close
تبلیغات در اینترنت
تحقیق رایگان - 40
loading...

سایت پروژه های علمی

تحقیق رایگان

باکتري ها و نانوفيلترها؛ چشم انداز آيندۀ فناوري آب پاک

باکتري ها و نانوفيلترها؛ چشم انداز آيندۀ فناوري آب پاک

 

 

 

 از باکتري ها، به دليل ارتباطي که غالباً بين وجود آن ها در آب و بيماري ها وجود دارد، به بدي ياد مي‌شود. اما پژوهشگران دانشگاه ناتينگهام از اين ارگانيزم هاي کوچک در کنار جديدترين تکنيک هاي پالايش غشايي براي اصلاح و بهبود فناوري پاک سازي آب استفاده مي‌کنند.

 

اين ارگانيزم هاي تک سلولي در طي فرايندي به نام Bioremediation از آلاينده هاي موجود در آب، خواه آن که آب مصارف صنعتي داشته باشد و خواه براي آشاميدن فراهم شده باشد، تغذيه مي‌کنند.

 

سپس آب را از ميان يک غشاي متخلخل عبور مي دهند که مانند يک غربال عمل مي‌کند. حفره هايي که در اين غربال ها وجود دارند ميکروسکوپي هستند و برخي در مقياس نانو مي‌باشند. اندازۀ منافذ در اين فيلترها مي‌تواند از ده ميکرون تا يک نانو متر باشد. اين فناوري‌ها قابليت توسعه و بهينه‌‌سازي آب هاي مصرفي صنعت و آشاميدني را دارند.

 

اين تحقيقات توسط پروفسور Nidal Hilal مهندس شيمي مرکز فناوري آب پاک هدايت مي‌شوند. اين مرکز، هدايت جهاني پژوهش براي توسعۀ فناوري‌هاي پيشرفته در زمينۀ تصفيه آب را بر عهده دارد.

 

کارايي فناوري غشايي متداول که در فرايندهاي تصفيه آب به کار مي‌رود، به دليل آلوده شدن غشاها به آلاينده‌ها، با گذشت زمان کاهش مي‌يابد. استفاده از روش Bioremediation اين امکان را فراهم مي‌کند که در يک سيستم بسته، غشاها را بدون خارج کردن آن ها از سيستم تميز کرد. پژوهشگران اين مرکز، اين فناوري را با همکاري شرکت پالايش نفت Cardev International واقع در Harrogate توسعه داده‌اند.

 

غشاهاي اولترافيلتراسيون و نانوفيلتراسيون هم در فرايندهاي تصفيه آب کارايي بالايي دارند و هم به عنوان يک کاربرد جانبي، در تبديل پس ماندهاي مايع صنعتي آلوده شده به فلزات و روغن ها قابليت خود را نشان داده اند. محصولات به جاي مانده ارزش گرمازايي بسيار بالايي دارند و مي‌توان از آن ها به عنوان سوخت استفاده نمود.

 

مرکز تحقيقات شيرين‌سازي خاورميانه بر روي کاري سرمايه گذاري کرده است که در آن از غشاهاي نانوفيلتري و اولترافيلتراسيون جهت تهيۀ آب آشاميدني از آب دريا استفاده مي‌شود. غشاها با تصفيۀ مقدماتي و حذف مواد آلاينده، چه از طريق اسمز معکوس و چه از طريق شيرين‌سازي گرمايي، رسوب گذاري در دستگاه‌ها را کاهش مي دهند و در نتيجۀ اين عمل، از صدمه ديدن دستگاه ها جلوگيري مي‌شود و نياز به تعويض قطعات و تعميرات گران قيمت کاهش مي‌يابد.

 

پژوهشگران با بررسي خواص مايع در مقياس نانو، با استفاده از ميکروسکوپ نيروي اتمي، رفتار مايعات در يک سطح اتمي، از قبيل چگونگي جريان يافتن و جدا شدن از سطح را بررسي مي‌کنند. اين نتايج را مي‌توان در مکانيک و صنعت مورد استفاده قرار داد. براي مثال افزايش کارايي روغن در يک موتور مي‌تواند با استفاده از اين نتايج صورت گيرد. همچنين مايعات را در يک گسترۀ دمايي، از دماي بسيار پايين (50- درجه سانتي‌گراد) تا دماي بسيار بالا (150 درجه سانتي‌گراد) تست مي‌کنند.

 

پروفسور هلال اظهار مي‌کند: «آزمايش ويژگي‌هاي مايعات قبلاً هيچ گاه در چنين مقياسي انجام نگرفته بود. با به کار بردن همزمان فناوري نانوفيلتراسيون و Bioremediation، فرايند پاک‌سازي آب با مصرف انرژي بسيار پايين‌تر از فرايندهايي که در حال حاضر مورد استفاده اند، به اتمام مي رسد. علاوه بر اين مي‌توان محصولات پس ماند را نيز به صورت سوخت، مجدداً وارد چرخۀ مصرف کنيم و فناوري سبزتري خواهيم داشت.»

 

منبع : ستاد

 

www.ake.blogfa.com                  www.ake.blogfa.com                    www.ake.blogfa.com  

نظرات () تاریخ : چهارشنبه 01 مهر 1394 زمان : 9:13 بازدید : 392 نویسنده : nevisandeh

مزایای آبیاری بارانی

انواع روشهای آبیاری بارانی
یکی از روشهای آبیاری است که آب را توسط آب پاشها به صورت قطرات ریز باران در آورده و در سطح زمین پخش می‌نمایند و رطوبت مورد نیاز گیاه تامین می‌شود. روشهای آبیاری بارانی بر اساس نوع حرکت بال آبیاری به چهار دسته تقسیم می‌شوند: سیستم‌های آبیاری بارانی ثابت ، سیتم‌های بارانی نیمه ثابت ، آبیاری بارانی با جابجایی متناوب ، آبیاری بارانی با جابجایی مداوم.
آبیاری بارانی ثابت
در این روش ، به تعداد کافی بال آبیاری و آبپاش وجود دارد بطوریکه احتیاجی به جابجایی بالهای آبیاری و آبپاشها در طول فصل زراعی نمی‌باشد. در سیستم‌های ثابت ممکن است بالهای آبیاری به صورت ثابت در زیر زمین کار گذاشته شود یا این بالها در ابتدای فصل رشد روی زمین چیده شود و در انتهای فصل رشد جمع شوند.
آبیاری بارانی نیمه ثابت
در این روش ، بالهای آبیاری زیرزمین قرار می‌گیرند و پس از هر آبیاری فقط آبپاشها برروی بال آبیاری جابجا می‌شوند. این کار توسط شیرهای خودکاری که روی بالهای آبیاری نصب شده صورت می‌گیرد.
آبیاری بارانی با جابجایی متناوب
در این روش ، بال آبیاری در حالیکه آب پاشها روی بال آبیاری ثابت می‌باشند، پس از انجام هر آبیاری جابجا شده و به محل اسقرار بعدی منتقل می‌شوند. پس از هر آبیاری ، بال آبیاری از لوله اصلی جدا شده و به محل بعدی منتقل می‌شود. براساس روش انتقال بال آبیاری سیستم‌های آبیاری بارانی با جابجایی متناوب به سه دسته تقسیم می‌شوند.
سیستم آبیاری بارانی جابجایی با دست
در این روش ، لوله‌های اصلی در طول فصل آبیاری ثابت بوده ولی بالهای آبیاری پس از هر آبیاری به همراه آب پاشهای نصب شده روی آنها توسط دست جابجا می‌شوند.
سیستم آبیاری بارانی قطره‌ای کوچک
در این روش ، بال آبیاری شامل لوله‌هایی است که به دور قرقره‌ای پیچیده شده و در فواصل معینی روی لوله اصلی نصب می‌شود. در انتهای هر یک از لوله‌ها ، آبپاشها توسط ارابه کوچک وصل شده‌اند، ‌این آبپاشها در ابتدای آبیاری به انتهای زمین کشیده می‌شوند بطوریکه در این زمان قرقره کاملا باز شده است.
آبیاری بارانی آبفشان غلتان
این نوع سیستم شبیه سیستم آبیاری بارانی جابجایی با دست است با این تفاوت که مجموعه یک بال آبیاری روی چرخهای فلزی سوار شده و کل این مجموعه دارای یک موتور بنزینی است.
سیستم آبیاری بارانی با جابجایی مداوم
در این روش بال آبیاری در موقع عمل آبیاری دارای یک حرکت مداوم و پیوسته است. این سیستم آبیاری شامل سه دسته سیستم آبیاری بارانی آبفشان دوار ، آبفشان خطی و آبفشان قرقره‌ای است.
سیستم آبیاری بارانی آبفشان دوار
در این روش ، بال آبیاری شامل یک سازه بزرگ فلزی است که توسط برجکهایی در ارتفاع بلندتر از گیاه قرار گرفته و حول نقطه مرکزی که در همان نقطه اتصال بال به لوله اصلی است دوران می‌کند. با توجه به نوع حرکت دورانی بال آبیاری ، آبیاری مزارع به صورت دایره‌ای شکل صورت می‌گیرد.
سیستم آبیاری بارانی آبفشان خطی
از لحاظ شکل ظاهری شبیه سیستم آبیاری بارانی آبفشان دوار است با این تفاوت که در این روش ، خط لوله اصلی در کنار زمین قرار گرفته و بال آبیاری در کنار آن حرکت رفت و برگشتی دارد.
سیستم آبیاری بارانی آبفشان قرقره‌ای
در این روش بال آبیاری شامل یک لوله است که از یک طرف به دور یک قرقره بزرگ پیچیده شده و از طرف دیگر به ارابه بزرگی که آبپاش روی آن قرار گرفته متصل می‌شود. برای شروع آبیاری ، معمولا قرقره و ارابه را به کنار زمین و جایی که شیر آب از لوله اصلی وجود دارد منتقل کرده و پس از اتصال قرقره به شیر آب ، ارابه را توسط تراکتور کشیده و به انتهای زمین انتقال می‌دهند.

در این حالت لوله از دور قرقره باز می‌شود. با برقرار شدن جریان لوله توسط موتور ، شیلنگ به دور قرقره جمع می‌شود و ارابه را به طرف قرقره می‌کشد با حرکت ارابه از انتهای زمین به طرف قرقره ، آبیاری یک نوار کامل از عرض زمین انجام می‌گیرد.

 

 

نظرات () تاریخ : چهارشنبه 01 مهر 1394 زمان : 9:12 بازدید : 449 نویسنده : nevisandeh

مدیریت اسید شویی در سیستم های آبیاری قطره ای

مدیریت اسید شویی در سیستم های آبیاری قطره ای :

 

امروزه با توجه به بحثهای جدی شکل گرفته در زمینه توسعه روشهای آبیاری نوین به منظور استفاده بهینه و موثر از منابع آبی و مقابله با محدودیتهای آبی بوجود آمده در دنیا، موضوع مدیریت و نگهداری این نوع سیستمها نیز مطرح می شود. اعمال صحیح این نوع مدیریت در تداوم بکار گیری این نوع سیستمها و حفاظت از منابع آبی نسبت مستقیم داشته و فرهنگ گسترش صحیح این نوع سیستمها را بهمراه خواهد داشت.

عدم رعایت رفتار صحیح در نگهداری و بهره برداری از این سیستمها عواقب ناگواری در بسیاری از مناطق دنیا بهمراه داشته به طوری که علی رقم سرمایه گذاریهای سنگین در این بخش نه تنها فرهنگ استفاده و گسترش بکارگیری سیستمهای آبیاری رشدی نشان نداده بلکه تاثیر منفی در اذهان و تفکرکشاورزان آن مناطق را بهمراه داشته است.

از این رو متن حاضر قدمی است هر چند کوچک در شناساندن رفتار های عملی در نحوه نگهداری و مدیریت بهره برداری از اینگونه سیستمها. در متن حاضر نخست به مدیریت اسید شویی به منظور پیشگیری از انسداد اجزای سیستمهای آبیاری قطره ای پرداخته شده است، امید است در آینده نزدیک به دیگر ارکان مدیریت بهره برداری و نگهداری سیستمهای آبیاری تحت فشار پرداخته شود.

اسید شویی

اسید در سیستمهای آبیاری به منظور شستشوی رسوبات تثبیت شده درون لوله ها و قطره چکانها که ناشی از مواد شیمیایی محلول در آب آبیاری می باشد کاربردهای فراوانی دارد. این نوع رسوبات یا از آب آبیاری ناشی شده(به دلیل وجود بی کربنات و کربنات کلسیم به میزان بالاتر از حد مجاز 200 ppm ) و یا به دلیل بکار گیری و تزریق کودهای محلول نا مرغوب در آب آبیاری بوجود می آید. جهت تزریق کود به درون سیستم آبیاری می بایست از کودهای اسیدی که خود به دلیل داشتن pH بسیار پایین موجب نگهداری مناسب سیستم می شوند استفاده نمود.

البته از اسید علاوه بر بر طرف نمودن انسداد در قطره چکانها ، جهت ارتقای مشخصات فیزیکی و شیمیایی خاک مزرعه نیز استفاده می گردد که در این مورد پس از آزمایش خاک با کارشناس خاکشناسی خبره می بایست مشورت شود.

نحوه اسید شویی

جهت اجرای موثر اسید شویی می بایست pH آب آبیاری هنگام کار در سیستم بین 2 الی 3 پایین آورده شود در این حالت آب آبیاری قادر خواهد بود ذرات رسوب درون قطره چکانها و لوله ها را حل کرده و به بیرون هدایت کند.

همگام تزریق اسید دقت شود به ریشه های حساس گیاهان صدمه ای وارد نشود. در صورت رعایت موارد زیر میزان خسارت احتمالی به ریشه گیاهان به حداقل خواهد رسید:

1- قبل از تزریق اسید با آبیاری میزان آب موجود در خاک را به ظرفیت مزرعه برسانید(در این حالت اسید به محض ورود به خاک رقیق شده و میزان خسارت به حداقل می رسد)

2- مدت تزریق اسید در شبکه به دقت محاسبه شود.

3- پس از تزریق اسید به شبکه سیستم به مدت حداقل 1 ساعت به حالت خاموش در آید تا اسید به صورت کامل رسوبات را حل نماید. با انجام این عمل خاصیت اسیدیته محلول خروجی نیز

کاهش می یابد.

4- پس از خروج اسید از سیستم، شبکه حداقل برابر مدت تزریق اسید با آب شستشو داده شود.

5- جهت اطمینان بیشتر از خروج اسید از محیط رشد ریشه بهتر است به مدت 2 ساعت خاک زراعی تحت آبیاری قطره ای قرارگیرد.

توجه نمایید در هنگام کار با انواع اسید تمامی نکات ایمنی لازم در هنگام بکار گیری و تزریق آن را رعایت نموده و هنگام رقیق نمودن اسید همواره اسید را به آب اضافه نمایید. از آنجایی که برخی از فلزات مانند آهن در برابر اسید مقاوم نیستند بنابر این قبل از تزریق اسید به درون سیستم از جنس کلیه قطعات نصب شده بر روی سیستم خود آگاه شوید. لوازم ساخته شده از جنس پلی اتیلن و پی وی سی معمولا در برابر اسید مقاوم هستند.

اسیدهای مناسب جهت شستشوی سیستم به شرح زیر می باشد:

- اسید هیدروکلریک

- اسید سولفوریک

- اسید فسفریک

 

محاسبه زمان تزریق اسید درون سیستم

جهت تزریق اسید درون سیستم می بایست اسید درون کل سیستم نفوذ کرده و کل بخشهای آن را از رسوب شستشو دهد. به همین دلیل باید اطلاعاتی نظیر فاصله محل تزریق تا دورترین عضوسیستم (L) و حداقل سرعت حرکت آب درون لوله آبیاری (V) دراختیار باشد.

با داشتن اطلاعات فوق و با استفاده از فرمول زیر می توانزمان مناسب جهت تزریق اسید به درون سیستم را به نحوی که اثر حل کنندگی اسید در کل سیستم بروز کند بدست می آید:

T=L / V

که در آن: v حداقل سرعت آب درون لوله بر حسب متر بر ثانیه (m/s) ، L فاصله محل تزریق از دورترین خروجی دریپر بر حسب متر (m) و T زمان لازم جهت تزریق اسید درون سیستم

بر حسب ثانیه (s) می باشد.

بدین ترتیب با تزریق اسید در مدت زمان بدست آمده مطمئن خواهیم بود که اسید به تمام بخشهای سیستم راه یافته است.

 

نحوه کالیبره کردن اسید در آب آبیاری(نسبت اسید موردنیاز در آب)

جهت برآورد نسبت اسید مورد نیاز درآب آبیاری می بایست جهت هر ایستگاه آزمایش جداگانه ای صورت داد. مثال زیر اقدامات لازم جهت انجام آزمایش فوق را تشریح می کند:

آب آبیاری چاهی دارای pH 7.5 می باشد، pH مورد نیاز جهت شستشو معمولا 2 الی 3 می باشد. جهت انجام آزمایش ظرف 10لیتری از آب آبیاری را آماده کرده و با کاغذ مخصوص pH متر، pH آن را اندازه می گیریم (pH=7.5) . در مراحل مختلف و در هر مرحله 1 میلیلیتر از اسید مورد نظر را به ظرف اضافه

کرده و مجددا pH را اندازه میگیریم تا pH مورد نظر به عدد 2 نزدیک شود. در این آزمایش برای 10 لیتر آب 6 میلیلیتر اسید مصرف شد تا pH به عدد 2 برسد. بنابراین نسبت اسید مورد نیاز 600 میلیلیتر به ازای هر 1000 لیتر می باشد.

 

محاسبه دبی تزریق اسید درون سیستم

با داشتن اطلاعاتی نظیر دبی کل سیستم Q برحسب متر مکعب در ساعت (m3/h) و نسبت اسید مورد نیازR بر حسب میلیلیتر در متر مکعب (ml/m3) می توان میزان دبی مورد نیاز جهت تزریق اسید I بر حسب میلیلیتر در ساعت (ml/h) را مشخص نمود:

I = R . Q

میزان کل اسید مورد نیاز جهت تزریق با استفاده از زمان مورد نیاز بدست آمده از محاسبات پیشین بدست خواهد آمد.

مثال: در سیستم آبیاری مزرعه ای 30 دقیقه زمان لازم است تا آب به دورترین نقطه سیستم برسد. دبی کل سیستم 31 مترمکعب در ساعت و بر اساس آزمایش فوق غلظت اسید مورد نیاز درون سیستم 600 میلیلیتر در متر مکعب می باشد. میزان دبی تزریق اسید به سیستم چه میزان است ؟

I = R . Q , I= 31 . 600 , I = 18,600 ml/h ,

I=18.6 lt/h

بنابراین دبی تزریق اسید می بایست برابر 18.6 لیتر در ساعت باشد و این عمل به مدت 30 دقیقه ادامه داشته باشد. پس میزان کل اسید مورد نیاز ما 9.3 لیتر می باشد.

 

لوازم مورد نیاز جهت اسید شویی

جهت تزریق اسید به درون سیستم آبیاری همان لوازمی بکار میرود که در هنگام تزریق کود از آنها استفاده می شود مکانیزم سیستمهای آبیاری قطره ای به صورتی است که با راندمان بالای 85 در صد آب مورد نیاز تبخیر و تعرق گیاه را به محیط رشد ریشه ها می رساند همین امر و همچنین ارزش بالای کودهای مورد نیاز گیاه موجب گشته تا از سالها پیش متخصصین تغزیه گیاه به فکر رساندن عناصر غذایی مورد نیاز گیاه به همین شیوه با راندمان بالا باشند(Fertigation). راههایی که تا کنون جهت تزریق کود و اسید در سیستمهای

آبیاری بکار گرفته شده متنوع می باشد. یکی از بصرفه ترین و موثر ترین این شیوه ها استفاده از ونتوری تزریق کننده (Mazzei Injector) می باشد که با راندمان بسیار بالا و با غلظت کاملا یکنواخت محلول کود را به درون سیستم هدایت می کند. مسئله مهمی که در این پروسه هنگام تزریق کود جلوه می کند درصد حلالیت کود، درجه اشباع و pH آن می باشد.

متاسفانه بکارگیری کودهایی با کیفیت بسیار نازل باعث بروز خساراتی جبران ناپذیر به سیستم آبیاری می شوند. در این

زمینه و قبل از تهیه کود جهت تزریق بدرون سیستم آبیاری می بایست با کارشناسان مربوطه مشورت شود. اخیرا کودهای UNEC علاوه بر تامین نیاز غذایی گیاهان، با پایین آوردن pH آب آبیاری در حد 4-3 باعث عدم رسوب گذاری املاح محلول در آب گشته و علاوه بر آن بتدریج با عث شستشوی رسوبات پیشین نیز

می گردند. این نوع کودها در حال حاضر بسیار مطرح بوده و هر سال استفاده کنندگان از سیستمهای آبیاری مخصوصا سیستمهای قطره ای را به خود جلب می کند.

 

        www.ake.blogfa.com                          www.ake.blogfa.com    

نظرات () تاریخ : چهارشنبه 01 مهر 1394 زمان : 9:10 بازدید : 542 نویسنده : nevisandeh

بررسی عملکرد و راندمان محصولدر روش های آبیاری

 

بررسی عملکرد و راندمان محصولدر روش های آبیاری :

سیستم آبیاری سنترپیوت به دلیل هزینه کارگری کم ،

انعطاف پذیری زیاد ، راحتی اجرا و بهره برداری

آسان ، یک سیستم آبیاری انتخابی درامر کشاورزی است

. وقتی که سیستم سنترپیوت درست طراحی شود و به پخش

کننده های آب با راندمان بالا تجهیز شود ، می

تواند در منابع پردازش خود( آب ، انرژی ، زمان )

صرفه جویی نماید ...

بررسی عملکرد و راندمان محصول در روش های آبیاری

LEPA ،SPRAY ، SDI

 

 

سیستم آبیاری سنترپیوت به دلیل هزینه کارگری کم ،

انعطاف پذیری زیاد ، راحتی اجرا و بهره برداری

آسان ، یک سیستم آبیاری انتخابی درامر کشاورزی است

. وقتی که سیستم سنترپیوت درست طراحی شود و به پخش

کننده های آب با راندمان بالا تجهیز شود ، می

تواند در منابع پردازش خود( آب ، انرژی ، زمان )

صرفه جویی نماید . از انواع مختلف این پخش کننده

ها می توان به موارد زیر اشاره کرد :

حالت پخش اسپری در ارتفاع متوسط mid-elevation

spray application ))، حالت پخش اسپری در ارتفاع

کم( low-elevation spray applicator ) وحالت پخش

دقیق با انرژی کم( low energy precison

application).

حالت آبیاری موضعی زیرسطحی (subsurface drip

irrigation ) ، به علت راندمان بالا با روش های

ذکر شده قابل قیاس است.راندمان یکنواختی بالای

آبیاری که منجر به تولید محصول و راندمان آب مصرفی

بالا می شود ، بهترین وسیلة مقایسه روش های آبیاری

برای مناطق و محصولات ویژه می باشد .

در آزمایشات مختلف محققان روشهای آبیاری LEPA ،

MESA ، LESA ، SDI با 5 نرخ آبیاری ناقص(I0 ،

I25 ، I50 ، I75 و I100) به صورت نسبت آب تهیه شده

به مقدار آبیاری کامل برای گیاهان مختلف مورد

ارزیابی قرار می گیرد ،که نرخ آبیاری کامل بر اساس

ET پتانسیل محاسبه شده از ET گیاه مبنا و اعمال

ضریب گیاهی محل تعیین می گردد.

براساس مطالعات انجام یافته عملکرد محصول و

راندمان آب مصرفی( WUE ) در نرخ های I25 و I50 تحت

روش SDI بیشتر از دیگر روش های آبیاری است و در

روش LEPA معمولاً بیشتر از Spray ، اما از SDIکمتر

می باشد . روند روش ها در نرخ I100معکوس بوده و

عملکرد محصول و WUE در روش Spray بیشتر از LEPA و

SDI می باشد . در نرخ آبیاری I75، نیز این مطلب

صادق است .

کاهش محصول در آبیاری های کامل در نتیجة راناف

سطحی برای روش LEPA و نفوذ عمقی برای SDI می باشد

. در روش SDI با کاربرد مقادیر کمتر آبیاری نفوذ

کاهش می یابد و تبخیر نیز با کاهش سطح خیش شده

کاهش می یابد و فقط آبی که به بالا حرکت می کند

تبخیر می شود.

هنگامی که روش LEPA با تدابیری از قبیل شیب کمتر

از1 درصد ، کشت دایره ای ، ایجاد خاکریز فارو ،

کنترل رطوبت خاک و برنامة آبیاری مناسب همراه

باشد، بیش از 95 درصد آب در اختیار گیاه قرار

خواهد گرفت .مدیریت راندمان بالای آبیاری Spray

نیز شامل کاربرد نازل هایی با قطرات آب درشتتر ،

اجرای نسبتاً کند پیوست برای تهیة‌ آب کاربردی

عمیق تر و اجتناب از آبیاری اسپری در شرایط باد

شدید می باشد.

 

        www.ake.blogfa.com                          www.ake.blogfa.com

نظرات () تاریخ : سه شنبه 31 شهريور 1394 زمان : 11:2 بازدید : 374 نویسنده : nevisandeh

مدیریت اسید شویی در سیستم های آبیاری قطره ای

مدیریت اسید شویی در سیستم های آبیاری قطره ای :

 

امروزه با توجه به بحثهای جدی شکل گرفته در زمینه توسعه روشهای آبیاری نوین به منظور استفاده بهینه و موثر از منابع آبی و مقابله با محدودیتهای آبی بوجود آمده در دنیا، موضوع مدیریت و نگهداری این نوع سیستمها نیز مطرح می شود. اعمال صحیح این نوع مدیریت در تداوم بکار گیری این نوع سیستمها و حفاظت از منابع آبی نسبت مستقیم داشته و فرهنگ گسترش صحیح این نوع سیستمها را بهمراه خواهد داشت.

عدم رعایت رفتار صحیح در نگهداری و بهره برداری از این سیستمها عواقب ناگواری در بسیاری از مناطق دنیا بهمراه داشته به طوری که علی رقم سرمایه گذاریهای سنگین در این بخش نه تنها فرهنگ استفاده و گسترش بکارگیری سیستمهای آبیاری رشدی نشان نداده بلکه تاثیر منفی در اذهان و تفکرکشاورزان آن مناطق را بهمراه داشته است.

از این رو متن حاضر قدمی است هر چند کوچک در شناساندن رفتار های عملی در نحوه نگهداری و مدیریت بهره برداری از اینگونه سیستمها. در متن حاضر نخست به مدیریت اسید شویی به منظور پیشگیری از انسداد اجزای سیستمهای آبیاری قطره ای پرداخته شده است، امید است در آینده نزدیک به دیگر ارکان مدیریت بهره برداری و نگهداری سیستمهای آبیاری تحت فشار پرداخته شود.

