدمیكند،احتمالتداومهردوراافزایشمیدهدوپیامدوعواقبهردوراوخیمترمیسازند (Glantz, Weinberg Miner, ۲۰۰۲: ۱۴-۱۶). باوجودآنكههمبستگیهایمیانمصرفموادمخدرودیگراختلالهایروانی،نظیرافسردگیبسیارقویهستند،معهذابایددراستنباطاتعلیخوددراینخصوصمحتاطبود. یكدلیلآنایناستكهمتغیرهایمشخص،بویژهعواملژنتیكی،وسایرعواملزیستشناختیدربسیاریازمطالعاتوتحقیقاتتجربیموردسنجشواندازهگیریقرارنگرفتهاند. بسیاریازتحقیقاتومطالعاتبرگزارشهای ‌“ گذشتهنگر“ دربابشروعزمانیاختلالهاتكیهمیكنندكهمیتواندسوگیرانهوغیردقیقباشدمضافاآنكهنشانگانوپیشنشانههاییكهبرایتشخیصاختلالاتبالینیلازمهستندبروزمیكنندازطرفی،همگرایشبهسوءمصرفموادمخدروهمحالتهایمخصوصبهتركموادتوأماًاختلالهایروانیخاصیرابروزمیدهندكهبهپیچیدگیامرخصوصادرفرایندهایدرمانومداخلاتبالینیمیافزاید.
مقالهحاضردرپرتونتایجیكتحقیقپیمایشی [۴۱] بررویمعتادانخودمعرفودستگیرشدهدرمراكزتركاعتیادوبازپروریتهرانوباهدفسنجشمیزانافسردگیدرآنانبهعنوانیكاختلالهمراهتحریروتنظیمگردیدهاست‌ (محسنیتبریزی،وثوقی،بررسیوضعیتمعتادیندرمراكزبازپروریتهران،۱۳۷۶)

دراینتحقیق،وضعیتبیماریافسردگیدرآزمودنیهایدارایسابقهسوءمصرفدردومرحلهبازپرورییعنیمرحلهقرنطینهومرحلهاصلیبازپروریبررسیومیزانآنسنجیدهشدهاست‌.همچنینحالاتافسردگیدرآزمودنیهایمعتادبرحسبمتغیرهایینظیرطولمدتاعتیاد،نوعمادهمصرفی،سن،( SES( Socio - Economic Status ،منشاءجغرافیاییوسابقهتركاعتیادبررسیوسنجیدهشدهاست‌.
مبانینظریوتجربیتحقیق‌:
باعنایتبهارتباطمعنیدارمیاناختلالاتهمراه،نظیرافسردگی،اضطراب،اختلالدوقطبیواختلالشخصیتضداجتماعیونظایرآنبااعتیاد،دربخشمربوطبهمباحثنظریوتجربینخستمختصرابهتشریحوتوصیفسندرومافسردگیپرداختهمیشودوسپسمبانیتجربیموضوعمرورمیشود.
الف‌:سندرومافسردگی‌:
سندرومافسردگیازانواعسندرومهایپسیكوپاتولوژیكاستكهدرآنحالاتوتظاهراتكلینیكینشانگریكحالتغمگینی،دلتنگی،بیتحركیوآشفتگیادراكاستدراختلالافسردگی،فردغالبادرگوشهایبیحركتمینشیندوحالتونگاهیمغموموبیروحدارد. دراینبیماری،بیماربهنقطهایخیرهمیشود،بهپرسشهاغالبانامفهومپاسخمیدهداغلب،گرفتهوغمزدهاستونالهوفغانسرمیدهد. حالتافسردگیاغلبباایدههایهذیانیخصوصابااحساسبیاعتمادیبهخود،عدماعتمادبهنفس،ناتوانیوفتور،خودرابیمقدارشمردن،وآسیبوگزندونفیوانكارهمراهاست‌.