اسید شویی

اسید در سیستمهای آبیاری به منظور شستشوی رسوبات تثبیت شده درون لوله ها و قطره چکانها که ناشی از مواد شیمیایی محلول در آب آبیاری می باشد کاربردهای فراوانی دارد. این نوع رسوبات یا از آب آبیاری ناشی شده(به دلیل وجود بی کربنات و کربنات کلسیم به میزان بالاتر از حد مجاز 200 ppm ) و یا به دلیل بکار گیری و تزریق کودهای محلول نا مرغوب در آب آبیاری بوجود می آید. جهت تزریق کود به درون سیستم آبیاری می بایست از کودهای اسیدی که خود به دلیل داشتن pH بسیار پایین موجب نگهداری مناسب سیستم می شوند استفاده نمود.

البته از اسید علاوه بر بر طرف نمودن انسداد در قطره چکانها ، جهت ارتقای مشخصات فیزیکی و شیمیایی خاک مزرعه نیز استفاده می گردد که در این مورد پس از آزمایش خاک با کارشناس خاکشناسی خبره می بایست مشورت شود.

نحوه اسید شویی

جهت اجرای موثر اسید شویی می بایست pH آب آبیاری هنگام کار در سیستم بین 2 الی 3 پایین آورده شود در این حالت آب آبیاری قادر خواهد بود ذرات رسوب درون قطره چکانها و لوله ها را حل کرده و به بیرون هدایت کند.

همگام تزریق اسید دقت شود به ریشه های حساس گیاهان صدمه ای وارد نشود. در صورت رعایت موارد زیر میزان خسارت احتمالی به ریشه گیاهان به حداقل خواهد رسید:

1- قبل از تزریق اسید با آبیاری میزان آب موجود در خاک را به ظرفیت مزرعه برسانید(در این حالت اسید به محض ورود به خاک رقیق شده و میزان خسارت به حداقل می رسد)

2- مدت تزریق اسید در شبکه به دقت محاسبه شود.

3- پس از تزریق اسید به شبکه سیستم به مدت حداقل 1 ساعت به حالت خاموش در آید تا اسید به صورت کامل رسوبات را حل نماید. با انجام این عمل خاصیت اسیدیته محلول خروجی نیز

کاهش می یابد.

4- پس از خروج اسید از سیستم، شبکه حداقل برابر مدت تزریق اسید با آب شستشو داده شود.

5- جهت اطمینان بیشتر از خروج اسید از محیط رشد ریشه بهتر است به مدت 2 ساعت خاک زراعی تحت آبیاری قطره ای قرارگیرد.

توجه نمایید در هنگام کار با انواع اسید تمامی نکات ایمنی لازم در هنگام بکار گیری و تزریق آن را رعایت نموده و هنگام رقیق نمودن اسید همواره اسید را به آب اضافه نمایید. از آنجایی که برخی از فلزات مانند آهن در برابر اسید مقاوم نیستند بنابر این قبل از تزریق اسید به درون سیستم از جنس کلیه قطعات نصب شده بر روی سیستم خود آگاه شوید. لوازم ساخته شده از جنس پلی اتیلن و پی وی سی معمولا در برابر اسید مقاوم هستند.

اسیدهای مناسب جهت شستشوی سیستم به شرح زیر می باشد:

- اسید هیدروکلریک

- اسید سولفوریک

- اسید فسفریک

 

محاسبه زمان تزریق اسید درون سیستم

جهت تزریق اسید درون سیستم می بایست اسید درون کل سیستم نفوذ کرده و کل بخشهای آن را از رسوب شستشو دهد. به همین دلیل باید اطلاعاتی نظیر فاصله محل تزریق تا دورترین عضوسیستم (L) و حداقل سرعت حرکت آب درون لوله آبیاری (V) دراختیار باشد.

با داشتن اطلاعات فوق و با استفاده از فرمول زیر می توانزمان مناسب جهت تزریق اسید به درون سیستم را به نحوی که اثر حل کنندگی اسید در کل سیستم بروز کند بدست می آید:

T=L / V

که در آن: v حداقل سرعت آب درون لوله بر حسب متر بر ثانیه (m/s) ، L فاصله محل تزریق از دورترین خروجی دریپر بر حسب متر (m) و T زمان لازم جهت تزریق اسید درون سیستم

بر حسب ثانیه (s) می باشد.

بدین ترتیب با تزریق اسید در مدت زمان بدست آمده مطمئن خواهیم بود که اسید به تمام بخشهای سیستم راه یافته است.

 

نحوه کالیبره کردن اسید در آب آبیاری(نسبت اسید موردنیاز در آب)

جهت برآورد نسبت اسید مورد نیاز درآب آبیاری می بایست جهت هر ایستگاه آزمایش جداگانه ای صورت داد. مثال زیر اقدامات لازم جهت انجام آزمایش فوق را تشریح می کند:

آب آبیاری چاهی دارای pH 7.5 می باشد، pH مورد نیاز جهت شستشو معمولا 2 الی 3 می باشد. جهت انجام آزمایش ظرف 10لیتری از آب آبیاری را آماده کرده و با کاغذ مخصوص pH متر، pH آن را اندازه می گیریم (pH=7.5) . در مراحل مختلف و در هر مرحله 1 میلیلیتر از اسید مورد نظر را به ظرف اضافه

کرده و مجددا pH را اندازه میگیریم تا pH مورد نظر به عدد 2 نزدیک شود. در این آزمایش برای 10 لیتر آب 6 میلیلیتر اسید مصرف شد تا pH به عدد 2 برسد. بنابراین نسبت اسید مورد نیاز 600 میلیلیتر به ازای هر 1000 لیتر می باشد.

 

محاسبه دبی تزریق اسید درون سیستم

با داشتن اطلاعاتی نظیر دبی کل سیستم Q برحسب متر مکعب در ساعت (m3/h) و نسبت اسید مورد نیازR بر حسب میلیلیتر در متر مکعب (ml/m3) می توان میزان دبی مورد نیاز جهت تزریق اسید I بر حسب میلیلیتر در ساعت (ml/h) را مشخص نمود:

I = R . Q

میزان کل اسید مورد نیاز جهت تزریق با استفاده از زمان مورد نیاز بدست آمده از محاسبات پیشین بدست خواهد آمد.

مثال: در سیستم آبیاری مزرعه ای 30 دقیقه زمان لازم است تا آب به دورترین نقطه سیستم برسد. دبی کل سیستم 31 مترمکعب در ساعت و بر اساس آزمایش فوق غلظت اسید مورد نیاز درون سیستم 600 میلیلیتر در متر مکعب می باشد. میزان دبی تزریق اسید به سیستم چه میزان است ؟

I = R . Q , I= 31 . 600 , I = 18,600 ml/h ,

I=18.6 lt/h

بنابراین دبی تزریق اسید می بایست برابر 18.6 لیتر در ساعت باشد و این عمل به مدت 30 دقیقه ادامه داشته باشد. پس میزان کل اسید مورد نیاز ما 9.3 لیتر می باشد.

 

لوازم مورد نیاز جهت اسید شویی

جهت تزریق اسید به درون سیستم آبیاری همان لوازمی بکار میرود که در هنگام تزریق کود از آنها استفاده می شود مکانیزم سیستمهای آبیاری قطره ای به صورتی است که با راندمان بالای 85 در صد آب مورد نیاز تبخیر و تعرق گیاه را به محیط رشد ریشه ها می رساند همین امر و همچنین ارزش بالای کودهای مورد نیاز گیاه موجب گشته تا از سالها پیش متخصصین تغزیه گیاه به فکر رساندن عناصر غذایی مورد نیاز گیاه به همین شیوه با راندمان بالا باشند(Fertigation). راههایی که تا کنون جهت تزریق کود و اسید در سیستمهای

آبیاری بکار گرفته شده متنوع می باشد. یکی از بصرفه ترین و موثر ترین این شیوه ها استفاده از ونتوری تزریق کننده (Mazzei Injector) می باشد که با راندمان بسیار بالا و با غلظت کاملا یکنواخت محلول کود را به درون سیستم هدایت می کند. مسئله مهمی که در این پروسه هنگام تزریق کود جلوه می کند درصد حلالیت کود، درجه اشباع و pH آن می باشد.

متاسفانه بکارگیری کودهایی با کیفیت بسیار نازل باعث بروز خساراتی جبران ناپذیر به سیستم آبیاری می شوند. در این

زمینه و قبل از تهیه کود جهت تزریق بدرون سیستم آبیاری می بایست با کارشناسان مربوطه مشورت شود. اخیرا کودهای UNEC علاوه بر تامین نیاز غذایی گیاهان، با پایین آوردن pH آب آبیاری در حد 4-3 باعث عدم رسوب گذاری املاح محلول در آب گشته و علاوه بر آن بتدریج با عث شستشوی رسوبات پیشین نیز

می گردند. این نوع کودها در حال حاضر بسیار مطرح بوده و هر سال استفاده کنندگان از سیستمهای آبیاری مخصوصا سیستمهای قطره ای را به خود جلب می کند.

 

        www.ake.blogfa.com                          www.ake.blogfa.com    

نظرات () تاریخ : سه شنبه 31 شهريور 1394 زمان : 10:56 بازدید : 351 نویسنده : nevisandeh

بررسی عملکرد و راندمان محصولدر روش های آبیاری

بررسی عملکرد و راندمان محصولدر روش های آبیاری :

سیستم آبیاری سنترپیوت به دلیل هزینه کارگری کم ،

انعطاف پذیری زیاد ، راحتی اجرا و بهره برداری

آسان ، یک سیستم آبیاری انتخابی درامر کشاورزی است

. وقتی که سیستم سنترپیوت درست طراحی شود و به پخش

کننده های آب با راندمان بالا تجهیز شود ، می

تواند در منابع پردازش خود( آب ، انرژی ، زمان )

صرفه جویی نماید ...

بررسی عملکرد و راندمان محصول در روش های آبیاری

LEPA ،SPRAY ، SDI

 

 

سیستم آبیاری سنترپیوت به دلیل هزینه کارگری کم ،

انعطاف پذیری زیاد ، راحتی اجرا و بهره برداری

آسان ، یک سیستم آبیاری انتخابی درامر کشاورزی است

. وقتی که سیستم سنترپیوت درست طراحی شود و به پخش

کننده های آب با راندمان بالا تجهیز شود ، می

تواند در منابع پردازش خود( آب ، انرژی ، زمان )

صرفه جویی نماید . از انواع مختلف این پخش کننده

ها می توان به موارد زیر اشاره کرد :

حالت پخش اسپری در ارتفاع متوسط mid-elevation

spray application ))، حالت پخش اسپری در ارتفاع

کم( low-elevation spray applicator ) وحالت پخش

دقیق با انرژی کم( low energy precison

application).

حالت آبیاری موضعی زیرسطحی (subsurface drip

irrigation ) ، به علت راندمان بالا با روش های

ذکر شده قابل قیاس است.راندمان یکنواختی بالای

آبیاری که منجر به تولید محصول و راندمان آب مصرفی

بالا می شود ، بهترین وسیلة مقایسه روش های آبیاری

برای مناطق و محصولات ویژه می باشد .

در آزمایشات مختلف محققان روشهای آبیاری LEPA ،

MESA ، LESA ، SDI با 5 نرخ آبیاری ناقص(I0 ،

I25 ، I50 ، I75 و I100) به صورت نسبت آب تهیه شده

به مقدار آبیاری کامل برای گیاهان مختلف مورد

ارزیابی قرار می گیرد ،که نرخ آبیاری کامل بر اساس

ET پتانسیل محاسبه شده از ET گیاه مبنا و اعمال

ضریب گیاهی محل تعیین می گردد.

براساس مطالعات انجام یافته عملکرد محصول و

راندمان آب مصرفی( WUE ) در نرخ های I25 و I50 تحت

روش SDI بیشتر از دیگر روش های آبیاری است و در

روش LEPA معمولاً بیشتر از Spray ، اما از SDIکمتر

می باشد . روند روش ها در نرخ I100معکوس بوده و

عملکرد محصول و WUE در روش Spray بیشتر از LEPA و

SDI می باشد . در نرخ آبیاری I75، نیز این مطلب

صادق است .

کاهش محصول در آبیاری های کامل در نتیجة راناف

سطحی برای روش LEPA و نفوذ عمقی برای SDI می باشد

. در روش SDI با کاربرد مقادیر کمتر آبیاری نفوذ

کاهش می یابد و تبخیر نیز با کاهش سطح خیش شده

کاهش می یابد و فقط آبی که به بالا حرکت می کند

تبخیر می شود.

هنگامی که روش LEPA با تدابیری از قبیل شیب کمتر

از1 درصد ، کشت دایره ای ، ایجاد خاکریز فارو ،

کنترل رطوبت خاک و برنامة آبیاری مناسب همراه

باشد، بیش از 95 درصد آب در اختیار گیاه قرار

خواهد گرفت .مدیریت راندمان بالای آبیاری Spray

نیز شامل کاربرد نازل هایی با قطرات آب درشتتر ،

اجرای نسبتاً کند پیوست برای تهیة‌ آب کاربردی

عمیق تر و اجتناب از آبیاری اسپری در شرایط باد

شدید می باشد.

 

        www.ake.blogfa.com                          www.ake.blogfa.com

نظرات () تاریخ : سه شنبه 31 شهريور 1394 زمان : 10:55 بازدید : 565 نویسنده : nevisandeh

مدیریت آبیاری

مدیریت آبیاری :

نحوه گرفتگی فیزیکی:

منابع آبی داری ذرات ماسه به بزرگی دهانه ورودی و خروجی قطره چکانها از مهمترین عواملی هستند که باعث گرفتگی قطره چکانها از نوع فیزیکی می شوند. بنابراین انتخاب نوع قطره چکان نیز در پیشگیری از گرفتگی فیزیکی نقش موثری دارد. معمولا منابع آبی زیرزمینی می تواند حاوی ذرات شن و ماسه مضر باشد. حتی اگر غلظت ذرات موجود در آب آبیاری به میزان 500 ppm برسد در صورتی که از سیستم فیلتراسیون مناسب استفاده شود مشکلی پیش نخواهد آمد. نحوه گرفتگی بیولوژیکی:

معمولا سلولهای باکتریایی و همچنین جلبکها آنقدر کوچک هستند که براحتی از فیلتر های آبیاری عبور می کنند و موجب مسدود شدن قطره چکانها در سیستمهای قطره ای می گردند. معمولا سیستمهای آبیاری قطره ای نیز محیط مناسبی جهت رشد اینگونه موجودات هستند. بعلاوه اگر آب آبیاری از منابع آبهای سطحی تامین شود می تواند حاوی خزه، حلزون و قطعات گیاهی باشد که باید از ورودشان به سیستم جلوگیری شود. جهت جلوگیری از ورود ذرات بسیار درشت به سیستم می بایست از محفظه های توری مناسب در لوله مکش پمپ استفاده نمود. در مواردی که در بالا به آن اشاره شد وجود یک فیلتر شن مناسب قبل از فیلتر دیسکی اجتناب ناپذیر می باشد.

فیلتر های مناسب جهت مقابله با رسوبات فیزیکی وبیولوژیکی:

1- هیدروسیکلون:‌ از فیلتر های اولیه مجموعه سیستم کنترل می باشد و صرفا ذرات شن بزرگتر از 1 میلیمتر را می تواند جدا سازد. معمولا جهت استفاده از منابع آبهای سطحی با کیفیت نامطمئن، هیدروسیکلون نقش مهمی جهت تصفیه ذرات درشت ایفا می کند. در کل یک هیدروسیکلون می تواند تا 90

درصد ذرات شن و ماسه با دانه بندی متوسط را تصفیه کند.

معمولا بسته به غلظت مواد معلق در آب آبیاری محفظه زیرین آن می بایست بین هر 3 الی 10 روز یکبار باز بینی شود.

2- فیلتر شنی: فیلتر شن که پس از هیدروسیکلون قرار می گیرد عامل بسیار موثری در تصفیه عوامل آلی و جلبکها می باشد در حالی که می تواند درصد مناسبی از ذرات معلق بزرگتر از 0.5 میلیمتر را نیز در خود نگاه دارد(بسته به اندازه دانه بندی درون فیلتر). میزان جریان عبوری مجاز در فیلتر های شنی نباید از حدود 1000 لیتر در دقیقه در هر متر مربع مساحت مقطع، تجاوز نماید. در صورت بروز افت فشار معادل

حدود 0.8 اتمسفر بین ورودی و خروجی فیلتر می بایست فیلتر ها شستشو شوند بدین معنی که جریان آب در محفظه ها عکس شده تا ذرات تصفیه شده مابین دانه های فیلتر از آن خارج شوند.

باید دقت شود در هنگام شستشو از آب تصفیه شده استفاده گردد. در جدول زیر جدول انواع فیلتر های شنی ارائه شده است

شماره فیلتر شنیجنس دانه های محفظهاندازه متوسط دانه هامش

8ذرات گرانیت خرد شده1.5 mm100-140

11ذرات گرانیت خرد شده0.78 mm140-200

16ذرات سیلیس خرد شده0.66 mm140-200

20ذرات سیلیس خرد شده0.46 mm200-230

30ذرات سیلیس خرد شده0.34 mm230-400

 

3-فیلتر دیسکی یا توری: فیلتر های دیسکی معمولا جهت جلوگیری از عبور ذرات در شت تر از 100 میکرونی یا به عیارتی ذرات بین 300 الی 100 میکرونی (0.3 -0.1 م م) بکارمی روند و در میان ذرات گرفتار شده در این نوع فیلتر ها می توان انواع شن و ماسه های ریز دانه، ذرات جلبک و مواد

ارگانیک عبور کرده از فیلتر های قبلی را نیز مشاهده نمود.

بنابر این در یک ایستگاه مرکزی در سیستمهای آبیاری قطره ای، این نوع فیلتر آخرین فیلتر می باشد و از اهمیت ویژه ای مخصوصا در سیستمهایی که در آن قطره چکانها و یا نوارهای آبیاری قطره ای از حساسیت ویژه ای برخودار هستند، برخوردار می باشد. در کل فیلتر های دیسکی یا توری با مش مناسب یکی از حساس ترین عضوهای سیستم کنترل مرکزی می باشند. در این نوع سیستم ها پیشنهاد می شود تا در صورت بروز افت فشار به میزان 0.7 اتمسفر بین دو سر ورودی و خروجی فیلتر، فیلتر شستشو(backwash) شود. شستشو در صورت پکیج بودن سیستم مراحل سهلی داشته و تنها با باز و بسته کردن دو شیر جهت هر فیلتر

به صورت متوالی امکان پذیر می باشد. در غیر این صورت معمولا با باز شدن محفظه آن اقدام به تمیز نمودن دیسکها می شود. اخیرا فیلتر های دیسکی از نوع تلفیق دیسک های شبکه ای با نام فیلتر های دیسکی 3 بعدی این امکان را به مصرف کننده می دهد تا با افزایش سطح جانبی فیلتراسیون به میزان 10 برابر فیلترهای دیسکی پیشین و افزایش راندمان و کاهش افت فشار، دفعات شستشو در یک دوره کاری کاهش داده شود.

بعلاوه شستشوی دیسکهای شبکه ای در این نوع سیستمها بسیار ساده تر از دیسکهای پیشین می باشد.

نکته مهمی که در طراحی سیستمهای فیلتراسیون می بایست به آن توجه نمود کارایی فیلتر های مختلف و کاربرد متفاوت آنها می باشد. به عنوان مثال هیچگاه نمی توان بدلیل ریز مش بودن فیلتر های دیسکی از نصب هیدروسیکلون و فیلتر شن صرفنظرنمود مگر در مواردی خاص و پس از تحقیق و آزمونهای مختلف

به حذف برخی از فیلتر ها از چرخه فیلتراسیون اقدام نمود.

 

نحوه گرفتگی شیمیایی:

بیش از 90 درصد گرفتگی های شیمیایی در سیستمهای آبیاری معمولا از دو عامل 'کربنات کلسیم'(CaCO3) و 'آهن' نشات می گیرد. کربنات کلسیم به دو صورت زیر قابل رسوب گذاری می باشد: 1- تبخیر آب و باقی گذاردن نمکهای موجود در آب که بیشتر در دهانه قطره چکانها صورت می گیرد. 2- افزایش دما و

یا pH که باعث کاهش حلالیت کربنات کلسیم در آب شده و با واکنش با سایر فلزات موجود در آب از جمله Ca با عث رسوب کربناتها در لوله و قطره چکانها می شود. عناصرآهن موجود در آب آبیاری با اکسیداسیون بیولوژیکی مواجه شده و رسوبات اکسید آهن با رسوب در آب موجب گرفتگی دریپر ها می شود.

تزریق مواد شیمیایی به درون سیستم آبیاری:

موارد ذکر شده در زیر تنها در صورتی که آب آبیاری آنالیز شده در سطح مرزی و خطر قرار دارند پیشنهاد می گردد.

1- جلوگیری از رسوب کربنات کلسیم: تزریق دایم اسید سولفوریک، هیدروکلریک و یا فسفریک جهت نگاه داشتن pH آب آبیاری نزدیک به 7 و در مواردی که به صورت موضعی هر یک ماه یکبار تزریق صورت می گردد پایین آوردن pH تا حد 3 و در مواردی که تزریق اسید به منظور بر طرف کردن رسوب تثبیت شده

بکار می رود، pH میبایست تا حد 2 پایین آورده شود. در مواردی که pH به میزان 3 یا پایین تر می رسد جهت جلوگیری از آسیب دیدن ریشه ها مدت تزریق می بایست نهایتا 15-20 دقیقه باشد. در این مورد قبل از تزریق اسید حتما با کارشناسان مشورت کنید. . با تزریق اسید حلالیت کربنات کلسیم بالا رفته و امکان رسوب گذاری کربنات کلسیم پایین می آید. قبل از تزریق خورندگی اتصالات آهنی وآلمینیومی توسط اسید می بایست مد نظر قرار گیرد. معمولا اتصالات پلی اتیلن و پی وی سی نسبت به اسید مقاوم هستند.

2-جلوگیری از رسوب آهن: جهت جلوگیری از رسوب آهن می توان قبل از ورود آب به پمپ آن را به استخر هدایت نموده و عملیات هوادهی صورت گیرد و بدین ترتیب آهن اکسیده شده در کف استخر رسوب نماید. اقدام شیمیایی در این مورد تزریق کلرین به سیستم آبیاری می باشد که در این مورد مسائل زیست محیطی، تثبیت کلرین در خاک و حساسیت گیاهان می بایست در نظر گرفته شود. در مورد میزان و نحوه تزریق کلرین جهت

جلوگیری از رسوبات آهن با کارشناسان مشورت شود.

3-شستشوی گرفتگیهای بیولوژیکی و ارگانیک: جهت جلوگیری از گرفتگی بیولوژیکی در سیستمهای آبیاری تزریق کلرین به صورت دایم به میزان 1 الی 2 ppm پیشنهاد میشود. مدت تزریق می بایست برابر با 10 الی 20 دقیقه جهت دور ترین دریپر درسیستم باشد. اگر گرفتگی شروع شده و در مرحله میانی قرار

دارد غلظت 5 ppm پیشنهاد شده و در صورتی که گرفتگی درمرحله بحرانی قرار گرفته باشد با غلظت 20 الی 30 ppm می توان سیستم را شستشو داد. در کل جهت کنترل رشد بیولوژیکی مواد ارگانیک تزریق دوره ای به روزانه ترجیح داده می شود.

با توجه به اینکه سفید کننده های موجود در بازار که به مصارف خانگی میرسد همه جا در دسترس می باشد می توان از این محلول به جای کلرین استفاده نمود به شرطی که به این نکته که سفید کنننده ها دارای کلرین 5 درصد هستند توجه شود. به عنوان مثال در صورت نیاز به 0.5 لیتر کلرین می بایست 10 لیتر سفید کننده تهیه نمود و در صورت نیاز به تزریق 1 ppmکلرین می بایست سفیدکننده را به غلظت 20 ppm تزریق نمود.

جهت تست و کنترل شستشوی کامل سیستم، غلظت کلرین در هنگام خروج از دریپر ها می بایست مساوی با غلظت کلرین تزریقی باشد. در کل در مورد تزریق کلرین به سیستم آبیاری می بایست نهایت دقت صورت پذیرد تا اثرات سوء آن بر محیط زیست، تثبیت در خاک و حساسیت گیاه کنترل شود.

تزریق کودهای محلول در آب در سیستمهای آبیاری:

مکانیزم سیستمهای آبیاری قطره ای به صورتی است که با راندمان بالای 85 در صد آب مورد نیاز تبخیر و تعرق گیاه را به محیط رشد ریشه ها می رساند همین امر و همچنین ارزش بالای کودهای مورد نیاز گیاه موجب گشته تا از سالها پیش متخصصین تغزیه گیاه به فکر رساندن عناصر غذایی مورد نیازگیاه به همین شیوه با راندمان بالا باشند(Fertigation). راههایی که تا کنون جهت تزریق کود در سیستمهای آبیاری بکار

گرفته شده متنوع می باشد. یکی از بصرفه ترین و موثر ترین این شیوه ها استفاده از ونتوری تزریق کود(Mazzei Injector)می باشد که با راندمن بسیار بالا و با غلظت کاملا یکنواخت محلول کود را به درون سیستم هدایت می کند.

مسئله مهمی که در این پروسه بسیار مهم جلوه می کند درصد حلالیت کود، درجه اشباع و pH آن می باشد. متاسفانه بکارگیری کودهایی با کیفیت بسیار نازل باعث بروز خساراتی جبران ناپذیر به سیستم آبیاری می شوند. در این زمینه و قبل از تهیه کود جهت تزریق بدرون سیستم آبیاری می بایست با کارشناسان مربوطه مشورت شود. اخیرا کودهای UNEC علاوه بر تامین نیاز غذایی گیاهان، با پایین آوردن pH آب آبیاری در

حد 4-3 باعث عدم رسوب گذاری املاح محلول در آب گشته و علاوه بر آن بتدریج با عث شستشوی رسوبات پیشین نیز می گردند. این نوع کودها در حال حاضر بسیار مطرح بوده و هر سال استفاده کنندگان از سیستمهای آبیاری مخصوصا سیستمهای قطره ای را به خود جلب می کند.

 

 

• دلایل گرفتگی قطره چکانها

 

گرفتگی و علایم آنها در سیستمهای آبیاری قطره ای علل مختلفی دارد :

 

1- گرفتگی فیزیکی (رسوبات معلق غیر محلول)

 

2- گرفتگی بیولوژیکی و مواد آلی (باکتری ها وجلبک)

 

3- گرفتگی شیمیایی (مواد محلول در آب)

 

گرفتگی در سیستم آبیاری می تواند همزمان هر سه نوع موارد بالا را شامل شود. ولی در کل دلیل گرفتگی در سیستم آبیاری بستگی به نوع منبع تامین آب در آن سیستم دارد. منابع آب در سیستمهای آبیاری دو گروه هستند :

 

- منابع زیر زمینی نظیر چاههای آب عمیق و نیمه عمیق

 

- منابع آب سطحی مانند رودخانه ها ، کانالهای رو باز و شبکه های آبیاری

 

• آنالیز آب آبیاری

 

با آزمایش آب آبیاری و آنالیز آن که معمولا در آزمایشگاه های آب و خاک سراسر کشور صورت می پذیرد می توان تصمیم لازم در مورد چگونگی مدیریت سیستم فیلتراسیون و شستشوی شیمیایی لوله های آبیاری به صورتی که باعث رسوب برداری از لوله ها و قطره چکانها می گردد را عملی نمود. بنابر این در اولین قدم می بایست نتیجه آب آبیاری بهمراه آنالیز آن را در دست داشت.

 

در جدول زیر پارامتر های لازم جهت کنترل آب آبیاری از هر گونه ذرات مضر مشخص شده است. البته باید در نظر داشت که در صورتی که آب آبیاری از عمق بیش از 30 متری تامین می شود، پارامتر 'جمعیت باکتریایی' کم اهمیت و زمانی که آب از منبع سطحی تامین می شود، پارامتر سولفید هیدروژن کم اهمیت خواهند شد.

 

 

 

 

 

 

 

پارامتر های اندازه گیری شده و قابل تحلیل در نتایج آنالیز آب آبیاری

 

میزان پر خطر

شرایط مرزی  

میزان بی خطر

پارامتر

 

>100 ppm  

50-100 ppm         

<50 ppm    

ذرات فیزیکی معلق

 

>7.5 

7.0 – 7.5    

<7.0 

pH

 

>2000 ppm

500 - 2000 ppm   

<500 ppm  

مواد محلول

 

>1.5 ppm   

0.1 - 1.5 ppm      

<0.1 ppm   

Mn

 

>1.5 ppm   

0.1 - 1.5 ppm      

<0.1 ppm   

Fe

 

>2.0 ppm   

0.2 - 2.0 ppm      

<0.2 ppm   

HS

 

>300 ppm  

150 - 300 ppm     

<150 ppm  

سختی(CaCO3)

 

>500,000 c/l        

100,000 - 500,000 c/l   

<100,000 c/l        

جمعیت باکتریایی*

 

واحد در هر لیتر آب آبیاری *c/l =

 

یک در ملیون یا میلی گرم در لیترppm =

 

 

 

        www.ake.blogfa.com                          www.ake.blogfa.com
نوشته شده در تاريخ ۸۸/۰۱/۲۵ توسط مهندس محمد اکرم ایرندگانی
نظرات () تاریخ : سه شنبه 31 شهريور 1394 زمان : 10:54 بازدید : 604 نویسنده : nevisandeh

مدیریت آبیاری

مدیریت آبیاری :

نحوه گرفتگی فیزیکی:

منابع آبی داری ذرات ماسه به بزرگی دهانه ورودی و خروجی قطره چکانها از مهمترین عواملی هستند که باعث گرفتگی قطره چکانها از نوع فیزیکی می شوند. بنابراین انتخاب نوع قطره چکان نیز در پیشگیری از گرفتگی فیزیکی نقش موثری دارد. معمولا منابع آبی زیرزمینی می تواند حاوی ذرات شن و ماسه مضر باشد. حتی اگر غلظت ذرات موجود در آب آبیاری به میزان 500 ppm برسد در صورتی که از سیستم فیلتراسیون مناسب استفاده شود مشکلی پیش نخواهد آمد. نحوه گرفتگی بیولوژیکی:

معمولا سلولهای باکتریایی و همچنین جلبکها آنقدر کوچک هستند که براحتی از فیلتر های آبیاری عبور می کنند و موجب مسدود شدن قطره چکانها در سیستمهای قطره ای می گردند. معمولا سیستمهای آبیاری قطره ای نیز محیط مناسبی جهت رشد اینگونه موجودات هستند. بعلاوه اگر آب آبیاری از منابع آبهای سطحی تامین شود می تواند حاوی خزه، حلزون و قطعات گیاهی باشد که باید از ورودشان به سیستم جلوگیری شود. جهت جلوگیری از ورود ذرات بسیار درشت به سیستم می بایست از محفظه های توری مناسب در لوله مکش پمپ استفاده نمود. در مواردی که در بالا به آن اشاره شد وجود یک فیلتر شن مناسب قبل از فیلتر دیسکی اجتناب ناپذیر می باشد.

فیلتر های مناسب جهت مقابله با رسوبات فیزیکی وبیولوژیکی:

1- هیدروسیکلون:‌ از فیلتر های اولیه مجموعه سیستم کنترل می باشد و صرفا ذرات شن بزرگتر از 1 میلیمتر را می تواند جدا سازد. معمولا جهت استفاده از منابع آبهای سطحی با کیفیت نامطمئن، هیدروسیکلون نقش مهمی جهت تصفیه ذرات درشت ایفا می کند. در کل یک هیدروسیکلون می تواند تا 90

درصد ذرات شن و ماسه با دانه بندی متوسط را تصفیه کند.

معمولا بسته به غلظت مواد معلق در آب آبیاری محفظه زیرین آن می بایست بین هر 3 الی 10 روز یکبار باز بینی شود.

2- فیلتر شنی: فیلتر شن که پس از هیدروسیکلون قرار می گیرد عامل بسیار موثری در تصفیه عوامل آلی و جلبکها می باشد در حالی که می تواند درصد مناسبی از ذرات معلق بزرگتر از 0.5 میلیمتر را نیز در خود نگاه دارد(بسته به اندازه دانه بندی درون فیلتر). میزان جریان عبوری مجاز در فیلتر های شنی نباید از حدود 1000 لیتر در دقیقه در هر متر مربع مساحت مقطع، تجاوز نماید. در صورت بروز افت فشار معادل

حدود 0.8 اتمسفر بین ورودی و خروجی فیلتر می بایست فیلتر ها شستشو شوند بدین معنی که جریان آب در محفظه ها عکس شده تا ذرات تصفیه شده مابین دانه های فیلتر از آن خارج شوند.

باید دقت شود در هنگام شستشو از آب تصفیه شده استفاده گردد. در جدول زیر جدول انواع فیلتر های شنی ارائه شده است

شماره فیلتر شنیجنس دانه های محفظهاندازه متوسط دانه هامش

8ذرات گرانیت خرد شده1.5 mm100-140

11ذرات گرانیت خرد شده0.78 mm140-200

16ذرات سیلیس خرد شده0.66 mm140-200

20ذرات سیلیس خرد شده0.46 mm200-230

30ذرات سیلیس خرد شده0.34 mm230-400

 

3-فیلتر دیسکی یا توری: فیلتر های دیسکی معمولا جهت جلوگیری از عبور ذرات در شت تر از 100 میکرونی یا به عیارتی ذرات بین 300 الی 100 میکرونی (0.3 -0.1 م م) بکارمی روند و در میان ذرات گرفتار شده در این نوع فیلتر ها می توان انواع شن و ماسه های ریز دانه، ذرات جلبک و مواد

ارگانیک عبور کرده از فیلتر های قبلی را نیز مشاهده نمود.

بنابر این در یک ایستگاه مرکزی در سیستمهای آبیاری قطره ای، این نوع فیلتر آخرین فیلتر می باشد و از اهمیت ویژه ای مخصوصا در سیستمهایی که در آن قطره چکانها و یا نوارهای آبیاری قطره ای از حساسیت ویژه ای برخودار هستند، برخوردار می باشد. در کل فیلتر های دیسکی یا توری با مش مناسب یکی از حساس ترین عضوهای سیستم کنترل مرکزی می باشند. در این نوع سیستم ها پیشنهاد می شود تا در صورت بروز افت فشار به میزان 0.7 اتمسفر بین دو سر ورودی و خروجی فیلتر، فیلتر شستشو(backwash) شود. شستشو در صورت پکیج بودن سیستم مراحل سهلی داشته و تنها با باز و بسته کردن دو شیر جهت هر فیلتر

به صورت متوالی امکان پذیر می باشد. در غیر این صورت معمولا با باز شدن محفظه آن اقدام به تمیز نمودن دیسکها می شود. اخیرا فیلتر های دیسکی از نوع تلفیق دیسک های شبکه ای با نام فیلتر های دیسکی 3 بعدی این امکان را به مصرف کننده می دهد تا با افزایش سطح جانبی فیلتراسیون به میزان 10 برابر فیلترهای دیسکی پیشین و افزایش راندمان و کاهش افت فشار، دفعات شستشو در یک دوره کاری کاهش داده شود.

بعلاوه شستشوی دیسکهای شبکه ای در این نوع سیستمها بسیار ساده تر از دیسکهای پیشین می باشد.

نکته مهمی که در طراحی سیستمهای فیلتراسیون می بایست به آن توجه نمود کارایی فیلتر های مختلف و کاربرد متفاوت آنها می باشد. به عنوان مثال هیچگاه نمی توان بدلیل ریز مش بودن فیلتر های دیسکی از نصب هیدروسیکلون و فیلتر شن صرفنظرنمود مگر در مواردی خاص و پس از تحقیق و آزمونهای مختلف

به حذف برخی از فیلتر ها از چرخه فیلتراسیون اقدام نمود.

 

نحوه گرفتگی شیمیایی:

بیش از 90 درصد گرفتگی های شیمیایی در سیستمهای آبیاری معمولا از دو عامل 'کربنات کلسیم'(CaCO3) و 'آهن' نشات می گیرد. کربنات کلسیم به دو صورت زیر قابل رسوب گذاری می باشد: 1- تبخیر آب و باقی گذاردن نمکهای موجود در آب که بیشتر در دهانه قطره چکانها صورت می گیرد. 2- افزایش دما و

یا pH که باعث کاهش حلالیت کربنات کلسیم در آب شده و با واکنش با سایر فلزات موجود در آب از جمله Ca با عث رسوب کربناتها در لوله و قطره چکانها می شود. عناصرآهن موجود در آب آبیاری با اکسیداسیون بیولوژیکی مواجه شده و رسوبات اکسید آهن با رسوب در آب موجب گرفتگی دریپر ها می شود.

تزریق مواد شیمیایی به درون سیستم آبیاری:

موارد ذکر شده در زیر تنها در صورتی که آب آبیاری آنالیز شده در سطح مرزی و خطر قرار دارند پیشنهاد می گردد.

1- جلوگیری از رسوب کربنات کلسیم: تزریق دایم اسید سولفوریک، هیدروکلریک و یا فسفریک جهت نگاه داشتن pH آب آبیاری نزدیک به 7 و در مواردی که به صورت موضعی هر یک ماه یکبار تزریق صورت می گردد پایین آوردن pH تا حد 3 و در مواردی که تزریق اسید به منظور بر طرف کردن رسوب تثبیت شده

بکار می رود، pH میبایست تا حد 2 پایین آورده شود. در مواردی که pH به میزان 3 یا پایین تر می رسد جهت جلوگیری از آسیب دیدن ریشه ها مدت تزریق می بایست نهایتا 15-20 دقیقه باشد. در این مورد قبل از تزریق اسید حتما با کارشناسان مشورت کنید. . با تزریق اسید حلالیت کربنات کلسیم بالا رفته و امکان رسوب گذاری کربنات کلسیم پایین می آید. قبل از تزریق خورندگی اتصالات آهنی وآلمینیومی توسط اسید می بایست مد نظر قرار گیرد. معمولا اتصالات پلی اتیلن و پی وی سی نسبت به اسید مقاوم هستند.

2-جلوگیری از رسوب آهن: جهت جلوگیری از رسوب آهن می توان قبل از ورود آب به پمپ آن را به استخر هدایت نموده و عملیات هوادهی صورت گیرد و بدین ترتیب آهن اکسیده شده در کف استخر رسوب نماید. اقدام شیمیایی در این مورد تزریق کلرین به سیستم آبیاری می باشد که در این مورد مسائل زیست محیطی، تثبیت کلرین در خاک و حساسیت گیاهان می بایست در نظر گرفته شود. در مورد میزان و نحوه تزریق کلرین جهت

جلوگیری از رسوبات آهن با کارشناسان مشورت شود.

3-شستشوی گرفتگیهای بیولوژیکی و ارگانیک: جهت جلوگیری از گرفتگی بیولوژیکی در سیستمهای آبیاری تزریق کلرین به صورت دایم به میزان 1 الی 2 ppm پیشنهاد میشود. مدت تزریق می بایست برابر با 10 الی 20 دقیقه جهت دور ترین دریپر درسیستم باشد. اگر گرفتگی شروع شده و در مرحله میانی قرار

دارد غلظت 5 ppm پیشنهاد شده و در صورتی که گرفتگی درمرحله بحرانی قرار گرفته باشد با غلظت 20 الی 30 ppm می توان سیستم را شستشو داد. در کل جهت کنترل رشد بیولوژیکی مواد ارگانیک تزریق دوره ای به روزانه ترجیح داده می شود.

با توجه به اینکه سفید کننده های موجود در بازار که به مصارف خانگی میرسد همه جا در دسترس می باشد می توان از این محلول به جای کلرین استفاده نمود به شرطی که به این نکته که سفید کنننده ها دارای کلرین 5 درصد هستند توجه شود. به عنوان مثال در صورت نیاز به 0.5 لیتر کلرین می بایست 10 لیتر سفید کننده تهیه نمود و در صورت نیاز به تزریق 1 ppmکلرین می بایست سفیدکننده را به غلظت 20 ppm تزریق نمود.

جهت تست و کنترل شستشوی کامل سیستم، غلظت کلرین در هنگام خروج از دریپر ها می بایست مساوی با غلظت کلرین تزریقی باشد. در کل در مورد تزریق کلرین به سیستم آبیاری می بایست نهایت دقت صورت پذیرد تا اثرات سوء آن بر محیط زیست، تثبیت در خاک و حساسیت گیاه کنترل شود.

تزریق کودهای محلول در آب در سیستمهای آبیاری:

مکانیزم سیستمهای آبیاری قطره ای به صورتی است که با راندمان بالای 85 در صد آب مورد نیاز تبخیر و تعرق گیاه را به محیط رشد ریشه ها می رساند همین امر و همچنین ارزش بالای کودهای مورد نیاز گیاه موجب گشته تا از سالها پیش متخصصین تغزیه گیاه به فکر رساندن عناصر غذایی مورد نیازگیاه به همین شیوه با راندمان بالا باشند(Fertigation). راههایی که تا کنون جهت تزریق کود در سیستمهای آبیاری بکار

گرفته شده متنوع می باشد. یکی از بصرفه ترین و موثر ترین این شیوه ها استفاده از ونتوری تزریق کود(Mazzei Injector)می باشد که با راندمن بسیار بالا و با غلظت کاملا یکنواخت محلول کود را به درون سیستم هدایت می کند.

مسئله مهمی که در این پروسه بسیار مهم جلوه می کند درصد حلالیت کود، درجه اشباع و pH آن می باشد. متاسفانه بکارگیری کودهایی با کیفیت بسیار نازل باعث بروز خساراتی جبران ناپذیر به سیستم آبیاری می شوند. در این زمینه و قبل از تهیه کود جهت تزریق بدرون سیستم آبیاری می بایست با کارشناسان مربوطه مشورت شود. اخیرا کودهای UNEC علاوه بر تامین نیاز غذایی گیاهان، با پایین آوردن pH آب آبیاری در

حد 4-3 باعث عدم رسوب گذاری املاح محلول در آب گشته و علاوه بر آن بتدریج با عث شستشوی رسوبات پیشین نیز می گردند. این نوع کودها در حال حاضر بسیار مطرح بوده و هر سال استفاده کنندگان از سیستمهای آبیاری مخصوصا سیستمهای قطره ای را به خود جلب می کند.

 

 

• دلایل گرفتگی قطره چکانها

 

گرفتگی و علایم آنها در سیستمهای آبیاری قطره ای علل مختلفی دارد :

 

1- گرفتگی فیزیکی (رسوبات معلق غیر محلول)

 

2- گرفتگی بیولوژیکی و مواد آلی (باکتری ها وجلبک)

 

3- گرفتگی شیمیایی (مواد محلول در آب)

 

گرفتگی در سیستم آبیاری می تواند همزمان هر سه نوع موارد بالا را شامل شود. ولی در کل دلیل گرفتگی در سیستم آبیاری بستگی به نوع منبع تامین آب در آن سیستم دارد. منابع آب در سیستمهای آبیاری دو گروه هستند :

 

- منابع زیر زمینی نظیر چاههای آب عمیق و نیمه عمیق

 

- منابع آب سطحی مانند رودخانه ها ، کانالهای رو باز و شبکه های آبیاری

 

• آنالیز آب آبیاری

 

با آزمایش آب آبیاری و آنالیز آن که معمولا در آزمایشگاه های آب و خاک سراسر کشور صورت می پذیرد می توان تصمیم لازم در مورد چگونگی مدیریت سیستم فیلتراسیون و شستشوی شیمیایی لوله های آبیاری به صورتی که باعث رسوب برداری از لوله ها و قطره چکانها می گردد را عملی نمود. بنابر این در اولین قدم می بایست نتیجه آب آبیاری بهمراه آنالیز آن را در دست داشت.

 

در جدول زیر پارامتر های لازم جهت کنترل آب آبیاری از هر گونه ذرات مضر مشخص شده است. البته باید در نظر داشت که در صورتی که آب آبیاری از عمق بیش از 30 متری تامین می شود، پارامتر 'جمعیت باکتریایی' کم اهمیت و زمانی که آب از منبع سطحی تامین می شود، پارامتر سولفید هیدروژن کم اهمیت خواهند شد.

 

 

 

 

 

 

 

پارامتر های اندازه گیری شده و قابل تحلیل در نتایج آنالیز آب آبیاری

 

میزان پر خطر

شرایط مرزی  

میزان بی خطر

پارامتر

 

>100 ppm  

50-100 ppm         

<50 ppm    

ذرات فیزیکی معلق

 

>7.5 

7.0 – 7.5    

<7.0 

pH

 

>2000 ppm

500 - 2000 ppm   

<500 ppm  

مواد محلول

 

>1.5 ppm   

0.1 - 1.5 ppm      

<0.1 ppm   

Mn

 

>1.5 ppm   

0.1 - 1.5 ppm      

<0.1 ppm   

Fe

 

>2.0 ppm   

0.2 - 2.0 ppm      

<0.2 ppm   

HS

 

>300 ppm  

150 - 300 ppm     

<150 ppm  

سختی(CaCO3)

 

>500,000 c/l        

100,000 - 500,000 c/l   

<100,000 c/l        

جمعیت باکتریایی*

 

واحد در هر لیتر آب آبیاری *c/l =

 

یک در ملیون یا میلی گرم در لیترppm =

 

 

 

نظرات () تاریخ : سه شنبه 31 شهريور 1394 زمان : 10:50 بازدید : 413 نویسنده : nevisandeh

استفاده از روشهاي زمين آماري در تعيين نياز آبي چغند رقند

استفاده از روشهاي زمين آماري در تعيين نياز آبي چغند رقند

در استان تهران 1

Determination of sugar beet water requirement in Tehran province

using geostatistics methods

مهدي شهابي فر 2 ، مهدي كوچ كزاده 3 ، محسن محمدزاده 4 و سيد مجيد ميرلطيفي 3

 

م. شهابي فر, م. كوچك زاده, م. محمدزاده و س.م. ميرلطيفي. 1383 . استفاده از روشهاي زمين آماري براي تعيين نياز آبي زراعت

چغندر قند

133-147 :(2) در استان تهران. چغندرقند 20

چكيده

به منظور تعيين نيار آبي خالص (تبخير و تعر ق پتانس يل) زراعت چغندر قند با هدف مديريت من ابع

آب، برنامه ريزي آبياري، بهين ه سازي مصرف آب و دستيابي به حداكثر عملكرد، از روش دو مرحله اي فائو

استفاده شده اس ت . با استفاده از داده هاي هواشناسي، تبخير و تعرق مرجع به روش هارگريوز ساماني

در 38 ايستگاه هواشناسي محاسبه شده و سپس با اعمال ضريب گياهي من اسب مقدار تبخير و تعرق

پتانسيل چغندرقند محاسبه شد . با سه روش درون يابي (كوكريگينگ، كريگينگ و ميانگين وزني عكس

5200 متري ) كه × فاصله) مقدار تبخير و تعرق پتانسيل چغندرقند براي 3045 نقطه (رئوس شبكه 3300

از ايستگاه هاي هواشناسي فاصله داشته اند برآورد شده و براس اس آن ها با استفاده از سيستم اطلاعات

نقش ه هاي توزيع مكاني تبخير و تعرق پتانسيل چغندرقند در سطح استان تهران تهيه (GIS) جغرافيايي

كه به روش اعتبار متقابل (MSE) گرديده است . نقشه هاي حاصل بر اساس معيار ميانگين مربع خطا

محاسبه گرديده، ارزيابي شده و بر اساس ا رزيابي ب ه عمل آمده نقش ه حاصل از روش درو ن يابي

كوكريگينگ در اولويت قرار گرفته اس ت . براساس نتا يج، در تيرماه در سطح استان، كمترين و بيشترين

5 و 10 ميلي متر و كمترين و بيشترين / مقدار تبخير و تعرق پتانسيل روزانه چغندرقند به ترتيب برابر 5

مقدار نياز آبي خالص چغند رقند در طول دوره رشد در استان به ترتيب برابر 600 و 1200 ميليمتر بدست

آمده است.

واژه هاي كليدي: تبخير و تعرق، چغند رقند، روشهاي زمين آماري, سيستم اطلاعات جغرافيائي, نياز آبي

 

-1 اقتباس از رساله دكتري تحت عنوان: برآورد تبخير و تعرق مرجع منطقه اي با استفاده از زمين آمار و سيستم اطلاعات جغرافيايي در استان تهران

 

-2 دكتراي علوم و مهندسي آبياري از دانشگاه تربيت مدرس ، عضو هيئت علمي و رئيس بخش تحقيقات آبياري و فيزيك خاك مؤسسه تحقيقات خاك و

 

E-mail: m_shahabifar @ yahoo.com آب

 

-3 عضو هيئت علمي گروه آبياري دانشگاه تربيت مدرس

 

-4 عضو هيئت علمي گروه آمار دانشگاه تربيت مدرس

Archive of SID

www.SID.ir

134 استفاده از روش هاي زمين آماري براي تعيين نياز آبي ...

مقدمه

محدوديت منابع آب و رقابت بخشه ا ي مختلف

در استفاده از اين منابع از يك ط رف و افزايش سطح

اراضي فارياب از طرف ديگر اهميت بهره برداري بهينه

از اين منابع را صد چندان مي سازد. جهت بهر ه برداري

مناسب از برآورد دقيق آب مورد نياز گياهان در

مطالعات كشاورزي، مديريت من ابع آب و مح ي ط

زيست ضرورتي اساسي مي باشد. تعيين مي زان

تبخير و ت ع رق در مقياس م نطقه اي پي ش نياز

برنامههاي توسعه كشاورزي پايدار مي باشد و براي

نيل به اين هدف تعيين نقشه توزيع مكاني تبخير و

(Martinez- تعرق در سطح هر منطقه ضروري است

 

.Cob 1996)

چغندرقند يكي از مهمترين منابع توليد شكر

در جهان و ايران م ي باش د. ولي چغندرقند د ر اغلب

مناطق ايران كشت مي شود و يا قابل كشت است

(رحيميان و اسدي 1379 ). بنابراين تحقيق و

برنامه ريزي براي افزايش توليد اين محصول به منظور

نيل به خودكفايي كشور و جلوگيري از واردات شكر،

ضروري اس ت . از جمله مطالعات لازم در اين راستا

تعيين نياز آبي اين گياه م يباشد.

هرچند هدف اصلي آبياري ت أمين نياز آبي

گياهان (تبخير و تعرق) مي باشد، اما غالباً به ضرور ت

برآورد نياز آبي گياهان در طرح هاي آبياري توجه كافي

نمي شود. اين امر سبب عدم تناسب بين آب و اراضي

تحت كشت مي گردد. به عبارت ي پروژه كمتر و يا

بيشتر از اندازه طراحي ميشود كه هر دو باعث هدر

رفتن سرمايه م ي گردد. حال آن كه اگر اندكي هزينه

قبل از اجرا و در مرحله طراحي صرف تخمين نياز آبي

گياهان شود مشكلات فوق الذكر اتفاق نخواهد افتاد . از

جمله دلايل وجود خطا در برآورد نياز آبي گياهان، عدم

آگاهي كافي طراحان از مسائل اگرونوم يكي و

خصوصيات فيزيولوژيكي گياه در رابطه با مصرف آب و

عدم انتخاب روش مناسب تخمين نياز آبي گياهان

مي باشد.

نياز آبي زراعت چغندرقند به شدت تابع شرايط

آب و هوايي، مديريت آبياري و طول دوره رشد هم

چنين تراكم، ژنوتيپ و ميزان نيتروژن مصرفي

ميباشد(كوچكي و همكاران 1372 ). چغندرقند از نظر

نياز آبي ب ه واسطه دوره رشد طولاني جز ء گياهان

پرمصرف ب ه شمار مي رود به طوري كه مقدار نياز

آبي آن در كرج و مشهد به ترت يب برابر 883 و

762/8 ميليمتر در طول دوره رش د ب رآورد شده

.( است (غالبي 1379 ؛ رحيميان و اسدي 1379

نياز آبي اين گياه در ط ول دوره رشد در مناطق

مختلف جهان بين 350 تا 1150 ميل يمتر

براساس .(Allen et al. گزارش شده اس ت ( 1998

تحقيقات انجام شد ه , در دو ماه اول دوره رشد ميزان

تبخير و تعرق چغندرقند در مقايسه با تبخير و تعرق

مرجع بسيار اندك اس ت و دليل آن سطح اندك

پوشش گياهي در مراحل اوليه ميباشد كه بوته ها با

فواصل زياد از هم قرار دارند . به محض اي ن كه

Archive of SID

www.SID.ir

135 1383 / چغندرقند/ جلد 20 / شماره 2

مساحت پوشش گياه ي كامل ميشود (حدود 60 تا 80

روز بعد از كاشت ) مقدار تبخير و تعرق گياهي به تبخير

و تعرق مرجع نزديك تر مي شود كه علت آن تعرق زياد

از سطح وسيع برگها است (كوچكي و همكاران

1372 ). تمام تحقيقات انجام شده براي تعيين نياز آبي

چغندرقند نقطه اي بوده و در مقياس منطقه اي كاربر د

دقيقي ندارد.

تابش خورشيدي، دم ا و رطوبت هوا و سرعت

باد پارامترهاي اقليمي هستند كه در زمان بررسي

فرآيند تبخير و تعرق بايد مورد توجه قرار گيرند اين

داده ها كه براي تعيين تبخير و تعرق ب ه كار مي روند از

بوده و شديداً تابع (Spatial Data) نوع داده هاي مكاني

 

(Allen et al. 1998 and خصوصيات مكان مي باشند

 

به طور مثال اختلاف . Jensen et al. 1990)

فاحشي را براي درجه حرارت هوا و سرعت باد مي توان

در ف اصله اي ك متر از ي ك كيلومتر مشاهده

(Al-Ghobari 2000; hashmi and Garcia نمود

 

1998 . اين تغييرات در مناطق كوهستاني مثل ايران )

باز هم شديدتر است . در يك منطقه علاوه بر تغييرات

داده هاي اقليمي در مقياس مكان، تنوع كاربري اراضي

و نوع خاك نيز باعث تغيير شدت تبخير و تعرق در

تغييرات مكاني .(Rose سطح منطقه مي شوند( 1984

خصوصيات خاك سبب مي شود تا توسعه ريشه، جذب

آب و نهايت ا " فرآيند تبخير و تعرق به يك پديده مكاني

 

.(Hillel 1985; Miller تبديل گردد ( 1980

اغلب مدل هايي كه براي تعيين تبخير و تعرق

مورد استفاده قرار مي گيرند، مدل هاي غير مكاني بوده و

اساس آن ها براين فرض استوار است كه من اطق

اطراف نقطه انداز ه گيري، سطحي همگن است و لي اين

فرض در واقع با توجه به تغييرات شديد داد ه هاي آب و

هوايي و تغييرات ارتفاعي در سطح منطقه مورد مطالعه

(Garcia and Hashmi مورد اشكال مي باشد ( 1994

توزيع غيريكنواخت انرژي در سطح يك ناحيه، باعث

انتقال افقي انرژي مي گردد . انتقال و جابجايي افقي

توده اتمسفر منجر به انتقال بخار آب و انرژي محسوس

مي شود و اي ن پ دي ده از عوامل ناهمگني

سطح منطقه و عدم كارآيي مد ل هاي غير مكاني

(Burman and Pochop مي باشد ; 1994

 

. Rosenberg, 1969 and Monteith 1981)

يكي ديگر از دلايلي كه سبب عدم امكان

استفاده از مد ل هاي نقطه اي در تخمين تبخير و تعرق

در سطح يك منطقه مي شود تعداد محدود ايستگا ه هاي

هواشناسي توزيع نامناسب محل ايستگاه ها و نامناسب

بودن داده هاي آن ها از نظر كميت و كيفيت مي باش د.