هنگامیكهافسردگیعمیقمیشودمیتوانسیمپتومموسومبه‌ “بیهوشیروانیدردناك‌“ راملاحظهكردوآنزمانیاستكهبیمارانبهعاطفهدوستداشتنواحساسبیاعتنامیشوندودرموردمحیطاطرافخودعكسالعملنشانمیدهنددرمرحلهافسردگیمالیخولیایی،كهدرآنبیماردچارخلقوخویگرفتهوكندیفرایندهایهمخوانیووقفهحركتیاست،بااحساساندوهعمیقودلهرههمراهاست‌. بیماران،دراینمرحله،همهچیزرابهرنگتیرهمیبینندواحساسحقارتپیدامیكنندوقیافهایمشخصدارند:حالیدردمندانه،صورتیبیحالومنجمدباچشمانیاندوهگینوپسنشستهوگوشههایلبهاآویزان‌.
درافسردگیخفیف،بیماراغلبمیگریددرمواردحادبیماری،اینروشتسكیندردازبینمیروددرچنینحالاتی،بیماراناظهارمیدارندهمهچیزدرباطنآنهافلجشدهاست‌. دراینبیهوشیروانیدردناك،بیماراناحساسگذشتهخودرابهاطرافیانازدستمیدهندوازاینحیثرنجمیكشنددراینحالت،آنانخودرابدوبیهودهوبیطرفمیپندارندوزندگیدرنظرشانپوچوبیمقدارجلوهمیكندوافكارخودكشیبهذهنشانراهمییابدبههمینعلت،بایدآنهارادربخشهایمراقبتویژهبستریكرد.
فكردرعارضهافسردگیدچاروقفهوركودمیشودوبااشكالتداعیهمراهاستبیمارانباصدایآهستهگفتگومیكنندوكمحرفمیشوندبهسؤالاتجوابنمیدهندو،درصورتاضطرار،بهگفتنآرییانهقناعتمیكنندبندرتقادرندجملهایراتمامكنندوبینكلماتوعباراتمكثهایطولانیدارند. ازاینكهنمیتوانندافكارشانرامتمركزسازندنالهسرمیدهنددراوجافسردگیممكناستدچاراختلالاتتفكربهشكلهذیانی‌ (اتهامبستنبهخود،خودرامجرمانگاشتن،هیپوكندری،سندرومكوتار) شوند (محسنیتبریزی،۱۳۷۲ : ۱۷۰).
وقفههایحركتیباكمتحركیخودرانشانمیدهد؛بیمارانازرختخوابدلنمیكنندوبسختیازخواببیدارمیشوند؛حوصلههیچكاریراندارندومدتهادرهمانحالافسردگیمیمانندودرهیجاناتخودغرقمیشوند.
سندرومافسردگیاغلببااضطراب [‌۴۲] همراهاستبیماردرآنحالتنگرانوبیقرارمیشودودستهاایشرابههممیپیچدوباصدایبلندآهمیكشد (افسردگیهمراهبابیقراری‌ ) زمانیكهاضطرابدرحالتافسردگینمایانمیشودممكناستبهبیقراریروانیوحركتیمنجرگردد. درآنحال،بیمارعادتبهپرسهزدنمییابدوباالتماسوزاریتقاضایكمكمیكندواظهارمیداردكهدیگرقادرنیستدردورنجشراتحملكند. حتیممكناستبهخودزخمهمبزندیاسرخودرابهدیواربكوبدوبرایخودكشیتلاشهایمأیوسانهایبهعملآورد [۴۳] (همان،ص۱۷۱).