به عبارت ديگر ب ه دليل تراكم اندك ايستگاه ها در

واحد سطح، مقادير ب ه دست آمده از اندازه گيري

پارامترهاي آب و هوايي، توانايي توصيف وضعيت

(Trimmer منطقه را ندارند. تحقيقات تريمر ( 1980

در نبراسكا نشان داد كه در صورت هموار بودن منطقه

به لحاظ توپوگرافي، داده هاي اندازه گيري شده در يك

ايستگاه هواشناسي را م ي توان براي محاسبه تبخير و

Archive of SID

www.SID.ir

136 استفاده از روش هاي زمين آماري براي تعيين نياز آبي ...

ه كار برد و استفاده از اينگونه داده ها در

سطح وسيع با تغييرات نسبتأ شديد ارتفاع، توام با

خطاي زياد م ي باشد . تحقيقي ديگر در منطقه اي از

كاليفرنيا با انداز ه گيري تبخير و تعرق، ا ختلافي در حد

50 درصد را براي اين پارامتر در فاصله اي معادل 20

كيلومتر نشان دا د و نتيجه گيري گرديد كه شدت تبخير

و تعرق از نقطه اي به نقطه ديگر تغيير نموده و تابع

توپوگرافي و خصوصيات اقليمي اس ت . لذ ا نم ي توان

مستقيماً از مقادير محلي در پروژه هاي منطقه اي

.(Nixon et al. استفاده كرد ( 1963

براي تهيه نقشه تبخير و تعرق مرجع در كلرادو

پارامترهاي اقليمي در نقاط مختلف جم ع آوري و سپس

با استفاده از تحليل همبستگي روابط معني داري بين

پارامترهاي اقليمي و ارتفاع بدست آم د . در مورد برخي

از پارامترها كه ارتباط معني داري وجود نداشت از

همبستگي بين آن، با پارامتر ديگر آب و هوايي استفاده

شد. در ادامه با مشخص شدن توزيع مكاني پارامترهاي

اقليمي تبخير و تعرق مرجع محاسبه

.(Claessens et al. گرديد( 1994

اسدي و همكاران ( 1379 ) با جم ع آوري

داده هاي هواشناسي 32 ايستگاه هواشناسي موجود در

استان خوزستان و استانهاي مجاور با روش پ ن من

مانتيث فائو و هارگريوز ساماني تبخير و تعرق مرجع

را در ايستگاههاي مذكور محاسبه نموده (فرشي و

همكاران 1376 ) و سپس رابطه همبستگي معن ي داري

بين تبخير و تعرق مرجع و ارتفاع ايستگاه ها ب ه دست

آوردند. آنها با استفاده از معادله به دست آمد ه و مدل

ارتفاعي كه از نقشه هاي توپوگرافي استان مذكور تهيه

كرده بودند، نقشه تبخير و تعرق مرجع را براي استان

خوزستان ترسيم نمودند.

در يكي از حوضه هاي آبريز دانمارك از نقشه

كاربري اراضي، سري هاي زماني بارندگي ماهانه و

تبخير و تعرق پتانسيل در يك معادله همبستگي

استفاده كرده وتوزيع فضايي تبخير و تعرق واقعي را

.(Skop and acquarone تخمين زدند( 1997

داده هاي 34 ايستگاه درجه يك و مدل پن من

مانتيث براي تخمين تبخير و تعرق مرجع ماهيانه

در منطقه شمال شرق ايالات متحده ب ه كار گرفته

شده است . براي درو ن ي ابي تبخير و تعرق در سطح

منطقه از همبستگي چند متغيره استفاده گرديده كه

متغيرهاي مستقل اين رابطه همبستگي متوسط درجه

حرارت ماهيانه، طول جغرافيايي و ارتفاع از سطح دريا

.(Fennessey and Vogel بوده است ( 1996

در برنامه ريزي آبياري درختان زيتون در استان

جين اسپاني ا براي محاسبه تبخير و تعرق مرجع از معادله

هارگريوز و براي پهن ه بندي و درو نيابي از روش

معكوس مربع فاصله در سيستم اطلاعات جغرافياي

.(Rojas and Roldan استفاده شده است( 1996

داده هاي شش ايستگاه هواشناسي در يكي از

دشتهاي كلرادو با مساحت 110000 هكتار براي

تخمين تبخير و تعرق منطقه اي استفاده شده است .

براي محاسبه تبخير و تعرق مرجع روش بليني

Archive of SID

www.SID.ir

137 1383 / چغندرقند/ جلد 20 / شماره 2

.(Hashmi and Garcia 1998)

در يكي از نواحي كوهستاني اسپانيا داده هاي

158 ايس تگاه براي محاسبه تبخير و تعرق مرجع با

فرمول بليني كريدل فائو استفاده و سپس با

روش هاي زمين آماري تبخير و تعرق منطقه اي تخمين

زده شد . در اين تحقيق كارايي سه نوع تخمين گر

در درو ن يابي متوسط درازمدت (Kriging) كريگينگ

تبخير و ت ع رق م رجع م ورد ارزيابي قرار گ ر فته

است و اختلاف معني داري بين آنها مشاهده نشده

.(Martinez-Cob است( 1996

در فلوريدا، از داده هاي شبكه تبخي رسنجي براي

تخمين تبخير و تعرق مرجع منطق ه اي با روش

تحليل هاي زمين آماري استفاده كردند . در اين تحقيق

(Ordinary دو تخمينگر كريگينگ معمولي

 

(Universal Kriging) و كريگينگ عا م Kriging)

مورد مقايسه قرار گرفت و در نتيجه تخمين گر

كريگينگ عام مناس ب تر شناخته ش د . برآورد هاي انجام

شده براي دو ماه جولاي (معرف ماه خشك ) و ژانويه

(معرف ماه مرطو ب ) بوده و نقش ه هاي هم واريانس

(واريانس تخمين ) براي اين دو ماه با استفاده از دو

(Chin and Sifang Zaho تخمينگر ارائه شده است

 

.1995)

با توجه به تحقيقات و مطالعات پيش گفته در

مي يابيم كه براي تعيين تبخير و تعرق منطقه اي عمدتاً

از سه روش تحليل همبستگي، ميانگين وزني (وزن

فاصله) و زمين آماري استفاده شده اس ت . روش تحليل

همبستگي ب ه دليل آن كه ه يچ گونه توجه اي به

خصوصيات مكاني داد ه ها ندارد در اين نوع مطالعات

نتايج قابل قبولي ارائه نخواهد داد . اما روش ميانگين

وزني ب ه دليل توجه به فاصله بين موقعي ت ها كه خود

يكي از خصايص مكاني مي باشد نتايج مناسب تري را

نسبت به روش قبلي ارائه م ي دهد ولي اين روش نيز

به دليل عدم توجه به ساختار همبستگي داده هاي

مكاني كه ناشي از تفاوت داد هها در موقعيتهاي

مختلف مي باشد داراي ضعف است.

در اين بررسي با توجه به خصوصيات مكاني

داده ها به منظور تعيين نقشه توزيع مكاني تبخير و

تعرق در سطح استان تهران از روش هاي درون يابي

و ميانگين (CoKriging) كريگينگ، كوكريگينگ

 

(Inverse Distance Weighted) وزني عكس فاصله

استفاده شده است . در ضمن با آگاهي از اين كه

تئوري روشهاي كريگينگ و كوكريگينگ در مورد

داده هاي مكاني قو ي تر از روش ميانگين وزني عكس

فاصله مي باشد ب ه دليل آن كه روش اخير ب ه علت

سادگي مح اسبات كاربرد زيادي داشته در اين مقاله با

مقايسه نتايج حاصل از آن با نتايج دو روش ديگر سعي

شده است كه اهميت رو ش هاي درون يابي مبتني بر

ساختار همبستگي مكاني داده ها آشكارتر گردد.

موادوروشها

Archive of SID

www.SID.ir

138 استفاده از روش هاي زمين آماري براي تعيين نياز آبي ...

استان تهران با مساحت 1929402 هكتار در

شمال ايران، بين 34 درجه 46 دقيقه تا 36 درجه و 18

دقيقه

عرض شمالي و 50 درجه و 14 دقيقه تا 53

درجه و 12 دقيقه طول شرقي وا قع شده و ارتفاع آن

بين 790 تا 4100 متر از سطح آبهاي آزاد متغير

است. اين استان ب ه دليل دارا بودن شرايط اقليمي

بسيار متفاوت (نواحي خشك كويري تا سرد

كوهپايه اي) و بازار بزرگ مصرف از لحاظ توليد

محصولات مختلف كشاورزي حائز اهميت خاص

مي باشد.

براي تعيين تبخير و تعرق مرجع از دادههاي

20 سال ه اقلي مي 38 ايستگاه ه واشناس ي واقع

در داخل محدوده و مجاور استان استفاده گرديده و

مقدار تبخير و تعرق مرجع با روش هارگريوز ساما ن ي

بر اساس (Hargreaves and Samani 1985)

رابطه زير محاسبه گرديد:

0.5

max min 0.0023R (T 17.8)(T T ) o a = + −

o ET

max

min

ET

كه در آ ن ، تبخير و تعرق مرجع بر حسب ميلي متر

ميانگين تشعشع فرا زميني بر حسب Ra ، در روز

 

T ، ميانگين دماي روزانه هو ا T ، ميليمتر در روز

 

ميانگين T ميانگين حداكثر دماي روزانه هوا و

حداقل دماي روزانه هوا م ي باشد. ميانگين بلند مدت

تبخير و تعرق مرجع براي ماههاي مختلف سال

محاسبه شده و سپس با استفاده از ضرايب گياهي

مناسب تبخير و تعرق پتانسيل چغند رقند از رابطه ز ير

تعيين

ETc = ETo * Kc

شده است.

Kc تبخير و تعرق پتانسيل و ETc ، كه در آن

ضريب گياهي مي باشد . ضر يب گ ياهي از

نشريه شماره 56 آبياري و زهكشي فائو استخراج و با

استفاده از تحقيقات انجام شده تعديل و براي مراحل

چهارگانه تع يين و سپس در مقا د ير تبخير و تعرق

مرجع ضرب شده اس ت . براي تعيين نقشه توزيع مكاني

تبخير و تعرق پتانسيل چغندرقند در سطح استان تهران

از روشهاي درو نيابي كريگينگ معمولي، كوكريگينگ

و روش ميانگين وزني عكس فاصله استفاده شده است.

شرط اوليه استفاده از كريگينگ خطي آن است

كه متغير مورد نظ ر توزيع نرمال داشته باشد . براي

بررسي نرمال بودن توزيع داده ها از آزمون مربع كاي

استفاده شد و در سطح پنج درصد اختلاف معني داري

بين توزيع داد ه هاي مذكور و توزيع نرمال مشاهده نشد .

به عبارت ديگر درسطح اعتماد 95 درصد داد ه ها داراي

توزيع نرمال مي بودهاند.

در روش هاي كريگينگ وكوكريگينگ تخمين

تبخير و تعرق داراي دو مرحله است . مرحله اول، شامل

تجربي، (Semivariogram) ترسيم شب ه تغييرنگار

برازش مدل شبه تغيير نگار و تعيين پارامترهاي مدل

مي باشد. در اين مرحله مفهوم پيوستگي، همگني و

ناهمگني و بالاخره ساختار فضايي تبخير و تعرق مرجع

بررسي مي شود. تغيير نگار بنا به تعريف عبارت است از

ميانگين مربعات اختلاف مقادير متوالي متغير مورد نظر

و نصف آن شبه تغيير نگار ناميده مي شود كه بصورت:

Archive of SID

www.SID.ir

139 1383 / چغندرقند/ جلد 20 / شماره 2

( ) 1/ 2 ( )[ ( )2 ]

 

i h h N h Z Z + γ = Σ −N(h)

i

تعريف م يشود كه در آن تعداد زوج

از يكديگر h موقعيتهاي متمايزي است كه در فاصه

 

مقدار متغير مورد نظر در موقعيت Z ، قرار دارند

 

مقدار شبه γ (h) شاخص موقعيت مورد نظر و i ، معين

 

h تغيير نگار بازاي فاصه معرفه

 

0 x

 

n x 1 x

ˆ( ) ( )

0 i i x = Σλ Z x

ˆ( )

0 Z x

 

( i ) i i x

 

(Cressie مي باشد

 

.1993)

براي برازش مدل شبه تغيير نگار به داده هاي

تجربي، مدل هاي كروي، نمائي، خطي، خطي سقف دار

و گوسي مورد بررسي قرارگرفته و بهترين مدل و

پارامترهاي آن ب ه ش ي وه اع تب ار

ب ه دس ت آم ده (Cross-Validation) متقابل

 

.(Hevesi et al. است ( 1992

مرحله دوم عبارت است از تخمين زمين آماري

تبخير و تعرق به روش كريگينگ يا كوكريگينگ كه به

پارامترهاي مدل شبه تغيير نگار برازش شده در مرحله

اول وابسته است.

براي تخمين مقدار تبخير و تعرق در موقعيت

دلخواه براساس مشاهدات در موقعيتهاي

و..و به شيوه درو ن يابي كريگينگ از

رابطه:

Z

استفاده شده، كه در آن مقدار تخمين در

λ و x مقدار معلوم در موقعيت Z ، x موقعيت 0

 

xi وزن يا اهميت مقدار وابسته به موقعيت

i

است

ها به گون ه اي تعيين م ي شوند كه ( λ و

⎥⎦

⎢⎣

=

( )

( )

( ) 1 i

i Z x

Z x

x

Z =

Z

x

1 n x

ˆ( ) ( )

0 i i x = Σ Λ Z x

⎥⎦

)

)

⎥ ⎥⎦

⎢ ⎢⎣

=

i i

i i

i

21 22

11 12

λ λ

λ λ

Λ i

ˆ( )

0 Z x

 

0 x

 

n x 1 x

ˆ( ) ( ( ) / ) /( 1/ )

i 0i 0i x = Σ Z x h Σ h

ˆ( )

0 0 Z x x

 

i ) i x h0

 

i 0 x

بهترين

تخمين گر نااريب خطي بر اساس مشاهدات

باشد .

ˆ(

0 Z x

(Cressie 1993)

چنانچه

2 i

 

نشانگر مشاهده Z

 

ام ( تبخير و تعرق 1 و ارتفاع i در موقعيت

 

ايستگاه = 2 ) باشد، كوكريگينگ در موقعيت

 

دلخواه 0 بر اساس مشاهدات در موقعيتهاي

 

و..و بصورت خواهد بود: x

Z

كه در آن:

⎢⎣

=

(

(

ˆ( )

2 0

1 0

0 Z x

Z x

Λ , Z x

 

به گونه اي i است و براي هر ماتريس ضرايب

تعيين مي شوند كه بهترين تخمين گر نااريب

.(Cressie خطي بر اساس مشاهدات باشد( 1993

براي تخمين مقدار تبخير وتعرق در موقعيت

دلخواه براساس مشاهدات در موقعيتهاي

و.و به شيوه درو نيابي ميانگين وزني

عكس فاصله از رابطه استفاده شد.

0 Z

كه در آن، مقدار تخمين در موقعيت ،

و فاصله بين xi مقدار معلوم در موقعيت Z(

 

و م يباشد. x دو موقعيت

در روش ميانگين وزني عكس فاصله، وزن يا

اهميت موقعيت هاي معلوم در تخمي ن موقعيت مجهول،

به نسبت عكس فاصله آن ها در مقايسه با مجموع

عكس فواصل همه موقعيت هايي كه در تخمين شركت

مي كنند, م يباشد.

Archive of SID

www.SID.ir

140 استفاده از روش هاي زمين آماري براي تعيين نياز آبي ...

براي ان تخاب ب هت رين ن قشه

توزيع مكاني ت بخير و ت ع رق از م ع يار

كه به (Mean Square Error) ميانگين مربع خط ا

روش اعتبار متقابل محاسبه شده, استفاده گرديده است.

براي تهيه نقش ه هاي توزيع مكاني تبخير و

تعرق، محدوده مطالعاتي شبكه بندي شده (طول شبكه

5200 متر وعرض آن 3300 متر) و مقدار تبخير و

تعرق به روش كوكريگينگ در رئوس شبكه ( 3045

گره) برآورد شد و بر اساس آن ها نقش ه هاي توزيع

مكاني تبخير و تعرق ترسيم گرديد.

نتايج و بحث

نتايج حاصل از برازش مدل هاي شبه تغيير نگار

بر داده هاي ارتفاع ايستگا ه ها و تبخير و تعرق

پتانسيل و هم چنين شبه تغيير نگار متقابل ارتفاع

ايستگاه تبخير و تعرق براي تير ماه و كل دوره رشد

در جدول يك ارائه شده است.

مؤلفه تصادفي مت غ ير مكاني به دو بخش داراي

ساختار و بدون ساختار تجزيه م ي شود . اثر قطعه در

واقع بخش بي ساختار آن است كه ناشي از وجود

مولفه هاي تصادفي در توزيع متغير (تصادفي بودن

فرايند) و يا خطاهاي نمون هبرداري مي باشد.

جدول 1 پارامترهاي مدلهاي شبه تغيير نگار و شبه تغيير نگار متقابل

 

Table 1 Parameter of semivariogram and cross semivariogram modle

ضريب تبين

R^2

نسبت

C/(C+C0)

شعاع تاثير

A0 (km)

سقف

C0+C

اثرقطعه

C0

عوامل

0.001 تبخيروتعرق چغندرقند(تير ماه) 1.338 76.5 0.999 0.76

sugar beet evapotranspiration

100 ارتفاع ايستگاه 244200 63.1 1 0.84

elevation of station

-1 تبخيروتعرق-ارتفاع -519.5 73.4 0.998 0.86

evapotranspiration-elevation

10 تبخيروتعرق چغندرقند(دوره رشد) 24960 73.9 1 0.80

sugar beet evapotranspiration (growth period)

-100 تبخيروتعرق-ارتفاع(دوره رشد) -74100 71.6 0.999 0.89

evapotranspiration-elevation (growth period)

براي بيان C/(C+C بر اين اساس معيا ر ( 0

وجود ساختار فضايي تعريف شده اس ت , اگر مقدار اين

0 باش د . نقش م ؤلفه بي ساختار / معيار كوچكتر از 5

بيشتر از مؤلفه هاي داراي ساختار است و در نتيجه

ساختار فضايي ضعيف تلقي مي گردد. بنابراين با توجه

به مقادير ارائه شده در جدول 1مشخص م ي شود كه

متغيرهاي مورد بررسي داراي ساختار فضايي بوده و

Archive of SID

www.SID.ir

141 1383 / چغندرقند/ جلد 20 / شماره 2

هم چنان كه فاصله افزايش م ي يابد , مقدا ر

شبه تغييرنگار از مقادير كم شروع شده و پس از فراز و

نشيب هايي ممكن است به سمت حد ثابتي ميل كند كه

بعد از آن هر چه فاصله بيشتر شود مقدار شبه تغييرنگار

تغيير معني داري نمي كند. به اين مقدار نسبتاً ثابت سقف

گفته مي شود. در زمين آمار شبه تغييرنگارهايي كه به

سقف مشخص م ي رسند ب ه دليل دلالت بر عدم وجود

روند در محدوده مطالعاتي اهميت بيشتري دارند . با

توجه به نتايج ارائه شده در جدول 1 نتيجه مي شود

كه شبه تغيير نگارهاي متغيرهاي ارتفاع ايستگاه ها و

تبخير و تعرق و شبه تغيير نگار متقابل ارتفاع ايستگاه -

تبخير و تع ر ق، داراي سقف بوده و دلالت بر عدم وجود

روند در محدوده مطالعاتي مي نمايند.

با توجه به آن كه متغيرهاي مورد بررسي داراي

ساختار فضايي م ي باشند، توزيع مكاني آن ها به صورتي

است كه تشابه مقدار متغير مكاني براي نقاط نزديك به

هم بيش از نقاط دورتر است . لذا با افزايش ف اصله

مكاني بين نمون ه ها، به حدي مي رسيم كه از آن به بعد

مقدار متغير مكاني در نقاط اطراف يكديگر بر هم

تأثير چنداني ندارن د . اين فاصله شعاع ت أثير ناميده

ميشود. بديهي است كه شعاع ت أثير بزرگتر دلالت بر

ساختار فضايي گسترد ه تر دارد . اين گسترش موجب

افزايش محدوده م جازي مي گردد كه م ي توان از

داده هاي معلوم در آن براي تخمين مقدار متغير مكاني

در موقعيت مجهول استفاده كرد . در تخمين مقدار

تبخير و تعرق در هر موقعيت، از تمام داده هاي معلوم در

شعاع تاثير استفاده شده است.

جدول 2 نتايج آماري و ميانگين مربع خطاي روشهاي مختلف درون يابي بر حسب ميليمتر

 

Table 2 statistical results and mean square error of interpolation methods (mm)

ميانگين

مربع خطا

انحراف

معيار حداكثر ميانگين حداقل عوامل

5.5 تبخيروتعرق چغندرقند(تيرماه) 8.11 10.01 1.036 0

sugar beet evapotranspiration

5.80 تبخيروتعرق چغندرقند(تيرماه)-كريگينگ 8.04 9.63 0.857 0.389

sugar beet evapotranspiration (kriging)

5.42 تبخيروتعرق چغندرقند(تيرماه)-كوكريگينگ 8.05 9.93 0.913 0.386

sugar beet evapotranspiration (cokriging)

5.91 تبخيروتعرق چغندرقند(تيرماه)-عكس فاصله 7.81 9.69 0.818 0.495

sugar beet evapotranspiration (IDW)

598.4 تبخيروتعرق چغندرقند(دوره رشد) 944.4 1196.5 142.27 0

sugar beet evapotranspiration

640.35 تبخيروتعرق چغندرقند(دوره رشد)-كريگينگ 940.58 1177.3 118.68 6270.72

sugar beet evapotranspiration (kriging)

619.20 تبخيروتعرق چغندرقند(دوره رشد)-كوكريگينگ 940.50 1213.6 126.55 5956.39

sugar beet evapotranspiration (cokriging)

Archive of SID

www.SID.ir

142 استفاده از روش هاي زمين آماري براي تعيين نياز آبي ...

660.95 تبخيروتعرق چغندرقند(دوره رشد)-عكس فاصله 931.38 1178.2 111.82 7993.58

sugar beet evapotranspiration (IDW)

Archive of SID

www.SID.ir

143 1383 / چغندرقند/ جلد 20 / شماره 2

در جدول 2 نتايج آماري داد ه هاي محاسبه شده

تبخير و تعرق و اطلاعات حاصل از هر سه روش

درون يابي ارائه شده است . ه م چنين ميانگين مربع

خطا كه به روش اعتبار سنجي متقابل محاسبه شده در

ستون آخر جدول ارائه گرديده كه با توجه به آن

اولويت با نقش ه حاصل از روش كوكري گينگ، كريگينگ

و ميانگين وزني عكس فاصله است.

در سطح استان به دليل تغيير ارتفاع در نقاط

مختلف دماي هوا نيز به تبع آن متغير بوده و در نتيجه

مقدار تبخير و تعرق كه شديداً تابع دماي هواست در

سطح استان تغيير كرده است . لذا اين عامل در محدوده

مورد مطالعه وابستگي مكاني دارد . كه نتايج به دست

آمده نيز اين مطلب را تأييد مي نمايد . زيرا روشهاي

زمين آماري ب ه دليل آ ن كه در تخمين علاوه بر

مقدار متغير مورد بررسي در يك موقعيت، همبستگي

فضايي آن را نيز در تحليل آن ها لحاظ مي كند نتايج

مناسب تري را ارائه داده اند. در ضمن روش

كوكريگينگ به دليل تئوري ارائه شده و استفاده از

متغير كمكي ارتفاع نقاط كه وابستگي شديد با تبخير و

تعرق دارد، برآوردهاي مناسبتري عايد نموده است.

بنابراين به منظور تهيه نقشه توزيع مكاني

تبخير و تعر ق پتانس يل چغندرقند در سطح استان

تهران محدوده مورد نظر را همانگون ه كه قبلا " اشاره

شده است شبكه بندي نموده و مقدار تبخير و تعرق

پتانسيل به روش كوكريگينگ براي رئوس شبك ه ها

تخمين زده شد و براساس آ ن ها نقشه هاي توزيع مكاني

تبخير و تعر ق پتانس يل براي تير ماه و كل دوره رشد

ترسيم گرديد (نقشه 1و 2). از نتايج ب ه دست آمده در

طراحي الگوي كشت، سيست م هاي آبياري و برنامه ريزي

در سطح منطق هاي مي توان استفاده نمود.

كمترين و بيشترين مقدار تبخير و تعرق

5 و 10 / پتانسيل ب ه دست آمده در تير ماه برابر 5

ميليمتر در روز بوده كه به ترتيب در شهرستان دماوند

0 و / و ورامين اتفاق افتاده است . اين مقادير برابر 64

1/2 ليتر در ثانيه در هكتار م ي باشند. در طي دوره رشد

كمترين و بيشترين مقدار تبخير و تعرق پتان س يل

برابر 600 و 2001 ميليمتر شده است. در كرج

براساس نتايج تحقيقات به عمل آمده مقدار نياز آبي

خالص چغندرقند 883 ميليمتر گزارش شده (غالبي

1379 ) و با روش فوق برابر 849 ميليمتر برآورد

گرديده است.

در 10 درصد از اراضي استان تهران ميزان

تبخير و تعرق پتانسيل چغندرقند كمتر از 725

ميليمتر در دوره رشد مي باشد كه اين اراضي در شمال

استان واقع است و در آ ن ها چغندرقند كشت نم ي شود.

در 75 درصد از اراضي استان ميزان تبخير و تعرق

پتانسيل چغندرقند بيشتر ا ز 950 ميلي متر در دوره

رشد بوده كه در اين منا طق بعضاً چغندرقند كشت

ميگردد.

Archive of SID

www.SID.ir

144 استفاده از روش هاي زمين آماري براي تعيين نياز آبي ...

نتايج حاصل منطق ه اي بوده و با استفاده از آ ن ها

در مطالعات آتي مي توان با ملح وظ نمودن داده هاي

خاك، بارش و ه م چنين اطلاعات شيو ه هاي كشت

نقشه هاي توزيع مكاني برن امه ريزي آبياري زراعت

چغندرقند را تهيه نمود . در ضمن اطلاعات ب ه دست

آمده در طرح تحويل حجمي آب به زارعين بسيار لازم

مي باشد زيرا با داشتن مختصات مكاني هر مزرع ه نياز

آبي خالص چغندرقند در آن تعي ين م ي گردد . در

ضمن از اين اطلاعات مي توان درو مطالعات

هيدرولوژي حوزهها نيز استفاده نمود زيرا تبخير و

تعرق از عوامل مهم بيلان آبي در هر حوزه مي باشد.

Archive of SID

www.SID.ir

Archive o1f4 5SID 1383 / چغندرقند/ جلد 20 / شماره 2

www.SID.ir

146 استفاده از روش هاي زمين آماري براي تعيين نياز آبي ...

منابع مورد استفاده

References

اسدي, ح. قاسمي دهكردي, و.ر. توحيدي, ح.ر. و فرشي, ع.ا . 1379 .استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي به منظور

پهنهبندي دادههاي نياز آبي گياهان (مطالعه موردي استان خوزستان). مجله خاك وآب ويژه نامه آبياري. جلد

. 12 . شماره 10

رحميان، م .ح. و اسدي،ح . 1379 . تأثير تنش آبي بر عملكرد كمي و كيفي جغندرقند و تعيين تابع توليد و ضريب

. گياهي آن. مجله خاك و آب ويژه نامه آبياري جلد 12 شماره 10

غالبي، س . 1379 . بهينه سازي مصرف آب در زراعت چغندرقند با استفاده از توابع توليد آب - عملكرد در كرج . مجله

. خاك و آب ويژه نامه آبياري جلد 12 شماره 10

كوچكي، ع . ، حسيني، م . و نصيري محلاتي، م . 1372 . رابطه ي آب و خاك در گياهان زراعي (ترجمه ). چاپ او ل .

انتشارات جهاد دانشگاهي مشهد. 560 ص.

فرشي، ع.ا. شريعتي، م.ر. جارالهي، ر. قائمي، م.ر. شهابي فر، م. و تولائي، م.م ( 1376 ) . تخمين آب مورد نياز گياهان

عمده زراعي وبا غي كشور.جلد اول. چاپ اول. نشرآموزش كشاورزي، كرج. 900 ص .

Al-Ghobari HM (2000) Estimation of Reference Evapotranspiration for Southern Region of

Saudi Arabia. Irrigation Science, 19: 81-86

Allen R, Pereira LS, Smith M (1998) Crop Evapotranspiration: Guidelines for Computing

Crop Water Requirment. Rome: FAO Irrigation and Drainage Paper No. 56, Italy

Burman R, Pochop LO (1994) Evaporation, Evapotranspiration and Climate Data.

Amsterdam: Elsevire, The Netherlands

Chin DA, Sifang Zhao (1995) Evaluation of Evaporation-Pan Networks. Journal of Irrigation

and Drainage Engineering, 121(5): 338-346

Claessens L, Garcia LA, Jensen M, Lange RW (1994) Reference Evapotranspiration Maps for

Colorado. Water Resources Research Ins., Completion Report No. 182.Fort Collins,

Colorado.

Cressie N (1993) Statistics for Spatial Data. John Wiley and Sons, U.S.A.

Archive of SID

www.SID.ir

147 1383 / چغندرقند/ جلد 20 / شماره 2

Fennessey NM, Vogel RM (1996) Regional Models of Potential Evaporation and Reference

Evapotranspiration for The Northeast USA. Journal of Hydrology, 184: 337-354

Hargreaves GH, Samani ZA (1985) Reference Crop Evapotranspiration from Temperature.

Appl. Eng. Agric., 1(2): 96-99

Hashmi M, Garcia LA (1998) Spatial and Temporal Errors in Estimating Regional

Evapotranspiration. Journal of Irrigation and Drainage Engineering , 24(2): 108-114

Hashmi M, Garcia LA, Fontane DG (1994) Spatial Estimation of Regional Crop

Evapotranspiration, Transaction of The ASAE, 38(5): 1345-1351

Hevesi JA, Istok JD, Flint AL (1992) Precipitation Estimation in Mountainous Terrain Using

Multivariate Geostatistics. Part 1: Structural Analysis. J. Appl. Meteorol., 31(7): 661-

676

Hillel D (1985) Advance in Irrigation. 3 rd Vol. Orlando: Academic Press, U.S.A.

Jensen ME, Burman RD, Allen RG (1990) Evapotranspiratio and Irrigation Water

Requirment. ASAE Manual and Rep. On Engrg.Pract. No. 70, ASAE

Martinez-Cob A (1996) Multivariate Geostatistical Analysis of Evapotranspiration and

Precipitation in Mountainous Terrain. Journal of Hydrology, 174: 19-35

Miller EE (1980) Similitude and Scaling of Soil-water Phenomena. In: Application of soil

Physics, ed. Hillel, D. ,pp.300-316. New York : Academic press, U.S.A.

Monteith JL (1981) Evaporation and Surface Temperature. Quarterly J. Royal Meteorological

Soc., London, England, 107: 1-27

Nixon PR, McGillivary NA, Lawless GP (1963) Evapotranspiration: Climate Comparisons in

Coastal Fogbelt,Coastal Valley, and Interior Valley Locations California. Int. Assoc.

Sci. Hydrol. Com. For Evaporation 62:221-231. (Edited by Jensen, 1981)

Archive of SID

www.SID.ir

148 استفاده از روش هاي زمين آماري براي تعيين نياز آبي ...

Rojas R, Roldan J (1996) Evapotranspirtation Mapping and Irrigation Scheduling for Olive

Trees. Proceeding of The International Conference of Evapotranspiration and Irrigation

Scheduling. San Antoniu, Texas, 644-650

Rose CW (1984) Modeling Evapotranspiration : An Approach to Heterogeneous

Communities, In: Evapotranspiration from Plant Communities, ed. Sharma, M.L.

pp.203-222. Amsterdam: Elsevier, The Netherlands

Rosenberg NJ (1969) Advective Contribution of Energy, Utilized in Evapotranspiration by

Alfalfa in The East Central Great Plain. Agricultural Meteorology, 6: 179-184

Skop E, Acquarone M (1997) GIS Mapping of Evapotranspiration in The Vejle Fjord

Watershed, Denmark. http :// WWW.esri:com/Library/Userconf/Europroec97/4.Enviroment /

E3 / e3.Htm

Trimmer WL (1980) Suitability of Region-Wide Irrigation Scheduling by Local

Evapotranspiration Measurement. Project Completion Report. Nebraska Water

Resources Center, Lincoln

Archive of SID

www.SID.ir

نظرات () تاریخ : سه شنبه 31 شهريور 1394 زمان : 10:47 بازدید : 246 نویسنده : nevisandeh

روش هاي كشت گندم به وسعت و شيب زمين، مقدار آب موجود و مديريت زارعي بستگي دارد.

روش هاي كشت گندم به وسعت و شيب زمين، مقدار آب موجود و مديريت زارعي بستگي دارد.

 

به طور كلي روش هاي كشت عبارتست از:

 

1- روش كرتي:

 

روشي است سنتي و در زمين هايي اعمال مي شود كه داراي سطح كم، شيب نامناسب و يا آب كم براي آبياري هستند. در اين روش معمولاً پس از انجام گاوآهن و ديسك،‌ بذر را پاشيده و با ديسك زير خاك برده و مرزهايي با مرزبند ايجاد مي كنند. در اين روش استفاده از ماشين آلات براي انجام امور داشت مانند سمپاشي عليه علف هاي هرز غيرممكن و برداشت با كمباين به دليل مرزهاي زياد مشكل است. همچنين از سطح مفيد مزرعه به خوبي استفاده نشده و ضايعات زمين زياد است.

 

2- روش خطي يا فارويي:

 

اين روش براي زراعت گندم آبي انجام مي شود و به اين ترتيب است كه پس از انجام گاوآهن، ديسك و تسطيح، با استفاده از دستگاه كودپاش (سانتريفوژ) بذر را در سطح مزرعه پاشيده و سپس با دستگاه فاروئر جوي و پشته ايجاد مي شود. در مواردي پيش از انجام جوي و پشته به وسيله ديسك بذر را زير خاك مي كنند كه آزمايش ها نشان داده، اين عمل چندان موثر و مورد نياز نيست.

 

در اين روش پشته ها،‌ كم عرض (25 – 10 سانتيمتر) و كم عمق (15 – 10 سانتيمتر) هستند و در مواردي هنگام آبياري، حالت غرقابي ايجاد مي شود. بذرپاشي به روش سانتريفوژ باعث مي شود بذرها به طور تصادفي و كنترل نشده پخش و در خاك مستقر شوند، بنا بر اين تعدادي بوته نيز در كف جويچه ها سبز مي شوند كه جايگاه مناسبي براي استقرار گياه نبوده و ممكن است بوته هاي اين ناحيه مقداري از مواد غذايي و رطوبت موجود را مصرف كنند. ولي قدرت رقابت با بوته هاي روي پشته را ندارند و محصولي نيز توليد نمي كنند و در صورت توليد از كيفيت كمي برخوردارند.

 

نوع ديگري از كشت رديفي گندم در ايران وجود دارد كه در آن از ماشين هاي بذركار استفاده مي شود. عرض پشته ها در اين نوع بذركارها تقريباً ثابت (حدود 30 سانتيمتر) بوده و دستگاه قادر است سه رديف بذر بر روي هر پشته بكارد. فاصله بين رديف كاشت (فاصله وسط يك جويچه تا وسط جويچه مجاور) حدود 55 سانتيمتر است. برخي بذركارها همزمان دو عمل احداث پشته و كاشت بذر بر روي پشته را انجام مي دهند كه نوعي مزيت براي اين دستگاه ها محسوب مي شود.

 

3- روش نواري:

 

اين روش در زمين هايي كه شيب مناسب داشته و انجام عمل تسطيح در آن ها ميسر باشد قابل اجراست. در اين روش با توجه به شيب مناسب نيازي به ايجاد جويچه نيست. كاشت با ماشين هاي بذركار صورت گرفته زمين در قطعات بزرگ قابل آبياري است. از دستگاه كمباينت مي توان در اين روش كشت استفاده كرد. اين دستگاه همزمان در اراضي شخم خورده عمليات ديسك، تسطيح و كشت را انجام مي دهد. اگر در اراضي با شيب نامناسب روش نواري اجرا شودف ناچار مرزهاي متعددي بايد ايجاد كرد كه در نهايت همان روش كرتي خواهد بود.

 

4- روش كشت بذر بر روي پشته هاي بلند:

 

مدرن ترين روشي است كه در كشورهاي پيشرفته اجرا مي شود. به طور خلاصه، در اين روش دو الي سه رديف بذر بر روي پشته هاي بلند و عريض كاشته مي شود. در اين سيستم عرض پشته 70 – 45 سانتيمتر، فاصله رديف كاشت بر روي پشته 20 – 15 سانتيمتر، عرض جويچه ها (فارو) 30 – 25 سانتيمتر و ارتفاع پشته (عمق فارو) 20 – 12 سانتيمتر است. هدايت آب در زمين از طريق جويچه ها انجام مي شود، به طوري كه رطوبت ه صورت نشتي به محل استقرار بذرها نفوذ مي كند و حالت غرقابي ايجاد نمي شود. روش كاشت گندم با اين روش به شرح زير است:

 

پس از عمليات شخم عميق، ديسك، تسطيح و قبل از بذركاري جوي و پشته ها را متناسب با اين روش با يك دستگاه خطزن احداث و زمين را آبياري بسيار سنگين مي كنند. پس از سبز شدن نسل ااول علف هاي هرز (كه حدود 80 درصد كل علف هاي هرز است) و در رطوبت كمي بيشتر از گاورو شدن، دستگاه را وارد زمين مي كنند. اين دستگاه به گوته اي طراحي شده است كه بيلچه هاي كوليتواتور كه قبل از لوله هاي سقوط بذر قرار دارند روي پشته ها قرار گرفته، با تخريب پشته ها علف هاي هرز را از بين مي برند، سپس بذرها به صورت رديفي (معمولاً سه رديف روي پشته) در عمق 12 – 8 سانتيمتر كاشته مي شوند و بيلچه هاي احداث فارو كه در پشت لوله هاي سقوط بذر قرار دارند، دوباره فاروها و پشته ها را در جاي قبلي بازسازي

مي كنند. بنابراين با عبور بذركار همزمان، پشته ها تخريب مي شوند، علف هاي هرز از بين

مي روند، بذرها به صورت رديفي كاشته شده و دوباره پشته ها و جويچه ها احداث مي شوند.

 

پس از كاشت بذر، زمين به صورت رديفي كاشته شده و دوباره پشته ها و جويچه ها احداث

مي شوند. پس از كاشت بذر، زمين به مدت حدود 40 روز آبياري نمي شود (به دليل اين كه بذر گياه زراعي عمق كاشته شده است و رطوبت كافي براي جوانه زدن آن وجود دارد) در اين مدت گياهچه ها رشد كرده و در حالي كه قسمت اعظم بذرهاي علف هاي هرز قبل از كشات بذر جوانه مي زنند و با بيلچه هاي كوليتواتور بذركار از بين مي روند، باقيمانده بذر علف هاي هرز در عمق كم قرار گرفته و رطوبت كافي براي سبز شدن آن ها وجود ندارد.

 

از مزاياي روش كشت بذر بر روي پشته هاي بلند مي توان به موارد زير اشاره كرد:

 

- سهولت آبياري قبل از كاشت كه كنترل مكانيكي علف هاي هرز را فراهم مي كند.

 

- افزايش ميزان سبز شدن بذر و يكنواختي مزرعه

 

- امكان استفاده از همان پشته ها در كشت هاي بعدي

 

- استفاده كمتر از بذر (بعضي از كشاورزان با مصرف فقط 75 – 50 كيلوگرم بذر در هكتار به تراكم مورد نظر مي رسند)

 

- كاهش ميزان مصرف علف كش ها

 

- كاهش سله بندي و خفگي بذر

 

- كاهش ورس (خوابيدگي) به دليل عدم شرايط غرقابي

 

- امكان مصرف كود به صورت نواري و افزايش بازدهي مصرف كود

 

- كاهش فرسايش در مناطق پرباران به دليل هدايت آب توسط فاروها

 

- افزايش توليد

www.ake.blogfa.com             www.ake.blogfa.com                  www.ake.blogfa.com 

نظرات () تاریخ : سه شنبه 31 شهريور 1394 زمان : 10:45 بازدید : 525 نویسنده : nevisandeh

انواع آبیاری

انواع آبیاری

 

آبیاری

آبیاری از نظر علمی تعابیر مختلفی دارد اما به معنای واقعی کلمه، پخش آب روی زمین جهت نفوذ در خاک برای استفاده گیاه و تولید محصول است. هر چند فقط ۱۵ درصد از زمینهای کشاورزی دنیا تحت آبیاری قرار دارند و ۸۵ درصد بقیه به صورت دیم و بدون آبیاری مورد استفاده قرار می‌گیرند اما نیمی از تولیدات کشاورزی و غذای مردم جهان از همین زمینهای آبی حاصل می‌شود. که این خود نشان دهنده اهمیت و نقش آبیاری در بخش کشاورزی است.

منابع آب آبیاری

• بارش‌های آسمانی شامل برف و باران.

• آبهای سطحی شامل رودخانه‌ها - سدها - مخازن آب - دریا - برکه‌های آب شیرین - یخچالها و …

• آبهای زیرزمینی شامل چاه - قنات - چشمه

منافع آبیاری

• افزایش کمی و کیفی محصول

• سود حاصل از افزایش کمی و کیفی محصول

• درآمد حاصل از فروش آب برای دولت

• افزایش فرصت شغلی

زیان‌های آبیاری سنتی

• فرسایش

• شور و قلیایی شدن خاک

• غرقابی شدن یا باتلاقی شدن زمینهای کشاورزی

• تخریب زمینهای کشاورزی

• اتلاف سود و اتلاف بیهوده آبی که با قیمت گزاف تأمین گردیده و برای نگهداری و توزیع آن سرمایه گذاری زیادی صورت گرفته‌است.

انواع روشهای آبیاری

آبیاری سطحی آب از نهر آبیاری یا لوله دریچه‌دار در سطح خاک جریان یافته و با نفوذ تدریجی در خاک در اختیار ریشه گیاه قرار می‌گیرد. آبیاری سطحی به سه روش آبیاری کرتی - آبیاری نواری و آبیاری شیاری انجام می‌شود.

آبیاری تحت فشار بطور کلی سیستم‌های آبیاری تحت فشار به روشهایی گفته می‌شود که آب را توسط لوله و تحت فشاری بیش از فشار اتمسفر در سطح مزرعه توزیع می‌کنند. آبیاری تحت فشار به دو روش آبیاری بارانی و آبیاری موضعی انجام می‌شود. روش آبیاری موضعی به دو دسته آبیاری قطره‌ای و خطی انجام می‌گیرد. که این دو روش به مقدار زیادی صرفه جویی در مصرف آب خواهد داشت.

آبیاری زیرزمینی در این روش، آبیاری، رطوبت لازم برای محیط ریشه گیاه توسط کنترل سطح ایستابی است. برای این منظور لازم است که یک لایه غیر قابل نفوذ در عمق مناسب از سطح خاک وجود داشته باشد تا بتوان سطح ایستایی را کنترل نمود. از مهم‌ترین مشخصه‌های این روش مرطوب نشدن سطح خاک است بطوریکه معمولاً برای تأمین آب در محیط ریشه سطح ایستابی به حدی بالا آورده می‌شود که رطوبت بتواند با استفاده از خاصیت موئینگی به محیط ریشه برسد.

معیارهای انتخاب روشهای مناسب آبیاری

در یک پروژه آبیاری انتخاب روش آبیاری مناسب نقش بسیار با اهمیتی در موفقیت آن پروژه ایفا می‌کند. اساسی‌ترین عوامل موثر در انتخاب روشهای آبیاری به شرح زیرند: بافت خاک - آماده کردن زمین - اندازه مزارع - شوری خاک - زهکشی - آب قابل دسترس - کیفیت آب - گیاهان الگوی کشت - انرژی قابل دسترس - تناوب زراعی و عملیات زراعی - کیفیت و میزان محصولات - وضعیت آب و هوایی - هزینه آب - مسائل فرهنگی و اجتماعی.

هدف آبیاری

• تامین آب کافی برای ادامه زندگی گیاه.

• حفاظت و بیمه گیاهان در مقابل تنش‌های ناشی از کم آبی یا بی آبی‌های کوتاه مدت.

• خنک کردن خاک و اتمسفر یا هوای اطراف گیاه.

• شستن املاح مضر در خاک.

• نرم کردن ناحیه قابل شخم خاک.

www.ake.blogfa.com             www.ake.blogfa.com                  www.ake.blogfa.com
نوشته شده در تاريخ ۸۸/۰۱/۲۶ توسط عطا اصحابی
نظرات () تاریخ : سه شنبه 31 شهريور 1394 زمان : 10:44 بازدید : 410 نویسنده : nevisandeh

آبیاری کنترل از راه دور

دستگاه آبیاری كه قابلیت كنترل توسط تلفن‌همراه، تایمر و سنسور رطوبتی الكترونیكی بدون نیاز به اپراتور را دارد، ساخته شد.

به گزارش روز دوشنبه ایرنا و به نقل از روابط عمومی واحد علوم و تحقیقات، این دستگاه آبیاری كنترل با تلفن همراه، تایمر الكترونیكی و سنسور رطوبتی الكترونیكی كه قابلیت باز و بسته كردن شیر برقی را با قابلیت آبیاری موجی دارد، با همت یك دانشجوی كارشناسی ارشد واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی ساخته شده است.

"برهان محمدی نوكنده" دانشجوی كارشناسی ارشد مهندسی آب واحد علوم و تحقیقات و مجری این طرح گفت این دستگاه دارای قابلیت كنترل از سراسر كشور و تمام نقاطی است كه تحت پوشش شبكه مخابراتی كشور باشند.

وی با اشاره به اینكه این دستگاه دارای سه حالت مختلف آبیاری است افزود، آبیاری با تلفن همراه و تایمر الكترونیكی حالت ابتدایی این دستگاه است كه با توجه به محاسبات انجام شده از روی فرمول (پنمن- مانتیس) یا هر فرمول دیگری برای برآورد نیاز آبی گیاه در فصل رشد درنظر گرفته شده است.

برهان محمدی به حالت دوم این دستگاه یعنی آبیاری موجی اشاره كرد و گفت، در علم مهندسی خصوصا در بخش آبیاری سطحی به وسیله فارو، جلوگیری از رواناب و هدر رفت آب از انتهای مزرعه (فارو) مسئله مهمی است و یكی از این روش‌ها آبیاری موجی است كه به علت عدم وجود امكانات معمولا بكار برده نمی‌شود.

وی خاطرنشان كرد، به محض آنكه آب به انتهای فارو رسید جریان قطع شده و به آب فرصت نفوذ داده می‌شود و بعد از مدت زمان مشخص، مثلا ‪ ۱۰‬دقیقه جریان برقرار شده و این سیكل ادامه می‌یابد.

این دانشجوی واحد علوم و تحقیقات گفت، حالت سوم، سنسور رطوبتی، در واقع متمایزكننده این دستگاه از نمونه‌های داخلی مشابه است كه با بررسی‌های انجام شده از سازمان ثبت اختراعات و مالكیت‌های صنعتی نمونه‌های مشابه این دستگاه تا حدودی در كشور موجود است، ولی هیچ یك دارای سنسور رطوبتی هوشمند نبودند و آبیاری با این روش هر نوع نیاز به زارع و اپراتور آبیاری و برآورد نیاز آبی گیاه را از سیستم آبیاری حذف می‌كند.

وی اظهار داشت، در این روش از اهم‌متر برای اندازه‌گیری رطوبت خاك استفاده شده است، كه به محض آنكه رطوبت خاك به حد اشباع رسید شیر آب بسته شده و به مرور زمان كه رطوبت خاك كاهش یافت و به حد مجاز از قبل تعیین شده رسید با كاهش عقربه اهم‌متر شیر آب باز شده و آبیاری تا حد اشباع انجام می‌شود.

بنا بر این گزارش، مشابه این دستگاه تاكنون ساخت نشده است و در كل ضریب اطمینان دستگاه حدود ‪ ۸۰‬درصد برآورد شده كه به علت عدم وجود امكانات كافی ‪ ۲۰‬درصد خطا برای آن در حالت آبیاری با تلفن همراه در نظر گرفته شده است. ولی در حالت‌های آبیاری موجی و آبیاری با سنسور رطوبتی الكترونیكی ضریب اطمینان آن به ‪ ۹۰‬درصد خواهد رسید

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 23:24 بازدید : 491 نویسنده : nevisandeh

آشنايي با انواع آلودگي هوا و تاثيرات مخرب آن

آشنايي با انواع آلودگي هوا و تاثيرات مخرب آن:

 

آشنايي با انواع آلودگي هوا و تاثيرات مخرب آن

 

هوا اقيانوسي است كه در آن نفس مي كشيم. اين اقيانوس پر نعمت، اكسيژني را كه براي زندگي به آن نيازمنديم فراهم مي كند. اجزاي اين اقيانوس، نيتروژن، اكسيژن، بخار آب و ديگر گازها هستند. فعاليت هاي انساني ، ميهمانان ناخوانده ديگري را به اين اقيانوس تحميل مي كند. اين ميهمانان ناخوانده ذرات معلقي هستند كه برخي از آنها مي توانند زندگي انسان را تهديد كنند.

در حال حاضر چند عامل اصلي آلوده كننده هوا و اثرات ناشي از آن شناخته شده است. اين عوامل به ترتيب مه دود، باران هاي اسيدي، تاثيرات گازهاي گلخانه اي و سوراخ هاي موجود در لايه ازن هستند. هركدام از اين عوامل به تنهايي مي توانند زندگي هر انساني را به خطر بيندازند.

يكي از عوامل آلاينده هوا رها شدن ذرات معلق ناشي از سوختن سوخت هاي فسيلي ست. دود موتورهاي ديزلي يكي از بهترين نمونه هاي اين ذرات معلق است. اين ذرات بسيار ريزتر از آنچه كه به نظر مي رسند هستند؛ به گونه اي كه اندازه آنها در حدود 5/2ميكرون است. گاهي اوقات به اين نوع آلودگي، آلودگي كربن سياه هم گفته مي شود. خروجي سوخت سوزانده شده در موتور خودروها، خانه ها و مراكز صنعتي عمده ترين منابع توليد  كربن سياه هستند.

تعريف آلودگي هوا :

آلودگي هوا به وجود هر ماده اي در هوا كه ميتواند براي انسان يا محيط او مضر باشد اطلاق مي گردد. آلاينده ها ممكن است طبيعي و يا ساخته دست بشر باشند و ممكن است به اشكال مختلف ذرات جامد يا قطرات مايع يا گاز باشند كه بالغ بر 180 آلاينده مي باشند . به طور كلي مي توان آلودگي هايي را كه در هوا وجود دارد به دو دسته آلودگي هاي بيروني و آلودگي هاي دروني تقسيم كرد.

آلودگي هاي بيروني :

بزرگترين منبع آلاينده بيروني هوا، مه دود است. مه دود ثمره واكنش هاي شيميايي آلاينده هاي مختلف هواست كه اين تركيبات عمدتا خروجي خودروها و مراكز صنعتي هستند. از آنجا كه اين تركيبات غالبا در مراكز شهري يافت مي شوند، مناطق شهري، مركز پيدايش و تجمع مه دود است. اين پديده بيشتر در ماه هاي گرم سال اتفاق مي افتد.

در هر شهري عوامل آلاينده هوا بسته به شرايط جغرافيايي و بافت شهري متفاوت است، با اين حال معمولا آلودگي هوا مي تواند به صورت بالقوه در هر منطقه اي اتفاق بيفتد.

يكي ديگر از آلاينده هاي مهم هوا باران هاي اسيدي هستند. وقتي كه يك آلاينده هوا مثل اسيد‍ سولفوريك در هوا با قطرات آب تركيب مي شود، باران يا برفي كه بر اثر اين بخار آب بر زمين باريده مي شود به اصطلاح اسيدي مي شود. اثرات اين باران در محيط زيست مي تواند بسيار خطرناك باشد. اين باران با صدمه رساندن به برگ گياهان آنها را از بين مي برد، خاك را سمي مي كند و خواص شيميايي رودخانه ها و درياچه ها را تغيير مي دهد. اين صدمات در نهايت باعث از بين رفتن درختان، حيوانات، ماهي  ها و حيات وحش مي شود.