دیكسترا [۴۴] حالاتافسردگیمفرطراباخصوصیاتزیرمشخصمیكند:
ـماندندریكوضعیتروحی،فكریورفتاریثابتبهطوردائموپایدار (مدتهافرددروضعیتروحیورفتاریثابتیقراردارد)؛
ـبدبینیمفرطبههمهچیز؛
ـگوشهگیریوانزوا؛
ـبیاشتهایی؛
ـعدمتحركوفعالیت؛
ـعدمتمایلبهشركتدرجمع؛
ـگذراندناوقاتفراغتبهبطالتوبدونهدفدرخلوتخود؛
ـدرفكرفرورفتنوبهنقطهایخیرهشدن؛
ـعدمرسیدگیبهظاهرخود (لباس،آرایش،استحمام،نظافتو ...)؛
ـبیتفاوتیبههرآنچهدرپیراموناست؛
ـدرجمعنبودنبهطورفكری،دركی،شناختیواحساسی؛
ـفرارازخانهیامدرسه‌ (درنوجوانان‌)؛
ـناخشنودیازروابطجنسی‌ (درمتأهلان‌)؛
ـاحساسناتوانیوفتور؛
ـرفتارجنسیغیرعادی؛
ـبشدتكسیرارنجاندنیاازكسیرنجیدن؛
ـناتوانیدرایجادارتباطبادیگران؛
ـغمگینیوغمزدگیمفرطهمراهباآهونالهوگریه؛
ـبینظمیمفرطدربرنامهخواب (خوابكمیاخوابزیاد)
ـبینظمیمفرطدربرنامهغذایی‌ ( پرخورییاكمخوری‌)؛
ـكمحرفی؛
ـشكوتردیدوعدمباورنسبتبههرچیزی؛
ـاحساسخستگیودرماندگی؛
ـبروزرفتارهایتند،سریع،غیرارادیوبدوندلیل؛
ـنافرمانی،سركشیوعدماطاعت؛
ـعدموقتشناسی؛
ـدروغگویی؛
ـتمایلبهدزدی؛
ـپنهانكاری؛
ـاحساسبییاوریوناامیدیمفرط (دیكسترا،۱۹۸۵ :۱۷۶ - ۱۷۸).
ب‌ : مبانیتجربی
تحقیقاتمتعددینشاندادهاندكهچگونهاعتیادبهموادمخدروالكل‌ - مخصوصادرشكلالكلیسممزمن‌ - بهفسادتدریجیشخصیت،نابسامانیهایروانیواختلالاترفتاریمنجرمیشود. دگرگونیمحسوسخلقوخویمعتادرفتهرفتهنمایانمیشودوبااختلالاتحافظهوافتظرفیتكاروازبینرفتنروحیهمشخصمیشود. دراینحالت،بیماربهخشونتودروغمیگرایدورفتارغیراجتماعیپیدامیكند (كوركینا،تسیومیكو،كوسودا،۱۹۸۸: ۱۱۶).
تحقیقپیمایشملیدرباببیماریهایهمراه [‌۴۵] (NCS) درایالاتمتحدهامریكانشاندادهاستكهبالغبر۴۰درصدكسانیكهنشانههایافسردگیرادردورانزندگیخودداشتهاندواجدنشانههایاختلالمصرفموادمخدردردورانزندگیخودنیزبودهاند. ازطرفی،بیشاز۲۶درصدازكسانیكهپیشینهاختلالمصرفموادمخدرداشتهاند،ازملاكهایتشخیصیسندرومافسردگیدرگذشتهخودبرخورداربودهاند. درمطالعاتمتعددانجامشدهدربرخیجوامعدرخصوصنوجوانان،رابطهمیانافسردگیواعتیاد (اختلالمصرفمواد) مشاهدهشدهاست‌ (بوكستاین [‌۴۶]،گلسنیوكالینر،۱۹۹۲). بااینحال،تشخیصزمانشروعایناختلالدشواراست‌. ازسویدیگر،بهعلتتأثیراتافسردهسازبرخیازموادمخدرومحرك،تعیینیكتوالیخاصبسیاردشواراست (كلاركونیبرز [۴۷]،۱۹۹۶).
ازطرفی،هرچندافسردگیمیتواندمستقلازمصرفموادمخدرظاهرشودوشایدبتوانثابتكردكهعاملیخطرسازبرایاعتیادواختلالمصرفموادمخدراست،امابایددانستكهافسردگیبهمثابهاختلالیثانوینیزمیتواندمطرحگردد،بهطوریكهدربارهبرخیبیماراندرابتلابهافسردگیمزمن،نشانههایتمایلبهسوءمصرفمواددیدهنمیشود. اینحالتدربارهمعتادانغیرافسردهنیزصادقاست (كسلر،نلسون،مكگانیگل [‌۴۸] ولیو [۴۹] ،۱۹۹۶).
معالوصف،مطالعاتمتعددیدرجوامعمختلفشواهدوقرائنمتقنیدالبروجودرابطهمعنیدارمیانافسردگی،فشارروانیووقایعفشارزایزندگیومصرفسیگار،الكلوموادمخدرارایهنمودهاند (گاتلیب [‌۵۰] وگرین [‌۵۱] ۱۹۸۴،فرگوسن [‌۵۲]،لنوكس [‌۵۳] وكلام [‌۵۴]،۱۹۸۲). كوهن (‌ (۱۹۹۱ولكس [‌۵۵] (۱۹۹۳)،سابقهاختلالاتوتعارضهایزناشویی،بیماریافسردگی،ومصرفزیادسیگار،الكلوموادمخدررادرتحقیقخودگزارشكردهاند.