عامل مهم و نگران كننده ديگر آلودگي هوا در دسته آلاينده هاي بيروني، اثرات گلخانه اي هستند. اين اثرات هرچند كمتر شناخته شده اند، اما به مراتب خطرناك تر از ديگر عوامل آلاينده هوا هستند. اين اثرات باعث افزايش گاز دي اكسيد كربن مي شوند. پيشتر گياهان زمين مي توانستند ميزان دي اكسيد كربن موجود در هوا را به اكسيژن تبديل كنند، اما با افزايش بسيار زياد دي اكسيد كربن و از طرفي از بين رفتن جنگل هاي زمين به ويژه در آمازون دي اكسيد كربن روز به روز بيشتر مي شود. ملموس ترين اثر افزايش دي اكسيد كربن گرم شدن زمين است. اين پديده در حال حاضر بزرگترين نگراني زيست محيطي جامعه بشري ست كه فكري در مورد آن نشده است و مي توان به جرات گفت روزي تمامي جنبه هاي زندگي او را تحت تاثير قرار خواهد داد.

عامل ديگر در افزايش آلودگي هوا، سوراخ شدن لايه ازن است. اين سوراخ بر اثر خروج گازهاي شيميايي(CFC) مخرب به وجود آمده اند و طبيعتا اين گازها را هيچ كس ديگر به جز انسان توليد نكرده است. لايه ازن وظيفه دارد اشعه هاي خطرناك مادون بنفش نورخورشيد را دفع كند. وجود هر سوراخي به هر اندازه در اين سپر محافظ، باعث رسيدن ميزان زيادي اشعه مادون بنفش به سطح زمين مي شود كه اين اشعه باعث از بين رفتن گياهان و پوشش هاي گياهي و همچنين سرطان پوست در انسان مي شود.

آلودگي هاي دروني :

بسياري از مردم بيشتر اوقات زندگي خود را در حدود 80 تا 90 درصد در محيط هاي سربسته زندگي مي كنند. ما در جاهايي كار مي كنيم، مطالعه مي كنيم، غذا مي خوريم و مي خوابيم كه جريان هوا در آنها محدود و بسته است. به همين خاطر برخي عقيده دارند آلودگي موجود در محيط هاي بسته خطرناك تر از آلودگي بيرون از منازل است و اثرات بيشتري بر سلامت انسان دارد.

منابع آلودگي دروني بسيار زياد هستند. دود سيگار، دستگاه هاي گرم كننده و بخار ناشي از مصالح ساختماني، رنگ و اثاثيه و... برخي از منابع آلاينده  محيط هاي بسته هستند. از ديگر آلاينده هاي دروني منازل مي توان به گاز راديو اكتيو رادون اشاره كرد كه به وفور در اكثر زيرزمين هاي منازل پيدا مي شود. ميزان آلودگي دروني، بسيار بيشتر از آلودگي بيروني ست به طوري كه بنا به آمار منتشر شده از سوي موسسه منابع هواي كاليفرنيا، آلودگي دروني 25 تا۶۲ درصد بيشتر از آلودگي بيروني ست و مي تواند صدمات بهداشتي جبران ناپذيري به بار آورد.

منابع انتشار آلاينده هاي هوا:

منابع آلوده كننده هوا به دو قسمت طبيعي و مصنوعي تقسيم بندي مي شود.

1- منابع طبيعي :

- فعاليت هاي آتشفشانها و آتش سوزي جنگل ها

- گرد و غبار طبيعي

- دود و مونواكسيد كربن ناشي  از آتش سوزي ها

- گاز رادون ناشي از كاني هاي زمين

- درختان كاج كه تركيبات آلي را از خود متصاعد مي كنند.

 

2- منابع مصنوعي :

وسايل نقليه موتوري مشكلي اساسي هستند كه دي اكسيد نيتروژن كه مهمترين آلوده كننده هوا است را توليد مي كنند .ساير منابع مصنوعي آلوده كننده هوا عبارتند  زغال سنگ سوزها ، صنايع مختلف آلودگيهاي ناشي از سوزاندن بقاياي كشاورزي و ...

آلاينده ها ي هوا :

تركيبات آلوده كننده هوا به دو قسمت گازها و ذرات جامد تقسيم مي شوند :

1- ذرات جامد :

ذرات كوچك و جامد براساس اندازه تقسيم مي شوند و عبارتند از: pm10  و pm2/5 . دسته اول  ذراتي كه داراي قطر كمتراز 10 ميكرومتر هستند و دسته دوم ذراتي كه  داراي قطر كمتر از 5/2 ميكرومتر هستند . ذرات با قطر كمتر از 5/2 ميكرومتر براي سلامتي زيانبارترند .

2- گازها :

شامل مونواكسيد كربن ، دي اكسيد نيتروژن ، دي اكسيد گوگرد ، هيدروكربن ها ، ازن و ...  مي باشند . 

آلودگي هوا در منازل :

دي اكسيد كربن يك گاز آلوده كننده هوا نيست  ولي همواره به عنوان يك عامل مهم در بررسي كيفيت هواي منازل مورد توجه قرار گرفته است و به عنوان شاخص كيفيت هوا لحاظ مي شود .  افراديكه در معرض اين هوا قرار مي گيرند ، دچار خستگي - عدم رضايت و عدم تمركز مي گردند . مواد و مصالح ساختماني مثل رنگ ها بخصوص رنگهاي با تركيبات سربي ، حشره كش ها و اسپري فرمالدئيـــد نيز مي توانند باعث آلودگي هوا در منازل گردد.

 

اثرات آلودگي بر سلامتي :

آلودگي مي تواند باعث صدمات بلند مدت و كوتاه مدت شود.  آلودگي بر افراد زيادي تاثير مي گذارد، اما در اين ميان كودكان و افراد سالخورده صدمات بيشتري را از ناحيه آلودگي هوا متحمل مي شوند. افرادي هم كه داراي بيماري هاي قلبي و ريوي هستند ديگر قربانيان عمده آلودگي هوا هستند.

اثرات كوتاه مدت آلودگي، سوزش چشم ها، بيني و گلو و التهاب اجزاي ريوي نظير برونشيت هستند. سردرد، حالت تهوع و واكنش هاي آلرژيك هم از ديگر اثرات افزايش آلودگي هوا هستند. اين اثرات كوتاه مدت هم مي توانند بسيار خطرناك باشند، به گونه اي كه در فاجعه مه دود لندن در سال 1952 حدود چند هزار نفر فقط در عرض چند روز بر اثر آلودگي جان باختند. اثرات مخرب بلندمدت آلودگي هوا بسيار خطرناك هستند. اين اثرات را مي توان بيماري هاي عروقي، سرطان ريه و حتي صدمه به مغز، كليه و كبد دانست. اين صدمات بلندمدت در حال حاضر يكي از بزرگترين نگراني هاي بهداشتي مسئولان و مردم در سراسر دنياست و هر ساله در جهان افراد بسياري بر اثر آلودگي هوا جان خود را از دست مي دهند، به گونه اي كه فقط در آمريكا سالانه نيم ميليون نفر بر اثر آلودگي هوا جان مي بازند.

آلودگي هوا، هرچه كه باشد چه بيروني و چه دروني مي تواند ضايعات اسفناكي به همراه داشته باشد، به همين خاطر كاهش يا جلوگيري از به وجود آمدن آنها طي چندسال گذشته مورد توجه بسياري از كشورها قرار گرفته است . آژانس حفاظت از محيط زيست (EPA) در آمريكا كيفيت هوا را كنترل مي كند و وضعيت آن را گزارش مي دهد. به علت تلاش هاي اين آژانس، وضعيت هواي آمريكا در 20 سال گذشته بسيار بهبود يافته است. آژانس حفاظت از محيط زيست با همكاري هيئت هاي كنترل وضعيت هوا، ميزان آلودگي هوا را در بسياري از شهرهاي بزرگ و مناطق روستايي اندازه گيري مي كنند.

 

حفاظت با آلودگي هوا:

در روزهايي كه اخبار و راديو تلويزيون و روزنامه ها هوا را در شرايط  بحراني اعلام مي كنند اين خبر به شما كمك مي كند كه خود را  از آلودگي هوا محافظت كنيد . AQI  ( يا شاخص كيفيت هوا ) يك شاخص براي گزارش كيفيت هواي روزانه مي باشد . AQI با اندازه گيري آلاينده هايي چون  ازن ، منواكسيد كربن ، دي اكسيد گوگرد ودي اكسيد نيتروژن و گردوغبار ( ذرات معلق 10-Pm ) محاسبه مي شود .

 

وضعيت شاخص استاندارد آلودگي(PS.I) :

پاك  50-0

سالم  100-50

ناسالم  200-100

بسيار ناسالم  300-200

خطرناك  300و بیشتر

 

        www.ake.blogfa.com                          www.ake.blogfa.com    

 

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 23:23 بازدید : 444 نویسنده : nevisandeh

آلودگی آب های ما

آلودگی آب های ما:

 

مرز شمالی کشور پهناور ما را آب های دریای خزر و مرز جنوبی آن را آب های خلیج فارس تشکیل داده است. که هزاران سال پیش علاوه بر استفاده برای رفت و آمد و حمل و نقل دریایی از نعمت های فراوان خدادادی در آنها ، نظیر انواع و اقسام ماهیهای لذیذ و میگو و به ویژه خاویار معروف دریای خزر برای تغذیه استفاده می شود. اما متاسفانه هر دوی این آب ها به علل و عوامل مختلف آلوده شده اند و آلودگی آن نیز روز به روز افزایش پیدا می کند.

 

دریای خزر :

 

شرایط زیست محیطی دریای خزر بسیار نا مطلوب است . چون این دریا بر عکس همه دریا ها که راهی به سوی آب های آزاد دارند ، بسته است . و چون با تمام وسعتش در محاصره خشکی قرار گرفته ، هر روز آلودگی بیشتری به آن اضافه می شود . این آلودگی ها ، تنوع زیادی دارند که از آلاینده های نفتی از چاه های فراوان نفت اطراف آن و غرق شدن کشتی نفت کش جمهوری اسلامی ایران (آذربایجان) در پاییز 1381 گرفته تا سموم کشاورزی و فلزات سنگین و مواد شیمیایی پخش شده از صنایع از طریق رودخانه های اورال ، ولگا ، ارس و فاضلاب های بنادر و شهری اطراف این دریا که همگی فاقد تصفیه خانه هستند تشکیل یافته است.

 

بدیهی است که نشت آلودگی های هوا و باران های اسیدی نیز به آن افزوده می شود. آلودگی آب دریای خزر و صدمات وارده بر نظام زیستی آبزیان باعث شده که از تعدادماهیها و گیاهان آبزی کاسته شود . بستر دریای خزر که روزی پوشیده از گیاهان زیبای دریایی بوده ، امروزه درر بعضی از بخش ها خالی از هر گونه موجود زنده گیاهی یا جانوری می باشد.

 

لایه های آلودگی در کف دریا روی هم انباشته شده است و لجن نفتی را بر طبق بررسی هایی تا 5/1 متر تشکیل داده است. و این مناطق را مناطق مرده می نامند چون خالی از زندگی است و گیاهان در آن رشد نمی کنند و جانوران می میرند. لجن های نفتی حتما گورستان بزگی از ماهیان و آبزیان شده است.

 

امضاء سند کنواسیون محیط زیست دریای خزر به کمک سازمان های بین المللی ، زیست محیطی را برای حفظ اکوسیستم این دریا به همراه داشت. خانم دکتر ابتکار ریاست سازمان حفاظت محیط زیست جمهوری اسلامی ایران طی یم مصاحبه مطبوعاتی « کنوانسیون تهران » را آغازی برای نجات دریای خزر قلمداد کرد.*

 

خلیج فارس :

 

آب های خلیج فارس که با شروع حمل و نقل توسط کشت های نفتکش و آمد و شد روز افزون کشتی های باری موتوری ، آلودگی آن آغاز شد در جریان دو دهه اخیر به علل و حوادثی که متعاقبا به آن اشاره خواهد شد ، شدیدا آلوده شده و نظام زیستی آن آسیب دیده است.

 

خلیج فارس با داشتن 25 پایانه ((ترمینال)) بزرگ نفت ، 30 درصد حجم ترافیک نفتکش های جهان را به خود اختصاص داده است . تنگه هرمز حد فاصل دریای عمان و خلیج فارس هر سال شاهد عبور 20 تا 30 هزار نفتکش از این محل است . نشت 15 هزار تن در- مقیاس متریک – مواد نفتی در اثر تراکم رفت و آمد نفتکشها ، این محل را به آۀوده ترین محیط زیست دریایی تبدیل کرده است .

 

به طور کلی 1/3 درصد میزان آلودگی نفتی جهان به این منطقه اختصاص دارد که این مقدار در واقع 47 برابر میانگین مقداری است که برای این ناحیه در نظر گرفته شده است . منطقه دریایی خلیج فارس دارای 34 حوزه نفت و گاز با 800 حلقه چاه تولیدی می باشد . فوران مهم در شرایط غیر معمولی می تواند فاجعه آفرین باشد.

 

دیگر آب ها:

 

آب رودخانه ها ، نهرها ، دریاچه ها ، منابع آبهای تحت الارضی و زیرزمینی دراثرعوامل گوناگون نظیر جریان آب فاضلابها ، کارخانه ها ، منازل با توجه به مصرف زیاد و روزافزون شوینده ها ، پاک کننده ها ، شامپوها و نظایر آن و همچنین مزارع کشاورزی ، سیفی کاری و باغات که از کود شیمیایی و سموم دفع آفات استفاده می شود و نیز مراکز دفن زباله به طور روزافزون آلوده شده و بدیهی است آبی را که ما می آشامیم به مقدار متفاوت آلودگیهایی بویژه شیمیایی به همراه دارد و تصفیه خانه ها هرگز قابلیت و امکان مقابله با تعداد زیادی مواد شیمیایی از این بابت و ترکیبات ناشی فعل و انفعالات شیمیایی آنها را ندارند و نخواهند داشت.

 

ما خود مسئول بدی کیفیت آب هستیم :

 

وقتی آب برای مصرف به اندازه کافی وجود ندارد ، به دلیل اینکه آب کثیف و آلوده شده است ، به بدی روش فاضلاب ها ، تاسیس کارخانه ها و شهر های صنعتی در محل های نا مناسب و روش های غلط آبیاری که از جمله عاملان آنه هستند باید توجه شود . در کشور سوئد که اغلب آب فراوان وجود دارد ، هم از جهت اینکه جمعیت این کشور نسبت به مساحتش کم است و از طرف دیگر بارش باران و رودخانه ها و نهرهای زیادی وجود دارد و در سالهای اخیر از بخش آلودگی ها به آب ها کاسته شده است.

 

در دهه 1960 و 1970 بخش های استان در زمینه ساخت تصفیه خانه ها اتصال دارند که کیفیت بالایی پیدا کرده اندو صنایع نیز از بخش آلودگی ها در فاضلاب ها کاسته اند. معهذا به علل مختلف کیفیت آب آشامیدنی در سوئد بد تر و بدتر می شود. به ویژه آب چاه های آب شیرین شخصی محتوی مقدار زیادی فلزات و نیترات است.

 

وضع آب در آینده:

 

زیاده روی و اسراف در مصرف آب از یک سو و اثرات خشکسالی ناشی از تغییرات آب و هوا به علت آلودگی هوا از سوی دیگر تهدیدی برای کمبود آب در آینده پیش بینی می شود . ولی کمبود آب به ویژه آب آشامیدنی تنها به عنوان دو مورد بستگی ندارد. بلکه آلودگی روز افزون آبهای آشامیدنی که همگی در آن سهمی داریم و مقصر هستیم ، خود ممکن است باعث کمبود شدید آب اشامیدنی سالم در آینده گردد که باید همگی ما ومسئولین ذی ربط به این خطر حیاتی توجه کنیم و جلوی آلودگیها را بگیریم . با توجه به این که موانع و مشکلات گوناگون در سر راه رسیدن به هدف وجود دارد.

        www.ake.blogfa.com                          www.ake.blogfa.com    

 

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 23:21 بازدید : 536 نویسنده : nevisandeh

آلودگي عوامل کشاورزي

آلودگي عوامل کشاورزي:

 

این عوامل شامل استفاده از کودها و سموم شیمیایی ، استفاده از آب های آلوده و فاضلاب ها برای کشاورزی ، عدم مدیریت صحیح در امر آبیاری می باشند .

کودهای شیمیایی خواص خاک را تغییر می دهند یعنی نفوذپذیری خاک را نسبت به هوا و آب کم می کنند و اصطلاحاً خاک ها را سخت می کنند . راه درمان این است که همراه کودهای شیمیایی کودهای آلی هم استفاده کنیم .

عدم مدیریت صحیح آبیاری هم بدین شکل در آلودگی خاک نقش دارد که در بعضی انواع آبیاری ها پشته ای یا حوضچه ای برای تجمع آب به منظور آبیاری فراهم می کنند که منجر می شود به :

1) شستن مواد غذایی از خاک و حمل آنها به اعماق خاک جایی که دیگر نمی توانند در دسترس گیاهان قرار گیرد . لذا نیاز به کود را دوباره فراهم می کند .

2) آب در این روش زیاد تبخیر می شود و پرت آب داریم .

3) در اثر تبخیر آب مواد محلول آب روی خاک باقی می مانند و آنها را سخت می کنند .

سموم شیمیایی نیز در خاک آلودگی ایجاد می کنند . تعدادی از آفات بویژه حشرات در مقابل سموم مصرفی مقاوم می شوند که ناچار هستیم یا تعداد سمپاشی را افزایش دهیم یا غلظت سموم را بالا ببریم . این سموم به راحتی تجزیه نمی شوند و برای سالیان دراز در خاک باقی می مانند . سرنوشت سموم در خاک ممکن است به صور زیر باشد :

1) بدون تغییرات شیمیایی متصاعد می شوند .

2) جذب ذرات سطحی خاک می شوند .

3) از طریق دواناب یا آبشویی از خاک خارج می شوند .

4) دستخوش واکنش های تجزیه نوری ، شیمیایی و بیوشیمیایی می شود .

        www.ake.blogfa.com                          www.ake.blogfa.com    

 

 

نوشته شده در تاريخ ۸۸/۰۱/۲۶ توسط مهندس محمد اکرم ایرندگانی
نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 23:19 بازدید : 525 نویسنده : nevisandeh

تاثير تنش قطع آبياري بر كلروفيل و اجزائ عملكرد ارقام پيشرفته كلزا"

تاثير تنش قطع آبياري بر كلروفيل و اجزائ عملكرد ارقام پيشرفته كلزا"

چكيده

 

به منظور ارزيابي اثر تنش خشكي در كلزا (Brassica napus L.)،آزمايشي در سال 1381 در مزرعه تحقيقاتي موسسه نهال و بذر كرج اجرا شد. در اين آزمايش آبياري به عنوان عامل اصلي در دو سطح آبياري معمولي بر اساس 80 ميلي متر تبخير از تشنك كلاس A (شاهد) و تنش (قطع آبياري از مرحله ساقه دهي ) و ارقام كلزا به عنوان عامل فرعي در 10 سطح، شامل ارقام : ساريگل(Sarigol)،گليات(Goliath)،هروس(Heros)،كامت(Comet)،آميكا(Amica)، اس دبليو5001(Sw5001)،كراكرجك(Crackerjack)،ايگل(Eagle)،ويلدكت(wildcat)،اس دبليوهات شات (SwHotshat)،به صورت كرتهاي خرد شده در قالب طرح آماري بلوكهاي كامل تصادفي با چهار تكرار، مورد بررسي قرار گرفت . صفات مورد بررسي عبارت بودند از : عملكرد بيولوژيك ، عملكرد اقتصادي ، شاخص برداشت ، وزن هزار دانه ، درصد روغن دانه,تعداد كپسول,طول كپسول,دانه در گپسول و مقادير كلروفيلa و b درصد و نسبت آنها, مورد اندازه گيري قرار گرفت.نتايج نشان داد كه سطوح آبياري تفاوت معنيداري را بر عملكرد بيولوژيك,عملكرد اقتصادي, شاخص برداشت وزن هزار دانه و درصد روغن بر روي ارقام نداشت.رقم آميكا بيشترين تعداد كپسول(1/150),طول كپسول(6/6),نسبت كلروفيلa/b (29/2)و درصد كلروفيل a (33/69)را به خود اختصاص دادكه تفاوت معني داري را در سطح احتمال 1% آماري با ساير ارقام مورد آزمون داشت.رقم اس دبليوهات شات بيشترين مقدار كلروفيل(mg/g.fw39/2),كلروفيل b (mg/g.fw37/1) و كلروفيل a (mg/g.fw56/1)را به خود اختصاص داد.ارقام هروس  (6/23) و گليات   (75/16) به ترتيب بيشترين و كمترين تعداد دانه در كپسول را به خود اختصاص دادند.اثرات متقابل سطوح  آبياري و رقم نشان داد كه بيشترين درصد كلروفيلa (23/73) و نسبت كلروفيلa/b (73/2) مربوط به رقم آميكا و در شرايط آبياري معمولي بودهمچنين رقم اس دبليوهات شات داراي بيشترين مقدار كلروفيل (mg/g.fw16/3) و كلروفيل b(mg/g.fw56/1)در شرايط قطع ابياري از شروع مرحله ساقه دهي بود.اما بيشترين مقدار كلروفيل a (mg/g.fw67/1) وتعداد دانه در كپسول (26) مربوط به رقم هروس بود.همچنين رقم كامت نيز داراي بيشترين تعداد كپسول(7/192) در همان شرايط بود. در هرحال رقم آميكا با 4233 كيلوگرم در هكتار, داراي بيشترين عملكرد دانه در شرايط آبياري معمول و ارقام هروس و كامت نيز به ترتيب  با عملكرد3830 و 3620 كيلوگرم در هكتار جز ارقام برتر در شرايط

 

تنش(قطع آبياري از شروع مرحله ساقه دهي)بودند كه همان طور كه اشاره شد فاقد اختلاف معني دار با ساير ارقام مورد آزمون بودند.

 

مقدمه

 

نش معمولاً به عنوان يك عامل خارجي كه اثرات سوء بر گياه بجا مي گذارد، تعريف مي شود (2). خشكي شايع ترين تنش محيطي است و تقريباً توليد 25% زمينهاي جهان را محدود مي كند (6). اخيراً افزايش مقاومت در برابر خشكي و نمك اهميت يافته است و كشاورزان و متخصصان اصلاح نژاد، پذيرفته اند كه كلزا اين قابليت را دارد كه دامنه خود را تا حد زيادي وسعت دهد (4). مقاومت به خشكي در اثر خصوصيات مورفولوژيكي و فيزيولوژيكي متعدد، و غالباً مستقل از يكديگر كه اثرات متقابل آنها، هنوز به اندازه كافي مطالعه نشده است، حاصل مي شود (7).

 

كلزا با استفاده عمده از بقاياي رطوبت خاك، محصول خوبي به بار مي آورد به شرط آن كه در فاصله كاشت و مرحله پيشرفته خروج گياهچه ها و نيز در زمان گلدهي اصلي باران كمي ببارد (4). نظر بر اينكه اغلب بارندگي هاي اكثر استانهاي كشور  در پائيز، زمستان و اوايل بهار، اتفاق مي افتد كلزاي پاييزه مي تواند از رطوبت فصول فوق استفاده نموده، و احتياجي به آب گران قدر تابستانه نداشته باشد (1).از جمله فاكتورهاي موثر در مقدار عملكرد كلزا مساله پيري زودرس و ميزان كلروفيل ها و تاثير مستقيم اين رنگدانه، بر تجمع مواد ذخيره اي در بذر مي باشد، همچنين از بين رفتن رنگيزه سبز (كلروفيل)، باعث كاهش توليد موادي نظير، پروتئين (شيره پرورده)، كه ارتباط مستقيم با ميزان كلروفيل دارد مي گردد (5). البته همبستگي بالايي بين مقدار كلروفيل و نسبت فتوسنتز مشخص نشده است(9).

 

واكنش ميزان فتوسنتز برگ (در واحد سطح برگ)، در پاسخ به تنش متوسط آب به ندرت مشابه واكنش توسعه برگ به تنش است، به اين دليل كه فتوسنتز در مقايسه با توسعه برگ حساسيت كمتري به پتانسيل فشاري دارد (2).مشخص شده است كه تفاوت در نسبت كلروفيل كل/ كاروتنوئيد، شاخص هاي خوبي براي تنش در گياهان هستند (8).

 

 

        www.ake.blogfa.com                          www.ake.blogfa.com    

 

 

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 23:18 بازدید : 256 نویسنده : nevisandeh

بررسي مقايسه زمانهاي آبشويي در اصلاح خاكهاي شور

بررسي مقايسه زمانهاي آبشويي در اصلاح خاكهاي شور :

 

شوري خاك يكي از عوامل موثر در تمدن هاي بشري و سيستم هاي كشاورزي بوده كه زندگي انسان بر اين سيستم ها تكيه داشته است تمدن هاي بسياري در اثر عدم اعمال مديريت صحيح آبياري اراضي و تجمع نمك در سطح خاك نابود شده اند .

 

با توجه به اينكه بخش عمده اي از اراضي كشاورزي كشور ما به دليل قرار داشتن در منطقه آب و هوايي گرم و خشك و همچنين مساله شوري كه در تمام كشورهاي كه در آنها آب و هواي خشك و نيمه خشك دارند مشاهده مي شود.

 

لذا بررسي بهترين زمان براي آبشويي در اصلاح خاك هاي شور با حداقل آب مصرفي مد نظر گرفته شد تا بتوانيم با حداقل آب مصرفي نمك هاي موجود در منطقه فعاليت ريشه گياه در خاك را كاهش داده و درصد جوانه زني را نيز افزايش دهيم در اين رابطه سه زمان آبشويي را در نظر گرفتيم آبشويي قبل از كاشت ، آبشويي بعد از كاشت ، بدون آبشويي و آبياري طبق روال زارعين .

 

قبل از كشت نمونه برداري از اعماق مختلف خاك (خاك سطحي و خاك زير سطحي ) انجام گرفت و تجزيه هاي لازم نظير هدايت الكتريكي عصاره اشباع و همچنين تجزيه آب كاربردي انجام گرفت .

 

نتايج بررسي نشان داد كه آبشويي قبل از كاشت بيشترين كاهش نمك را در اطراف ريشه دارد چون در اين رابطه سعي بر اين بوده كه ابتدا با كمترين ميزان آب مصرفي حداقل عمق خاك لازم براي جوانه زني بذر و سبز شدن يك گياه متحمل به شوري ، آبشويي گردد چرا كه در زمان كاشت بذر كافي است مقدار نمك در عمق چند سانتيمتري بالاي خاك كاهش يابد و آبشويي بقيه املاح نيم رخ خاك طي آبياري بعدي انجام گيرد.

 

هيو و همكاران (1997) بيان كردند كه تاثير سؤ شوري بيشتر در اوايل دوره رشد گياه است .با افزايش ارتفاع گياه تعداد برگ و تعداد پنجه كاهش مي يابد . كوتاه شدن دوره رشد در شرايط استرس شوري يكي از دلايل كاهش عملكرد محصول است .

 

گريو و همكاران (1992) اظهار داشتند : كم كردن شوري خاك در مرحله جوانه زدن چند برگي شدن و اوايل پنجه زني ميزان محصول گندم را به مقدار قابل ملاحظه اي افزايش مي دهد و اگر امكان پذير نباشد افزايش تراكم بذر براي تحصيل تعداد گياه لازم براي جايگزين نمودن پنجه هاي از دست رفته مفيد به نظر مي رسد .

 

ماس (1989) نشان داد كه تنش شوري جوانه زدن گندم را چهار روز به تعويق انداخت باعث تاخير در رشد برگها و پنجه زني گرديد و رسيدن گياه را تسريع نمود. شوري زياد با كم كردن تعداد دانه باعث كاهش عملكرد محصول مي شود بدين معني كه شوري در مرحله رويش بر تغيير تعداد سنبله تاثير مي گذارد .

 

روي و گالاغر (1985) دريافتند پنجه زني گندم ارتباط نزديكي با توسعه سطح برگ در مراحل اوليه رشد دارد .

 

 

 

گريو و همكاران (1992) اظهار داشتند شوري به همراه ساير تنشهاي محيطي مانند دماي زياد طول روز زياد و كمبود رطوبت تعداد سنبلچه ها را كاهش مي دهد .

 

در آبشويي بعد از كاشت چون نمي توان از ارتفاع زياد آب براي آبشويي استفاده كرد باعث مي شود كه در شستشو نمكها تاثير زيادي نداشته باشد . دليل اينكه نمي توان از ارتفاع زياد آب براي آبشويي استفاده كرد اين است كه بكار گيري مقدار بيشتر آب منجر به خفگي گياهچه تازه سبز شده مي گردد ولي در آبشويي قبل از كاشت محدوديتي از اين نظر وجود ندارد .

 

در آبياري سنتي با آنكه راندمان آبياري كم است ولي بطور قابل ملاحظه اي در شستشو نمكها تاثير گذار است چون بيشتر آب صرف شستشو نمكها مي شود معايب اين آبياري اين است كه اولا آب زيادي مصرف مي شود ثانيا حالت غرقابي بوجود مي آورد كه باعث خفگي بذرها ي تازه جوانه زده مي شود.

 

در تحقيقات به عمل آمده نشان داده است كه در آبشويي قبل از كاشت هم بايد مديريت صحيحي بكار برد و مسائلي مانند فاصله آبشويي تا كاشت و ارتفاع آب آبشويي مد نظر باشد تا بتوان بهترين نتيجه را بدست آورد.

 

 

اقدامات مديريتي براي نگهداري خاك مزرعه در كاهش شوري

 

 

× در مناطق خشك ونيمه خشك چون كه تبخير بالاست و همچنين بعلت وجود خاصيت لوله موئينگي آب به همراه نمك به بخش سطحي آمده و آب تبخير شده و نمك باقي مي ماند در نتيجه براي جلوگيري از اين مساله مي توان با گاو آهن پنجه غازي لوله هاي كاپيلاري را قطع كرد ضمن اينكه يك نوع مالچ خاكي روي سطح زمين ايجاد مي شود البته بايد اين مسائل را در سالهايي كه زمين بدون كشت مي ماند و يا آيش گذاشته مي شود مد نظر قرار مي گيرد.

 

× استفاده كردن از مالچ ها هم مي تواند تا حدودزيادي از آمدن نمك به سطح خاك جلوگيري كرد .

× اگر خاك مزرعه خيلي سنگين باشد مي توانم قسمت سطحي خاك را با شن مخلوط كرد چون در خاك سنگين خلل و فرج كم است و در آبشويي نمك كمتر شسته شده و به عمق مي رود.

 

در پايان با بررسي هاي بعمل آمده براي آبياري اين گونه اراضي يعني بعد از آبشويي قبل از كاشت نشان مي دهد كه استفاده از آبياري تحت فشار در صرفه جويي آب نقش بسزايي دارند مخصوصا استفاده از آبياري قطره اي خيلي كار آمد است .همچنين روش كاشت نيز مساله مهمي است كه بايد مد نظر گرفته شود چون در كاشت سطحي بعد از آبياري نمكها از ناحيه ريشه دور شده و بعد از چند روز دوباره به ناحيه ريشه مي آيند و اين مساله در پشته يك رديفه هم وجود دارد ولي در پشته دو رديفه نمك به قسمت وسط پشته جمع مي شود .

 

        www.ake.blogfa.com                          www.ake.blogfa.com    

 

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 23:10 بازدید : 361 نویسنده : nevisandeh

تاثير وضعيت آب خاک و کمبود فشار بخار هوا بر روي تبادل گازي گندم زمستانه در مزرعه

تاثير وضعيت آب خاک و کمبود فشار بخار هوا بر روي تبادل گازي گندم زمستانه در مزرعه:

 

وضعيت آب خاک و کمبود فشار بخار هوا (VPD) عوامل محيطي مهمي هستند که تبادل گازي گياه را تحت

 

تاثير قرار مي دهند. اهداف اين آزمايش مطالعه اثرات پتانسيل آبي خاک (ψs) بر روي عکس العمل تبادل گازي

 

به VPD در چهار رقم گندم کاشته شده در مزرعه بود. پارامترهاي تبادل گازي: سرعت جذب خالص دي اکسيد

 

کربن (An)، هدايت روزنه اي (gs)، سرعت تنفس (E)، غلظت داخل سلولي دي اکسيد کربن (ci)، تحت شرايط

 

کمبود فشاربخار هوا و پتانسيل هاي آبي مختلف خاک در طي دوره سنبل دهي تا اواسط پر شدن دانه اندازه

 

گيري شدند.پتانسيل آب خاک تاثير معني داري بر روي عکس العمل پارامترهاي تبادل گازي به VPD داشت.

 

در (ψs) بالا (-0.09 MPa)، An نسبت به افزايش VPD عکس العملي نشان نداد. در حاليکه An  نسبت به

 

افزايش VPD در پتانسيل پايين حساس بود و کاهش An  در مقابل افزايش VPD اغلب تحت شرايط تنش شديد

 

خشکي ديده شد. عکس العمل (gs) به VPD به عنوان يک مکانيسم پسخور نمي تواند شرح داده شود و

 

کاهش (gs) به علت افزايش سرعت تنفس در VPD بالا نيست. عکس العمل (gs) به VPD در اين آزمايش

 

شامل يک مکانيسم پيشخور بود. در ميان چهار رقم، Karl 92 کمترين سرعت جذب خالص دي اکسيد کربن،

 

هدايت روزنه اي و سرعت تنفس را داشت. در حاليکه سه رقم ديگر (Arapahoe، Cheyenne و Scout 66)

 

بيشترين سرعت جذب خالص دي اکسيد کربن، هدايت روزنه اي و سرعت تنفس را تحت شرايط پتانسيل آب

 

خاک پايين و کمبود فشار بخار هواي بالا داشتند.

 

منبع:

 

-Environmental and Experimental Botany

 

Volume 51, Issue 2, April 2004, Pages 167-179

 

        www.ake.blogfa.com                          www.ake.blogfa.com    

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 23:9 بازدید : 257 نویسنده : nevisandeh

آلایندگی پسابهای شهری در خاکهای کشاورزی

آلندگی پسابهای شهری در خاکهای کشاورزی

به منظور بررسی اثرات استفاده از لجن فاضلاب و سایر مواد زائد شهری و کشاورزی بر آلودگیهای میکروبی خاک ، چهار نوع کود آلی شامل لجن فاضلاب ، کود حیوانی ، کمپوست زباله و مخلوط کاه گندم و یونجه در آزمایشات گلخانه ای در قالب طرح های کاملا تصادفی مورد ارزیابی قرار گرفتند. بررسی تغییرات جمعیت میکروبی مخلوط کودهای فوق با خاک شامل باکتریها ، قارچها و آکتینومایستها بررسی تغییرات جمعیت کلیفرمها و شناسایی تعدادی از آنها و همچنین شناسایی انواع میکرو فلور غالب در تیمارهای مختلف به روش اسلاید پنهان ، از اهداف اختصاصی در تحقیق فوق بوده است. بیشترین جمعیت باکتریها و قارچها در کودهای کمپوست زباله و لجن فاضلاب و بیشترین جمعیت آکتینومایست ها در کاه گندم مشاهده شد. شمارش کلیفرمها نشان داد که در هفته اول انکوباسیون ، جمعیت کلیفرمها بخصوص در کود حیوانی بسیار زیاد است. در این مدت وجود بعضی از باکتریهای کلیفرم در کودهای لجن فاضلاب ، حیوانی و کمپوست زباله تشخیص داده شد. همچنین در این تحقیق ، تکنیک اسلاید پنهان به عنوان یکی از بهترین روشهای بررسی تنوع اکولوژیکی موجودات ذره بینی خاک معرفی شده است.

کلمات کلیدی: لجن فاضلاب ، خاک، محیط زیست ، میکروارگانیسم ها

 

مقدمه

خاک می تواند موجب انتقال عوامل بیماریزای بسیاری از امراض عفونی گردد(11) . تعداد میکروبهایی که از طریق فضولات به خاک اضافه می شوند ، به وسعت آلودگی های خاک می افزایند. بررسی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی مواد زائد یا به عبارتی کودهای آلی ، مدتهاست که به منظور بهینه سازی و استفاده آگاهانه از آنها صورت می پذیرد(9)در این میان خصوصیات بیولوژیکی کودهای آلی در مطالعات فوق نادیده گرفته می شود و توصیه به استفاده از کودهای آلی بدون بررسیهای همه جانبه بیولوژی و زیست محیطی آنها صورت می گیرد. از آنجایی که خاک پایگاه موجودات خشکی زی بویژه جوامع انسانی است و انتقال عوامل پاتوژن از راههای گوناگون توسط گرد و غبار از راه تنفس و زخمهای سطحی بدن به انسان و حیوان صورت می گیرد ، بنابراین خصوصیات بیولوژیکی و جمعیت فلور میکروبی بیماریزای خاک را باید تعیین نمود. کلیفرمها که از باکتریهای خانواده انتروباکتریاسه هستند ، معمولا به عنوان شاخص آلودگی آب و خاک مورد ارزیابی قرار می گیرند(8). خانواده انتروباکتریاسه شامل گروه بزرگی از باکتریها می باشد که بطور وسیع در طبیعت پراکنده هستند. این باکتریها در روده انسان ، حیوانات ، در خاک و آب وجود دارند که به دلیل زندگی آنها در روده انسان و حیوانات به باسیلهای انتریک معروفند. همه این باکتریها هوازی و بی هوازی اختیاری ، گرم منفی ، بدون اسپور و میله ای شکل ، دارای متابولیسم تنفسی و تخمیری ، دارای قدرت تخمیر گلوکز و لاکتوز هستند. علاوه بر تولید بیماریهای مختلف ، از انجایی که این باکتریها ساکن طبیعی دستگاه گوارش می باشند ، به محض وارد شدن به هر نقطه از بدن ، می توانند در تمام بافتها و اعضاء ایجاد عفونت کنند (5). در شهر اصفهان به دلیل وجود کارخانه تولید کود آلی کمپوست و چند تصفیه خانه فاضلاب ، هر ساله مقادیر زیادی کمپوست زباله و لجن فاضلاب در زمینهای کشاورزی مصرف می شود و چون مصرف این کودها بدون نظارتهای بیولوژیکی صورت می گیرد ، لذا می تواند تاثیر نا مطلوبی را در محیط زیست بگذارد. تحقیق حاضر نیز در راستای ارزیابی آلودگیهای میکروبی خاکهای کشاورزی که با استفاده از انواع مواد زائد و فضولات تیمار میشوند ، صورت پذیرفت.

 

مواد و روشها

در این تحقیق چهار نوع کود آلی شامل لجن فاضلاب ، کود حیوانی ، کمپوست زباله و مخلوط کاه گندم و یونجه ، به عنوان چهار تیمار اصلی ( به میزان دو درصد وزنی ) به همراه شاهد بدون کود در سه تکرار در یک طرح آماری کاملا تصادفی در آزمایشات گلخانه ای ارزیابی شدند. این آزمایشات بطور کلی در سه بخش شامل تعیین جمعیت باکتریها ، قارچها و اکتینومایست ها در خاک ، بررسی میزان آلودگی خاک به کلیفرمها و شناسایی انواع میکروفلور غالب در تیمارهای مختلف به روش اسلاید پنهان انجام پذیرفت. برای تعیین جمعیت میکروبی خاک ، ابتدا از نمونه خاک در تیمارهای مختلف ، سوسپانسیون و سپس سری رقت تهیه شده و به منظور پراکنده شدن خاکدانه ها و جداشدن میکروارگانیسمها از ذرات خاک ، از ارتعاشات اولتراسونیک استفاده شد. پس از تهیه سری رقت ، از محیط کشت نوترینت آگار برای کشت باکتریها ، از محیط کشت +PDA کلرامفنیکل برای کشت قارچ و از محیط کشت جنسون آگار به منظور کشت اکتینومایست ها استفاده شد. پس از طی زمان انکوباسیون ، تمام کلنی ها بر روی محیط کشت مورد نظر توسط کلنی کانتر کوبک شمارش گردید. برای مطالعه کلیفرمها از روش تخمیر چند لوله ای در محیط کشت لاکتوز برات و EMB و تست های فرضی و تأییدی و IMVic استفاده شده و نتایج به صورت MpN گزارش گردید(2و8) . برای مشاهده میکروارگانیسم ها به روش اسلاید پنهان ، محیط کشت مورد نظر را به طریقه استریل تهیه کرده و لایه نازکی از آن را روی لام شیشه ای قرار می دهیم. سپس لام مغذی را درون پلیت حاوی خاک در تیمارهای مورد نظر قرار داده پس از 7-4 روز انکوباسیون در دمای 30 درجه سانتی گراد ، لام را از خاک در آورده ، پس از شستشو و حرارت دادن به منظور فیکسه کردن ، لام را با استفاده از رنگ آمیزی گرم ، رنگ کرده و با بزرگنماییهای مختلف توسط میکروسکپ مشاهده و عکسبرداری می شود.

 

نتایج و بحث

در میان تیمارهای مورد استفاده ، بیشترین جمعیت باکتریها و قارچها در کودهای کمپوست زباله و لجن فاضلاب مشاهده شد ، نتایج تجزیه واریانس نیز معنی دار بودن اثر زمان نگهداری و تیمار کودی را بر تعداد جمعیت باکتریها و قارچها نشان می دهند. شاید بتوان مهمترین علت افزایش جمعیت باکتریها در لجن فاضلاب را نسبت C/N پائین این کود دانست این نسبت باعث می شود شرایط تجزیه مواد آلی برای یورش میکروبی مساعد شده و باکتریها که عمدتا بر روی مواد با C/N کم فعالیت بیشتری دارند ، در مدت کوتاهی رشد و تکثیر یابند(10). در مورد افزایش جمعیت باکتریها در کود کمپوست می توان به چند دلیل اشاره کرد. اول اینکه بسیاری از محققین معتقدند وجود مواد مغذی و احتمالا بعضی از کاتالیزورهای حیاتی در کمپوست زباله می تواند رشد باکتریها را تشدید کند (3). همچنین جمعیت بالای ازتوباکترهای تثبیت کننده ازت در این کود می تواند نوعی منبع دائمی ازت را برای رشد باکتریها فراهم کرده و اثر C/N بالای این کود را تا حدی برطرف نماید. در این راستا ، نتایج آزمایشات مختلف نشان داده است که باکتریهای تجزیه کننده سلولز ، به دلیل نیاز شدیدی که به ازت دارند ، در مجاورت باکتریهای تثبیت کننده ازت خیلی بهتر رشد می کنند(4) . افزودن مواد آلی قابل تجزیه در تیمارهای مختلف باعث شد که قارچهای خاک از حالت فونجیستاسیس و رکود خارج شده و رشد فعال خود را از سر بگیرند (6). نتایج نشان می دهد که جنسهای پنیسیلیوم ، آسپرژیلوس ، آلترناریا و فوزاریوم که جزء قارچهای ناقص محسوب می شوند ، درصد بالایی از قارچهای خاک را تشکیل می دهند. همچنین علاوه بر قارچهای فوق ، در تیمار لجن فاظلاب قارچهای کریزوسپوریوم،تریکوفیتون و اسکو پولاریوپسیس،در تیمار کود حیوانی قارچ موکور و پسیلومایسس در تیمار کود کمپوست زباله، قارچ کلادوسپوریم،کریزوسپوریوم و تریکو درما و در تیمار کود گیاهی جنس کلادو سپوریوم،پسیلو مایسس، رایزو پوس و تریکو درما مشاهده شدند.وجود قارچهای تجزیه کننده سلولز مثل آلترناریا،آسپرژیلوس، فوزاریم،پنیسیلیوم و رایزوپوس بخصوص در تیمار کود گیاهی ، اهمیت این پروسه را نشان می دهد.همچنین بیشتر جمعیت آکتینومایست ها در کود کاه گندم و یونجه مشاهده شد . مقایسه میانگین جمعیت آکتینومایست ها نشان می دهد که کود گیاهی بالا ترین اثر معنی دار را نسبت به شاهد داشته و با کود کمپوست زباله اختلاف معنی داری ندارد. آکتینومایست ها در مراحل اولیه تجزیه مواد آلی تازه ،بعلت قدرت رقابت ضعیفی که در مصرف مواد کربن دار ساده با باکتریها و قارچها دارند، تعداد و فعالیتشان خیلی کم است اما به تدریج با کاهش مواد ساده و میکرو ارگانسیم های وابسته به این مواد، تعداد آکتینو مایست ها افزایش یافته و فعالیت خود را روی قسمتهای مقاوم باقی مانده شروع می کنند .

نتایج حاصل از بررسی تغیرات جمعیت کلیفرمها در تیمارهای مختلف نشان داد که در اولین زمان نمونه برداری ، کود حیوانی بیشترین آلودگی را از نظر تعداد کلیفرمها در خاک ایجاد کرده است. علت این امر را می توان تازه بودن کود حیوانی مورد استفاده عنوان کرد. در همین زمان کود های لجن فاضلاب و کمپوست زباله به ترتیب دارای بیشترین جمعیت کلیفرمها بعد از کود حیوانی بوده اند. در یک هفته بعد جمعیت کلیفرمها در خاک حاوی کود حیوانی هنوز جمعیت بالایی را نشان می دهند820×102 در 100میلی لیتر). در خاک تیمار شده توسط لجن فاضلاب جمعیت کلیفرمها به شدت کاهش یافته و به حدود یک چهارم خود رسیده اند. از آنجائی که کلیفرمها عمر کوتاهی دارند و بعنوان باکتریهای فرصت طلب در خاک شهرت دارند،پس از کاهش مواد مغذی مورد استفاده و همچنین رقابت سایر میکروارگانیسم ها با آنها ، جمعیت آنها در همه تیمارها در هفته سوم و هشتم نیز سیر نزولی داشته است.

نتایج تجزیه واریانس نشان می دهد که زمان نگهداری مخلوط کود و خاک ، اثر معنی داری در سطح یک درصد بر جمعیت کلیفرمها داشته است. همچنین مقایسه میانگین جعمیت کلیفرمها نشان می دهد که جمعیت کلیفرمها در اولین و دومین زمان نمونه برداری و همچنین در پنجمین و ششمین زمان نمونه برداری ، اختلاف معنی داری ندارد و تیمار کود حیوانی بیشترین اختلاف معنی دار در سطح 5 درصد با شاهد را داشته است اگر چه پیش از حصول نتایج ، به نظر می رسید که تیمار لجن فاضلاب می بایستی بیشترین جمعیت کلیفرمها را داشته باشد. علت این امر را می توان کاهش جمعیت کلیفرمها در طی مراحل تصفیه و همچنین قرار گرفتن در معرض نور خورشید در استخرهای ته نشینی فاضلاب عنوان کرد.

اربابی (1373) که بر روی سیستمهای تصفیه فاضلاب شهر اصفهان و بعضی از پارامترهای بیولوژیکی ، شیمیائی و فیزیکی پسآب مطالعاتی انجام داده است ، گزارش کرد که میانگین جمعیت کل کلیفرمها در فاضلاب ورودی به تصفیه خانه جنوب در شش ماه نمونه برداری108 ×3/4 در 100 میلی لیتر و در پسآب خروجی از تصفیه خانه 105×6/8 در 100 میلی لیتر است. این مقادیر در تصفیه خانه شمال به ترتیب برابر 109 ×8/3 در 100 میلی لیتر است و با توجه به اینکه پسآب خروجی این تصفیه خانه جهت آبیاری کشاورزی استفاده می شود و از طرفی چون استاندارد سازمان جهانی بهداشت (WHO) در مورد تعداد کلیفرمها برای آبیاری ، 1000 کلیفرم در 100 میلی لیتر است ، بنابراین چنین پسآبی نمی تواند در آبیاری کشاورزی استفاده شود و لازم است جهت برآورد استاندارد سازمان بهداشت جهانی اقدامات تصفیه اضافی مثل کلر زنی یا استفاده از لاگونهای هوازی در نظر گرفته شود(1).نتایج نشان می دهند که کودهای لجن فاضلاب ، حیوانی و کمپوست زباله به ترتیب دارای بیشترین پتانسیل میکروبی در خاک هستند و از این نظر باید در مورد چگونگی و محل مصرف آنها دقت لازم به عمل آید. از طرف دیگر به نظر می رسد احتمال حضور این باکتریها در تیمارهای فوق و در روزهای اولیه افزودن آنها به خاک بسیار بیشتر است بنابراین وجود فاصله زمانی بین افزودن آنها به خاک و استفاده از محصولات ، لازم به نظر می رسد.

نتایج حاصل از تکنیک اسلاید پنهان در پنج مرحله اسلاید گذاری با فواصل ده روزه در تیمارهای مختلف نشان می دهد که تیمار لجن فاضلاب دارای تنوع بیشتری از موجودات نسبت به سایر تیمارها می باشد. نسبت C/N کم این کود باعث شده که باکتریها به تعداد بسیار زیاد و در آرایشهای مختلف ، در تمام اسلایدهایی این تیمار مشاهد شوند. در این تیمار همچنین بعضی از باکتریهای موجود در لجن فاضلاب مثل زوگله آ ، 1701 غلافدار و میکرو تریکس دیده شدند که مؤید آلودگی خاک به این نوع میکروارگانیسم ها می باشد.دیاتومها و بعضی از جلبکهای مشاهده شده ، در اسلاید های این تیمار، در هیچ یک از تیمارهای دیگر مشاهده نشد و این نشان دهنده جمعیت بالای جلبکهای رشد کرده در استخرهای لجن فاضلاب می باشد. در تیمار کود حیوانی ، باکتریهای ویبریو و میکرو کوکوس دارای بیشترین تعداد بوده و نشان دهنده آلودگی احتمالی این کود به میکرو ارگانیسم های فوق می باشند. به علت وجود بافتهای گیاهی در این کود ، جمعیت قارچها و آکتینومایست ها به مرور در خاک افزایش یافته است. در تیمار کود کمپوست زباله، باکتریها عمدتا دارای آرایش خوشه ای یا استا فیلو کوکوس و استر پتوکک هستند که از نظر آلودگی محیطی مد نظر می باشند. همچنین جمعیت نماتدها در این تیمار ، نسبت به تیمارهای دیگر افزایش بیشتری را نشان داده و جمعیت قارچها نیز در آخرین مراحل ،افزایش بیشتری را نشان می دهند. باسیلوسهای اسپوردار و بدون اسپور و تجمع قارچها و آکتینو مایستها در کلیه مراحل اسلاید گذاری در تیمار کود گیاهی، حاکی از انجام پروسه تجزیه مواد سلولزی و سخت تجزیه شونده با C/N بالا می باشند جان کلام این که حفظ بار وری خاکها و در عین حال آلوده نکردن آنها یک امر ضروری جهت تولید دراز مدت در کشاورزی پایدار می باشد.از این رو استفاده صحیح از مواد زائد شهری و کشاورزی به عنوان کودهای آلی ،علاوه بر بهبود خصوصیات فیزیکی و شیمیایی ،بر خصوصیات بیولوژیکی خاک نیز اثرات بسیار مفیدی خواهد گذاشت

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 23:6 بازدید : 600 نویسنده : nevisandeh

تاثير تنش قطع آبياري بر كلروفيل و اجزائ عملكرد ارقام پيشرفته كلزا"

تاثير تنش قطع آبياري بر كلروفيل و اجزائ عملكرد ارقام پيشرفته كلزا"

چكيده

 

به منظور ارزيابي اثر تنش خشكي در كلزا (Brassica napus L.)،آزمايشي در سال 1381 در مزرعه تحقيقاتي موسسه نهال و بذر كرج اجرا شد. در اين آزمايش آبياري به عنوان عامل اصلي در دو سطح آبياري معمولي بر اساس 80 ميلي متر تبخير از تشنك كلاس A (شاهد) و تنش (قطع آبياري از مرحله ساقه دهي ) و ارقام كلزا به عنوان عامل فرعي در 10 سطح، شامل ارقام : ساريگل(Sarigol)،گليات(Goliath)،هروس(Heros)،كامت(Comet)،آميكا(Amica)، اس دبليو5001(Sw5001)،كراكرجك(Crackerjack)،ايگل(Eagle)،ويلدكت(wildcat)،اس دبليوهات شات (SwHotshat)،به صورت كرتهاي خرد شده در قالب طرح آماري بلوكهاي كامل تصادفي با چهار تكرار، مورد بررسي قرار گرفت . صفات مورد بررسي عبارت بودند از : عملكرد بيولوژيك ، عملكرد اقتصادي ، شاخص برداشت ، وزن هزار دانه ، درصد روغن دانه,تعداد كپسول,طول كپسول,دانه در گپسول و مقادير كلروفيلa و b درصد و نسبت آنها, مورد اندازه گيري قرار گرفت.نتايج نشان داد كه سطوح آبياري تفاوت معنيداري را بر عملكرد بيولوژيك,عملكرد اقتصادي, شاخص برداشت وزن هزار دانه و درصد روغن بر روي ارقام نداشت.رقم آميكا بيشترين تعداد كپسول(1/150),طول كپسول(6/6),نسبت كلروفيلa/b (29/2)و درصد كلروفيل a (33/69)را به خود اختصاص دادكه تفاوت معني داري را در سطح احتمال 1% آماري با ساير ارقام مورد آزمون داشت.رقم اس دبليوهات شات بيشترين مقدار كلروفيل(mg/g.fw39/2),كلروفيل b (mg/g.fw37/1) و كلروفيل a (mg/g.fw56/1)را به خود اختصاص داد.ارقام هروس  (6/23) و گليات   (75/16) به ترتيب بيشترين و كمترين تعداد دانه در كپسول را به خود اختصاص دادند.اثرات متقابل سطوح  آبياري و رقم نشان داد كه بيشترين درصد كلروفيلa (23/73) و نسبت كلروفيلa/b (73/2) مربوط به رقم آميكا و در شرايط آبياري معمولي بودهمچنين رقم اس دبليوهات شات داراي بيشترين مقدار كلروفيل (mg/g.fw16/3) و كلروفيل b(mg/g.fw56/1)در شرايط قطع ابياري از شروع مرحله ساقه دهي بود.اما بيشترين مقدار كلروفيل a (mg/g.fw67/1) وتعداد دانه در كپسول (26) مربوط به رقم هروس بود.همچنين رقم كامت نيز داراي بيشترين تعداد كپسول(7/192) در همان شرايط بود. در هرحال رقم آميكا با 4233 كيلوگرم در هكتار, داراي بيشترين عملكرد دانه در شرايط آبياري معمول و ارقام هروس و كامت نيز به ترتيب  با عملكرد3830 و 3620 كيلوگرم در هكتار جز ارقام برتر در شرايط

 

تنش(قطع آبياري از شروع مرحله ساقه دهي)بودند كه همان طور كه اشاره شد فاقد اختلاف معني دار با ساير ارقام مورد آزمون بودند.