طبقگزارشكوهنوهمكاران (‌ (۱۹۹۱،احتمالمصرفسیگار،ماریجوانا،والكلدربینزنانمبتلابهافسردگیبهترتیب۹۰درصد،۱۰۰درصدو۱۲۰درصدبیشتراززنانیاستكهسابقهابتلابهبیماریافسردگینداشتهاند.
لكس (‌۱۹۹۱) نشاندادهاستكهرابطهبینفشارهایروانی،افسردگی،اضطرابوگرایشبهمصرفالكلوموادمخدردرافرادمتعلقبهگروههایكمدرآمدوفقیرمعنیدارتراست‌. تایلور [۵۶]،هندرسون [‌۵۷] وجكسون [‌۵۸] طیمطالعهایكهدرسال۱۹۹۱درامریكاانجامدادنددریافتندكهرویدادهایفشارزایزندگی‌ - همچونمواجههبافقراقتصادی،تبعیضنژادی،خشونت،اجبار،احساساجحاف،احساساختلافطبقاتیوبیعدالتی‌ - ازعواملموثردربروزافسردگیازیكسووگرایشبهمصرفموادمخدروالكلازسویدیگراست‌. آنهااحساساجحاف،سرخوردگیوناكامی [‌۵۹] وتبعیضنژادینهادینهشده [‌۶۰] راباافسردگیومصرفالكلزیاددرگروههایقومیونژادیواقلیتهاهمبستهومرتبطمیدانند (Glantz & Hartel, ۲۰۰۲:۱۹۸) .یافتههایبراون [‌۶۱]،گری [‌۶۲]،گرینومیلبرن [‌۶۳] (۱۹۹۳) درایالاتمتحدهامریكانشانمیدهندكهبیننژادپرستینهادینهشدهومصرفالكلدرزنانسیاهپوستهمبستگیمثبتیوجوددارد. آناننشاندادهاند (۱۹۹۲) كهباافزایشمشاركتهایاجتماعیزنانسیاهپوستخصوصاشركتدرفعالیتهایمذهبی،عضویتدرانجمنهایداوطلبانه،شركتدركلیساونظایرآن،احساسنژادپرستینهادینهشدهاست؛احساستبعیضنژادیواجحافونارضایتیدرآنهاتقویتمیشودوزمینهراجهتبروزافسردگیوگرایشبهمصرفبیرویهالكلفراهممیسازد.
الگوینظریتحقیق‌:
باعنایتبهمبانینظریاختلالاتهمراهواعتیاد،ودرپرتونتایجتحقیقاتانجامشدهونیزبراساساعتبارمتغیرهاییكهدرجریانتحلیلدومتغیرهمحققانپیشین‌ (كسلر۱۹۹۶،كوهن۱۹۹۱،لكس۱۹۹۱،ساندرز۱۹۹۴،كیدورف۱۹۹۶نلسون۱۹۹۳ودیگران‌ ) معنیدارشناختهشدهبودند،میتوانباارایهالگویینظری،رفتاراعتیادی [‌۶۴] وتمایلبهمصرفموادراتحتتاثیرافسردگیبهعنوانیكاختلالهمراهوچندمتغیرزمینهای[‌۶۵] فرضكرد:
درالگوینظریارایهشده،متغیرهایافسردگی، SES ،نوعمادهمخدر،طولمدتاعتیاد،سابقهتركومنشاءجغرافیاییبررفتاراعتیادییاتمایلاتفردبهمصرفموادتاثیرگذاراست‌. متغیرافسردگی،همبهطورمستقیموهمازطریق‌ SES ،نوعمادهمخدروطولمدتاعتیادبرمتغیروابسته (رفتاراعتیادی‌) تأثیرمیگذارد.
درمدلارایهشده،همچنینمتغیرهای‌ SES ،نوعمادهمخدر،سابقهاعتیاد،سابقهترك،سنومنشاءجغرافیایینیزبررفتاراعتیادیمؤثرهستند. چنانكهمشاهدهمیشود، SES همازطریقمتغیرهایافسردگی،طولمدتاعتیاد،ونوعمادهمخدربرگرایشبهمصرفموادتأثیرگذاراست‌ (ساندرزوفیلیپس۱۹۹۴،لكس۱۹۹۳،هندرسون۱۹۸۱)وهمبهطورمستقیمبررفتاریاعتیادیاثرمیگذارد. نوعمادهمخدرمصرفینیزهمبهطورمستقیمبامتغیروابستهوهمازطریقمتغیرهایافسردگی، SES ،سابقهاعتیادوسنبارفتاراعتیادیمرتبطاست(هیل۱۹۹۱،كوهن۱۹۹۱،كسلرونلسون۱۹۹۶).
متغیرسابقهاعتیادوطولانیمدتاعتیادنیزهمبهطورباواسطهازطریقمتغیرهایافسردگی،نوعمادهمصرفی‌ SES وهمبهصورتبیواسطهومستقیمبرمتغیررفتاراعتیادیاثرمیگذارد (براون۱۹۹۳،گری۱۹۹۲،گرین۱۹۹۲،ویناشتاین۱۹۹۳،راكوفسكی۱۹۸۷) متغیرسابقهتركنیزهمازطریقمتغیرنوعمادهمخدروهمبهطورمستقیمبررفتاراعتیادیتاثیرمیگذارد (هندرسون۱۹۹۱،ساندرزوفیلیپ۱۹۹۴) متغیرسننیزهممستقیماوهمازطریقمتغیرهاینوعمادهمخدربررفتاراعتیادیموثراست‌ )ساندرزوفیلیپس۱۹۹۴،بكس۱۹۹۱(.

متدلوژی
۱ـروشمطالعه
باتوجهبهماهیتموضوعموردمطالعهواهدافتحقیقوطبیعتمتغیرهایمورداندازهگیریوتنوعآنها،ازروشپیمایشی [‌۶۶] ومشاهده [‌۶۷] استفادهشدهاست‌. علاوهبراین،ازاسنادومداركموجودازقبیلپروندههایمددجویان،بیمارانوتاریخچهزندگیمتعاداننگهداریشدهدرمراكزبازپروریبهرهگرفتهشدهاست‌.
۲ـجامعهآماریوروشنمونهیابی
جامعهآماریاینپژوهشرامعتادانخودمعرفومعتاداننگهداریشدهدرمراكزبازپروریتهران‌ (درطیدورهجمعآوریاطلاعات،تابستانوپاییز۱۳۷۶) تشكیلمیدهند. اینجمعیتمشتملبودبر۱۵۰نفرمعتادنگهداریشدهدرمرحلهقرنطینهو۱۵۶معتادنگهداریشدهدربخشاصلیبازپروریكه‌ - درمجموع‌ - ۳۰۶مددجوراشاملمیشد.
درنمونهیابیباكاربردروشهایمتداولتعیینحجمنمونه [‌۶۸] (شارپ،۱۹۹۲) ازجامعهآماری،۱۵۳نفربهعنوانجامعهنمونهبادقتاحتمالیمطلوب ‌ d=%۵وضریباطمینان۹۰% (t=۱/۹۶) بهدستآمد. نتایجبهدستآمدهازایننمونهباكمتراز۵درصدخطابهجمعیتكلتعمیمپذیربود. بادرنظرگرفتندوصفتطولمدتاعتیادونوعمادهمصرفی،بهانتخابجامعهنمونهازجامعهكلاقدامشد. دراینروش،بامنظوركردننسبتتوزیعصفاتوخصوصیاتموردنظردرجامعهكل،بهتعیینهماننسبتدرجامعهنمونهپرداختهمیشود)شارپ،همان،۱۲۱(.
۳ـتكنیكجمعآوریاطلاعاتوابزارسنجش
پرسشنامهكتبیـحضوری،مصاحبهومشاهدهمستقیمازعمدهترینابزارگردآوریاطلاعاتدراینپیمایشبودند.ازپرسشنامهنظرسنجیبرایشناختوضعرفتار،انگیزشها،تمایلاتوخصوصیاتشخصیتی،وازتكنیكمصاحبهومشاهدهجهتجمعآوریپارهایازاطلاعاتمربوطبهتاریخچهزندگی،تمایلات،وضعیتظاهری،صفاتونشانههایبارزونظایرآناستفادهشد.
باتوجهبهضرورتكاربردشاخصومقیاسهای [‌۶۹] سنجشبرایمتغیرهاوحالاتوكیفیاتینظیرافسردگی،تمایلاتوگرایشهایسوءمصرفورفتاراعتیادیازآزمون ‌ SCL۹۰برایتعیینمیزانافسردگیدرپاسخگویان،وازمقیاس APS [۷۰] جهتوقوفبهتمایلاتوآمادگیهایمددجویانبهسوءمصرفدرمرحلهبازپروریوشناساییافرادمستعداستفادهشد.
مقیاسیاطیفافسردگییكیازمقیاسهایاندازهگیریابعاددهگانهبیماریهایروانیدرآزمون ‌"اسسیال۹۰" است‌. اینمقیاسمتشكلاز۱۳گویه (‌ ITEM) استكهدرفرملیكرت (‌ LICKERT) بهصورتمدرجتنظیمگردیدهاست‌. هرگویهدارای۵موردپاسخ‌ ( هیچ،كمی،تاحدی،زیاد،بشدت) استوآزمودنییكیازمواردراكهباوضعیتویتناسبداردانتخابوعلامتمیزند.
متنگویههاپسازبرگردانبهفارسیوتعدیلوتطبیقباوضعیتجامعهموردمطالعهدردومرحلهقرنطینهومرحلهاصلیبازپروریدرخصوصمددجویاناعمالگردید. گویههایاینمقیاسعبارتنداز:
۱.آیانسبتبهروابطومناسباتاجتماعیبیمیلشدهاید؟
هیچ‌ □ كمی □ ‌ تاحدی‌ □ زیادبشدت
۲. آیااغلباحساسضعفوكندیمیكنید؟
هیچ‌ □ كمی □ ‌ تاحدی‌ □ زیادبشدت
۳. آیاگاهیفكرخودكشیبهسرتانمیزند؟
هیچ‌ □ كمی □ ‌ تاحدی‌ □ زیادبشدت
۴.آیازودبهگریهمیافتید؟
هیچ‌ □ كمی □ ‌ تاحدی‌ □ زیادبشدت
۵.آیااحساسمیكنیدطوریگیرافتادهایدكهنهراهپیشداریدنهراهپس؟
هیچ‌ □ كمی □ ‌ تاحدی‌ □ زیادبشدت
۶.آیاخودرابرایهركاریسرزنشمیكنید؟
هیچ‌ □ كمی □ ‌ تاحدی‌ □ زیادبشدت
۷.آیااحساستنهائیمیكنید؟
هیچ‌ □ كمی □ ‌ تاحدی‌ □ زیادبشدت
۸. آیااحساسغمگینیمیكنید؟
هیچ‌ □ كمی □ ‌ تاحدی‌ □ زیادبشدت
۹. آیاهراتفاقكوچكشمارانگرانومضطربمیسازد؟
هیچ‌ □ كمی □ ‌ تاحدی‌ □ زیادبشدت
۱۰. آیانسبتبههمهچیزبیعلاقهشدهاید؟
هیچ‌ □ كمی □ ‌ تاحدی‌ □ زیادبشدت
۱۱.آیانسبتبهآیندهناامیدهستید؟
هیچ‌ □ كمی □ ‌ تاحدی‌ □ زیادبشدت
۱۲.آیاانجامهركاریرامشكلوپرزحمتمیبینید؟
هیچ‌ □ كمی □ ‌ تاحدی‌ □ زیادبشدت
۱۳.آیااحساسپوچیوبیارزشیمیكنید؟
هیچ‌ □ كمی □ ‌ تاحدی‌ □ زیادبشدت
ازمجموعنمراتبهدستآمدهازهرگویهبراساسارزشهایدادهشدهبهمواردپاسخمیتوانبهمیزانافسردگیآزمودنی (‌ Subject) واقفشد. برایطبقهبندینمراتبهدستآمدهازآزمودنیهاوتعیینشدتوضعفبیماریافسردگی،نرمجامعهباتوجهبهوضعیتافسردگینفوسعمومیتعیینشدندوپسازنرمگیریآزمودنیهابراساسنمراتكسبشدهدرپنجطبقهكاملاسالم (VH) ،سالم‌(H) ،درآستانهبیماری (‌ (BL ،بیمار (S) وكاملابیمار (SS) قرارگرفتند.
مقیاس ‌ ASP نیزكهجهتسنجشمیزانتمایلاتوگرایشهایمددجویانبهرفتاراعتیادیمورداستفادهقرارگرفتمشتملبودبر۳۸سوالبستهبهصورتبلیوخیركهپسازهنجاریابیآزموندرخصوصپاسخگویانمددجوبهكاررفت‌. برایاحتسابروائیمقیاسهایسنجشازآلفایكرونباخبادامنهصفرتایكاستفادهشد. باتوجهبهمقادیرآلفایكرونباخ،مقدار &#۹۴۵; برایهمهشاخصهامحاسبهشد.
بهدلیلمدخلیتعواملمتعدددرالگوینظریكهبررفتاراعتیادیموثرندونیزبهمنظورسنجشتاثیراتجمعیوهمزمانمتغیرهایمستقل (‌ (X برمتغیروابسته (‌ (Y،ازتحلیلچندمتغیره [۷۱] استفادهشد. رگرسیونچندمتغیرهامكانمیدهدكه،علاوهبرتعیینمیزانتاثیرهریكازمتغیرهایمستقل،میزانكلیتغییراتمتغیروابسته‌ (تمایلبهسوءمصرف‌ ) همكهمجموعمتغیرهانشانمیدهند،بررسیشود.
ازتحلیلمسیر [۷۲] نیزبرایبررسیآلفایمستقیموغیرمستقیمهریكازمتغیرهای (‌ X) بررویمتغیروابسته (‌Y) استفادهشد.
یافتههاونتایج
۱ـخصوصیاتمعتادان
نتایجحاصلازبررسیخصوصیاتفردی،خانوادگی،اعتقادی،شخصیتیورفتاریمعتادانتحتمطالعهدرمراكزبازپروریدرتهران،كموبیشمشابهتآنهارابامعتادانمطالعهشدهدرجوامعدیگرنشانمیدهند. بهاینترتیب،نتایجبهدستآمدهازاینپیمایشدربارهویژگیهایمعتادانمطالعهشده،ضمنحمایتازیافتههایپیشین‌ (ساندرز۱۹۹۴،فیلیپس۱۹۹۶،كسلر۱۹۹۶،لكس۱۹۹۱،فرگوسن۱۹۸۲،هیل۱۹۹۱،كیدورف۱۹۹۶،نلسون۱۹۹۳،ویناشتاین۱۹۹۳،گلنتز۲۰۰۲وهارتل۲۰۰۲ودیگران‌)،نشاندهندهومؤیدآناستكهمعتادانیكتیپیاگروهواجدویژگیهایفردی،شخصیتی،خانوادگی،احساسی،اعتقادیورفتاریمختصبهخودهستندكهآنانراازافرادغیرمعتادممتازومتمایزمیسازد.
براساسنتایجبهدستآمده،ازحیثتوزیعسنی،اكثریتقریببهاتفاقآنها (۸۶درصد) درگروهسنیجوانومیانه (‌ ۱۸ـ۲۹ ) سالو (۳۰ـ۴۹ )سالقرارداشتند. بیشازنیمیازآنانمهاجر(۵۲/۵درصد ) وبالغبر۶۳درصددارایمنشاءشهری‌ (متولدشهر) هستند. ازلحاظسطحتحصیلات،قریببه۸۰درصددارایتحصیلاتكمترازدیپلمبودهاندوحدود۵۲درصدقبلازورودبهدورهراهنماییتركتحصیلكردهاند. ازاینرو،آنانازنظرموفقیتتحصیلی۸۵جزوافرادناموفقوسرخوردهجامعهبهحسابمیآیند. بالغبر۷۰درصدمددجویانتحتمطالعهدارایوالدینیبیسوادیاكمسوادبامشاغلیدرسطوحپایینوبامیزاندرآمدودستمزداندكوقلیلهستند،بهطوریكهبااحتساب (‌ SESپایگاهاجتماعیـاقتصادی‌) خانوادهوخودافرادبالغبر۶۴