 

مقدمه

 

نش معمولاً به عنوان يك عامل خارجي كه اثرات سوء بر گياه بجا مي گذارد، تعريف مي شود (2). خشكي شايع ترين تنش محيطي است و تقريباً توليد 25% زمينهاي جهان را محدود مي كند (6). اخيراً افزايش مقاومت در برابر خشكي و نمك اهميت يافته است و كشاورزان و متخصصان اصلاح نژاد، پذيرفته اند كه كلزا اين قابليت را دارد كه دامنه خود را تا حد زيادي وسعت دهد (4). مقاومت به خشكي در اثر خصوصيات مورفولوژيكي و فيزيولوژيكي متعدد، و غالباً مستقل از يكديگر كه اثرات متقابل آنها، هنوز به اندازه كافي مطالعه نشده است، حاصل مي شود (7).

 

كلزا با استفاده عمده از بقاياي رطوبت خاك، محصول خوبي به بار مي آورد به شرط آن كه در فاصله كاشت و مرحله پيشرفته خروج گياهچه ها و نيز در زمان گلدهي اصلي باران كمي ببارد (4). نظر بر اينكه اغلب بارندگي هاي اكثر استانهاي كشور  در پائيز، زمستان و اوايل بهار، اتفاق مي افتد كلزاي پاييزه مي تواند از رطوبت فصول فوق استفاده نموده، و احتياجي به آب گران قدر تابستانه نداشته باشد (1).از جمله فاكتورهاي موثر در مقدار عملكرد كلزا مساله پيري زودرس و ميزان كلروفيل ها و تاثير مستقيم اين رنگدانه، بر تجمع مواد ذخيره اي در بذر مي باشد، همچنين از بين رفتن رنگيزه سبز (كلروفيل)، باعث كاهش توليد موادي نظير، پروتئين (شيره پرورده)، كه ارتباط مستقيم با ميزان كلروفيل دارد مي گردد (5). البته همبستگي بالايي بين مقدار كلروفيل و نسبت فتوسنتز مشخص نشده است(9).

 

واكنش ميزان فتوسنتز برگ (در واحد سطح برگ)، در پاسخ به تنش متوسط آب به ندرت مشابه واكنش توسعه برگ به تنش است، به اين دليل كه فتوسنتز در مقايسه با توسعه برگ حساسيت كمتري به پتانسيل فشاري دارد (2).مشخص شده است كه تفاوت در نسبت كلروفيل كل/ كاروتنوئيد، شاخص هاي خوبي براي تنش در گياهان هستند (8).

 

 

        www.ake.blogfa.com                          www.ake.blogfa.com    

 

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 23:5 بازدید : 244 نویسنده : nevisandeh

مديريت منابع آب و مقابله با خشكي در كشاورزي

مدیریت بحران آب

 

 

 

 

مديريت منابع آب و مقابله با خشكي در كشاورزي

 

چكيده

 

منابع آب كره زمين در حال حاضر با بحران ها و چالش هاي نگران كننده اي همچون كمبود آب، عدم دسترسي به آب شرب بهداشتي و تميز، كنترل منابع آب، درهم گسيختگي شبكه مديريت منابع آب، كاهش در منابع مالي اختصاص داده شده،

 

 فقدان آگاهي در تصميم گيران و عموم و در معرض خطر بودن صلح و امنيت جوامع دست در گريبان است. با توجه به بحران ها و چالش هاي پيش آمده رهيافت هاي گوناگون مديريت منابع آب همچون مديريت مبتني بر عرضه آب، مديريت يكپارچه منابع آب و رهيافت راهبردهاي با گذشت زمان نشو و نما يافته اند. در حال حاضر حفظ پايداري منابع آب از اهداف نظام هاي مديريت منابع آب مي باشد. در كشاورزي به عنوان بزرگترين مصرف كننده منابع آب، مديريت در دو بخش عرضه و تقاضاي آب اعمال مي گردد كه با توجه به محدودبت هاي موجود در عرضه منابع آب توجه ويژه اي به بخش تقاضا و مصرف كنندگان مي گردد. در ادامه روش ها و فنون بهره برداري بهينه از منابع آب كشاورزي با تاكيد بر مناطق خشك آورده شده است.

 

مقدمه

 

هم اكنون آب يك عنصر كمياب مي باشد. توزيع نامتقارن بارندگي در مناطق مختلف منجر به ظهور اقليم هاي خشك و نيمه خشك در مناطق مختلف گرديده است. اين مناطق عليرغم برخورداري از توانمندي هاي بالقوه، در توسعه و پيشرفت خود با عوامل محدودكننده بي شكاري مواجه هستند. براي رشد و پيشرفت در اين مناطق راه ها را نبايد بسته ديد بلكه با برنامه ريزي دقيق و اعمال مديريت همه جانبه در اين مناطق مي توان شاهد شكوفايي اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي بود. امروزه آب به عنوان يك نعمت لايتناهي و فراوان تلقي نمي شود بلكه دولت ها و دانشمندان پي به اين نكته بردان اند كه از ذخاير آبي بايد حداكثر بهره برداري را با كمترين اتلاف و ضايعات به عمل آورد. مديريت منابع آب بخشي از برنامه ريزي توسعه كشورها تلقي مي شود و هر كشوري بر مبناي ميزان منابع آب در دسترس، استراتژي و برنامه خاصي را براي بهره برداري بهينه از منابع آب موجود اجرا مي نمايد. به علت ارتباط مستقيم كشاورزي با آب و طبيعت لذا به شدت از تنش هاي آبي تاثير مي پذيرد. عموما مناطق خشك كه از خصيصه كم آبي و بارندگي كم، رنج مي برند در مقايسه با مناطق پرباران از شرايط كشاورزي متفاوتي برخوردار هستند. كشاورزي در مناطق خشك به علت بروز خشكسالي، سيل و بيابان زايي در سال هاي مختلف نيازمند استراتژي و برنامه هاي سازگار با اين نوع اقليم ها مي باشد. اما كشورهاي در حال توسعه به علت فقدان مديريت هوشمند بر منابع آب و عدم به كارگيري راهكارها و عمليات فوق به مراتب بيشتر از تنش هاي آبي و خشكسالي ها آسيب مي بينند.

 

وضعيت منابع آب در كره زمين

 

97% منابع آب كره زمين را آبهاي شور اقيانوس ها تشكيل مي دهند. از 3 درصد باقيمانده، دو سوم آن به صورت توده هاي يخ در قطب ها و برف در مناطق كوهستاني انباشته شده است. با اين حساب يك درصد آبهاي كره زمين را آب شيرين جاري تشكيل مي دهد كه 98% آن شامل آبهاي زيرزميني مي شود(2000،Bouwer) در كشورهاي غربي و صنعتي سالانه هر فرد حداقل به 2000 مترمكعب آب براي برخورداري از يك استاندارد مطلئب نياز دارد. اگر سرانه آب هر فر بين 1000 تا 2000 مترمكعب باشد آن كشور تحت تنش آب است ولي سرانه از 500مترمكعب در سال كمتر باشد كشور مذكور با كم آبي مواجه است. در حال حاضر منابع آب موجود مي تواند سالانه 7000 مترمكعب براي هر فرد آب فراهم نمايد. اگر چه آب كافي حداقل براي سه برابر جمعيت كره زمين موجود است ولي عدم تعادل بين توزيع جمعيت و بارندگي موجب كمبود آب در بعضي از مناطق شده است (2000،Bouwer). امروزه 26 كشور جهان جزء كشورهاي كم آب قلمداد مي شوند كه در اكثر آنها نرخ رشد جمعيت بالاست. از اين 26 كشور 9 كشور در خاورميانه با كم آبي مواجه مي باشند. آفريقا بالاترين تعداد كشورهاي كم آب را شامل مي شود(11 كشور). در سال 2000تعداد آفريقايي هايي كه در كشورهاي كم آب زندگي مي كردند بالغ بر 300 ميليون نفر بود(پوستل، 1375)، اقليم هاي خشك حدود يك سوم سطح كره زمين و 15 درصد جمعيت كره زمين را در بر مي گيرند. سه چهارم مناطق خشك در قاره هاي آسيا، آفريقا و استراليا پراكنده مي باشند. گياهان مناطق نيمه خشك، خشك و بسيار خشك به ترتيب5، 23 و 4 درصد اراضي كره زمين را به خود اختصاص داده اند(عليها، 1380).

 

وضعيت منابع آب در ايران

 

مطالعات و بررسي نشان مي دهد كه در حال حاضر از كل منابع آب تجديدشونده كشور 5/88 ميلياردمتر مكعب جهت مصارف بخش هاي كشاورزي، صنعت و شرب برداشت مي شود. از اين ميزان حدود 83 ميليارد مترمكعب (5/93 درصد) در بخش كشاورزي، 5/4 ميليارد مترمكعب براي مصارف شرب و بهداشت و مابقي در صنعت و نيزهاي متفرقه ديگر مصرف مي شود( كشاورز و صادق زاده، 1379). ايزان با متوسط نزولات آسماني حدود 252 ميليمتر در سال در زمره مناطق خشك جهان محسوب مي شود. 65 درصد كشور ما را مناطق خشك و نيمه خشك تشكيل مي دهد كه به طور متوسط مقدار بارندگي در آنها از 150ميليمتر در سال كمتر است (شريعتمداري، 1380).

 

بحران ها و مسائل موجود پيرامون منابع آب

 

امروزه جهان براي تامين آب مورد نياز با مسائل و مشكلات معتنابهي مواجه مي باشد. محيط زيست و اكوسيستم هاي مبتني بر منابع آب شيرين با وقوع خشكسالي هاي متعدد و برداشت بي رويه از ذخاير آبي با بحران ها و چالش هاي زيادي روبرو شده اند. عادل رديف (1999) مسائل و مشكلات زير را در سيستم هاي آبي ذكر مي كند:

 

1- توزيع نابرابر منابع آب

 

2- رشد جمعيت

 

3- تنش هاي آبي

 

4- كميابي وسيع منابع آب

 

5- كنترل كيفيت آب

 

6- سيل و خشكسالي.

 

همچنين، ابوزيد(1998) نيز چالش هاي زير را مورد بررسي قرار مي دهد و معضلات جهان در زمينه تامين آب را به شرح زير اعلام مي نمايد:

 

1- كمبود آب: با توجه به روند كنترل ميزان منابع آب پيش بيني مي شود كه دوسوم جمعيت جهان با كمبود آب در سال 2025 روبرو شوند.

 

2- عدم دسترسي به آب شرب تميز و بهداشتي: عليرغم تلاش هاي بين المللي تخمين زده مي شود 72 ميليارد نفر فاقد دسترسي به آب شرب تميز و 2/2 ميليارد نفر فاقد دسترسي به آب بهداشتي باشند.

 

3- كنترل كيفيت آب: صنعتي شده، شهرنشيني، رشد كلان شهرها و كشاورزي فشرده همگي باعث آلودگي آبراهه ها و آبهاي زيرزميني شده اند و كاهش كيفيت آب را به همراه داشته است.

 

4- درهم گسيختگي شبكه مديريت منابع آب: مديريت ملي و بين المللي منابع آب در يك مسير درهم گسيختگي خركت مي كند. در آن به جاي توجه به محدوديت آب و ارتباط دروني اجزاي چرخه آب در طبيعت، صرفا با تامين نيازهاي آني توجه مي شود.

 

5- كاهش در منابع مالي اختصاص داده شده: در حال حاضر سيستم هاي تامين آب، آبياري، زهكشي، كنترل سيلاب، تصفيه و حفاظت آبخيزها به علت فقدان سرمايه گذاري با مشكلات مالي زيادي روبرو هستند.

 

6- فقدان آگاهي در تصميم گيران و عموم: تو هم فراواني آب و كيفيت لامتغير منابع آب باعث اغفال عمومي شده است. اين توهم مي تواند آنقدر ادامه يابد تا كمبود منابع آبي به يك واقيت تبديل شود و باعث تنزل كيفيت به سطح غيرقابل استفاده اي گردد.

 

7- در معرض خطر گذاشتن صلح و امنيت جوامع: آب يك عنصر اساسي در حيات و بنيان اقتصادي – اجتماعي جامعه و محيط اطرافش مي باشد. كاهش دسترسي به آب به طور فزاينده اي صلح و امنيت را در بسياري از نقاط كره زمين تهديد مي كند. بسياري از كشورهايي كه با كمبود آب روبرو مي شوند از ناآرامي هاي سياسي، تنش هاي اجتماعي و ناراحتي عمومي رنج مي برند.

 

مديريت منابع آب

 

با توجه به بحران ها و چالش هاي ذكر شده امروزه استفاده بهينه از منابع آب از برنامه هاي اصلي كشورها مي باشد. برنامه ريزي براي حفظ و بهره برداري بهينه از منابع آبي نيازمند به كارگيري ضوابط خاص خود مي باشد. عادل رديف (1999) رهيافت ها و خط مش هاي مديريت منابع آب را به صورت رهيافت هاي زير ذكر مي كند:

 

1- مديريت مبتني بر عرضه آب: با توجه به رشد جمعيت از دو به سه ميليارد نفر در طي سال هاي 1900 الي 1960 و فراواني منابع آب، دولت ها تاكيد بر برداشت از منابع آب جهت تامين نيازهاي آبي مي كردند. در واقع محور اين روش عرضه منابع آب در پاسخ به تقاضاي در حال رشد بود.

 

2- مديريت يكپارچه منابع آب: در اين روش ابعاد اقتصادي، اجتماعي و محيطي همگي در منابع آب در نظر گرفته مي شوند. هدف اين روش حفظ پايداري آب و اكوسيستم از طريق اعمال مديريت يكپارچه مي باشد.

 

3- رهيافت راهبردي(استراتژيك): در اين رهيافت سه هدف دنبال مي گردد: 1- حفظ كارايي اكوسيستم هاي منابع آب شيرين 2- مديريت مبتني بر اكوسيستم 3- بررسي نحوه اختصاص آب در آينده.

 

يكي از مباحث مهم در مديريت منابع آب اعمال روش مديريت يكپارچه منابع آب مي باشد. اجزاي مديريت آب يكپارچه شامل موارد زير است:

 

1- كيفيت آب 2- كميت آب 3- آب زيرزميني 4- آب سطحي.

 

در اين شيوه سياست ها بر سه محور متمركز است: 1- آب 2- برنامه ريزي 3- محيط (1995،Tolkaup Rooy, Sluis and).

 

امروزه يكي از مباحث مهم در امر مديريت منابع آب، حفظ پايداري اين منابع مي باشد. سيستم هاي منابع آبي پايدار، براي دستيابي كامل به اهداف جامعه در حال و آينده طراحي و اداره مي شوند. اين در حالي است كه به ملاحظات اكولوژيكي اين سيستم ها توجه گردد. سيستم هاي منابع آبي پايدار به نحوي طراحي و اجرا مي شوند كه در مقابل تغييرات مختلف سازگار، قدرتمند وداراي توانايي واكنش باشند.

 

(2000، Loucks, stakhiv and Martin).

 

پرييرا و همكاران(2002) نيز حفاظت از منابع آب، توجه به ملاحظات محيطي، استفاده از تكنولوژي هاي مناسب، حفظ توان اقتصادي و پذيرش اجتماعي مباحث توسعه منابع آب در ارتقاء سطح پايداري اين سيستم ها ضروري مي دانند.

 

مديريت منابع آب در كشاورزي

 

كشاورزي به علت ماهيت بيولوژيكي آن و وابستگي شديد آن به طبيعت بزرگترين مصرف كننده منابع آبي بيشترين كشورها مي باشد. در كشور ما 5/93 درصد منابع آبي در كشاورزي مورد بهره برداري قرار مي گيرد (كشاورز و صادق زاده، 1379) آبياري امروزه نقش مهمي را در اقتصاد كشورها بازي مي كند براي مثال جين و يانگ (2001) براي آبياري در كشاورزي چنين نقش هاي زير را ذكر مي كنند:

 

1- امنيت غذايي: تامين امنيت غذايي مردم چين به ميزان زيادي به آبياري بستگي دارد.

 

2- فقرزدايي: آبياري نقش مهمي را در افزايش درآمد كشاورزان چين بازي مي كند. افزايش درآمد كشاورزان با توليد و عملكرد بالا و با كشت بسياري از محصولات نقدي تحقق پيدا مي كند.

 

3- اهميت بين المللي: چين در بازار غله جهان نقش مهمي را ايفا مي كند. 75 درصد توليد غله چين از زمين هاي آبي به دست مي آيد.

 

در كشورهاي خشك و كم آب حفظ پايداري سيستم هاي آبي نيازمند به كارگيري اصول و برنامه ريزي دقيق تري مي باشد. خشكي و كم آبي بر روي كشاورزي مناطق خشك تاثير قابل توجهي دازند. امروزه مديريت منابع آب كشاورزي در دو بخش اعمال مي گردد. بخش اول شامل مديريت عرضه آب و بخش دوم شامل مديريت تقاضاي آب مي باشد. محدوديت منابع آب و فشار زياد بر ذخاير آبي موجب شده است تا توجه زيادي به مديريت كارآمد و بهينه منابع آبي در بخش تقاضا گردد. مديريت عرضه شامل عملياتي همچون انتقال آب را از طريق كانال، استفاده از آب زيرزميني در آبياري، استفاده تلفيقي از آب كانال ها و زيرزميني مي شود. مديريت تقاضا مواردي همچون كاهش مقدار آب مصرفي در آبياري، تغييرات نهادي و اصلاحات سازماني، مشاركت كشاورزان در امر مديريت منابع آب مي گردد(2001، Kijne). امروزه كشاورزي با بحران هايي همچون كمبود آب و آلودگي ذخاير آبي انتقال آب كشاورزي به ساير بخش ها و كارايي پايين مصرف آب در كشاورزي روبرو است كه نيازمند نگاه دقيق به اين موضوعات مي باشد(2001Jin and Young,). در ادبيات منابع آب و آبياري دو واژه پرمعنا ديده مي شود اولي بازده آبياري مي باشد. بازده آبياري حاصل نسبت مقدار آبي كه مفيد واقع مي شود به مقدار آبي كه مصرف مي گردد، مي باشد. مثلا گفته مي شود بازده آبياري در ايران رقمي حدود 32% است. واژه دوم بهره وري آب مي باشد. بهره وري آب مفهومي است مربوط به مقدار درآمدي كه از هر واحد آب مصرفي در كشاورزي عايد مي شود. نزديك ترين واژه به بهره وري آب، كارايي مصرف آب مي باشد. كارايي مصرف به مقدار محصولي گفته مي شود كه از هر واحد حجم آب به دست مي آيد. ارتقاي بازده آبياري، بهره وري اب و كارايي مصرف آب در بخش تقاضاي منابع آب از جمله اهداف مهم و قابل توجه دولت ها مي باشد (عليزاده، 1380)و بهره وري آب نقش هر واحد آب را در توليد ناخالص ملي تحت پوشش قرار مي دهد. بهره وري آب را به چهار روش مي توان افزايش داد:

 

1- بخشي از منابع آب را كه تبخير شده و از دسترس خارج مي شود كاهش دهيم و آب صرفه جويي شده را در بخش هاي ديگر مورد استفاده قرار مي دهيم.

 

2- با اجراي روش هاي آبياري بهتر و انجام عمليات صحيح كشاورزي از همان مقدار آبي كه در كشاورزي به كار مي بريم حداكثر محصول را توليد نماييم.

 

3- از آب هايي كه بدون استفاده به دريا، درياچه ها و كويرها مي ريزند استفاده كنيم.

 

4- آب را در جايي مصرف كنيم كه بهره وري آن زيادتر باشد(عليزاده، 1380).

 

روش ها و فنون بهره برداري بهينه از آب كشاورزي

 

پرييرا و همكارانش (2002) اقدامات زير را براي كاربرد پايدار منابع آب خصوصا در نواحي كم آب و خشك پيشنهاد مي كنند:

 

1- پذيرش و اجراي برنامه ريزي تلفيقي و يكپارچه منابع آب و زمين

 

2- بهبود سيستم هاي تامين آب و آبياري براي استفاده كارآمد از آب موجود

 

3- پذيرش سياست هاي واگذاري آب كه باعث حفاظت و كاربرد بهينه اين منابع مي شوند.

 

4- ارزش گذاري آب به عنوان يك كالاي اقتصادي، اجتماعي و محيطي

 

5- اقداماتي براي افزايش منابع آب موجود همچون استفاده مجدد از هرز آب ها، زهكش ها، پساب ها و ساير موارد اتلافي ديگر

 

6- پذيرش فن آوري هاي آبياري و آبرساني مناسب كه از اتلاف و ضايعات آب جلوگيري مي كنند.

 

7-ارتقاي آگاهي كاربران، پيرامون معضل كمبود آب و افزايش مشاركت آنان، مديريت سيستم ها و منابع آب.

 

يانگ و جين (2001) راه حل هاي زير را براي مديريت بهينه بخش تقاضاي منابع آب ذكر مي كنند:

 

1- استفاده از تكنولوژي هاي كارآمد و پيشرفته در آبياري: تكنيك هاي آبياري قطره اي و باراني قادرند ضايعات و تلفات آب را به شدت كاهش دهند. كانال هاي بتني، تا 50 درصد و لوله هاي آب تا 90 درصد قادرند تلفات آب را كاهش دهند.

 

2- استفاده مجدد از آب هاي تلف شده و اضافي در آبياري

 

3- كشت محصولات آبي كم مصرف تر: مثلا ذرت و گندم در مقايسه با كتان و برنج آب كمتري نياز دارند. بنابراين با توجه به ميزان آب موجود بايد برنامه ريزي به نفع محصولات كم مصرف تر انجام پذيرد. ساستري(2000) استراتژي هاي مديريت منابع آبي را در شرايط كمبود آب و در حين خشكسالي به صورت زير ذكر مي نمايد:

 

1- استفاده از واريته هاي مقاوم به كم آبي و خشكسالي 2- مديريت علف هاي هرز 3- كاربرد آبياري تكميلي 4- برداشت از آب باران و زيرزميني.

 

در چنين شرايطي خصوصا در مناطق خشك و كم آب لزوم به كارگيري روش ها و تكنيك هاي كاهش دهنده تنش هاي رطوبتي ضروري ني باشد. حفظ رطوبت و منابع آب با توجه به محدوديت هاي فعلي امري الزامي و اجتناب ناپذير است عليزاده (1380). راهكارهاي زير را براي افزايش بهره وري آب ذكر مي نمايد:

 

1- راهكارهاي فني: شامل تسطيح اراضي، استفاده از روش هاي آبياري باراني، قطره اي، پشته سازي، در آبياري به نحوي كه از اتلاف روان آب جلوگيري شود.

 

2- راهكارهاي مديريتي: شامل برنامه ريزي صحيح آبياري، آبياري در زماني كه گياه از نظر توليد محصول به شدت به آب نياز دارد، انجام عمليات خاك ورزي در جهت ذخيره آب در خاك، نگهداري بهتر كانال ها و تجهيزات آبياري.

 

3- راهكارهاي تشكيلاتي: همچون توسعه تشكيلات غيردولتي براي مشاركت مردمي، كاهش يارانه هاي بخش آب و قيمت گذاري، فراهم آوردن بازارهاي مناسب و موثر آب در چارچوب قانون.

 

4- راهكارهاي زراعي: همچون انتخاب ارقامي كه به ازاء هر واحد آب مصرفي حداكثر محصول را توليد كنند، ارقام مطابق با شرايط اقليمي، ارقام مقاوم به خشكي، انجام كشت مخلوط براي استفاده حداكثر از رطوبت آب.

 

امروزه بخش مهمي از تحقيقات در علوم كشاورزي بر روي راهكارهاي زراعي كاهش دهنده مصرف آب متمركز شده است. اين راهكارها قادرند رطوبت خاك و محيط اطراف گياه را تا حداكثر ممكن حفظ نمايند.

 

نتيجه گيري

 

همان طور كه آمار و ارقام نشان مي دهد كشور ما يك كشور خشك و كم آب است. مديريت بهينه و صحيح منابع آب در كشور ما نيازمند يك تحول عظيم مي باشد. اگر روند فعلي آن ادامه يابد آن وقت ما در مقابل حوادثي چون خشكسالي چند سال اخير متزلزم و آسيب پذير بوده و قافيه را خواهيم باخت.

 

امروزه در مديريت منابع آب خصوصا در كشاورزي به ابعاد محيطي، اقتصادي، اجتماعي و... توجه ويژه اي مي گردد. مديريت يكپارچه و سيستمي (نظام مند) براي تامين پايداري اين منابع جايگاه رفيعي را در برنامه ريزي سران كشورها به دست آورده است. در دنيا تلاش ها در راستاي استحصال بهينه منابع آب و بهره برداري حداكثر و كارآمد از اين منابع مي باشد. افزايش سطح آگاهي و مشاركت فعال كاربران در سياست گذاري هاي آب، به كارگيري تكنولوژي هاي نوين و كارآمد، كاربرد روش هاي كاهش دهنده تنش كم آبي و خشكي از اركان مديريت بخش تقاضا (كشاورزان) مي باشد. در عالم كشاورزي ديدگاه ها و تفكرات كشاورزان بايد از نوع نگرش هاي سنتي نسبت به منابع آب آزاد گردد. آب ديگر نبايد يك منبع لايتناهي و فراوان تلقي شود. روش ها و فنوني كه به كمترين ميزان آب براي دستيابي به اهداف از پيش تعيين شده نيازمند هستند بايد در برنامه ريزي هاي كشاورزي و حتي غيركشاورزي جايگزين روش هاي سنتي در مصرف منابع آب گردد

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 23:4 بازدید : 612 نویسنده : nevisandeh

معرفی رشته آبیاری و زهکشی در دوره ارشد

  معرفی رشته آبیاری و زهکشی در دوره ارشد

 

مقدمه

 

با توجه به نقشی که آب در کشاورزی دارد و نظر به اهمیتی که مسائل مربوط به حفظ و حراست و بهره برداری منابع آب بعنوان حیات کشاورزی دارا می باشد، ضرورت و اهمیت رشته کارشناسی ارشد مهندسی آبیاری و زهکشی روشن می گردد.

 

کشور ایران با وسعت زیاد آب و هوای خشک و نیمه خشک دارای منابع آبی تقریبا محدود و کنترل نشده می باشدکه برای مدیریت آن لازم است متخصصینی با بینش و آگاهی های کافی تربیت شوند تا از عهده این مهم بر آیند.

 

   دانشجویان دوره ی کارشناسی ارشد رشته آبیاری و زهکشی به مطالعه، شناسایی، طراحی پروژه های آبیاری و زهکشی و مدیریت آنها خواهند پرداخت.

 

   هدف از ایجاد این دوره، تربیت متخصصینی است که با کسب دانش های لازم درزمینه های ذکر شده بتوانند به تحقیق، برنامه ریزی، هدایت و مدیریت امور اجرایی در مسائل مبتلا به پرداخته و به امر تدریس نیز در صورت لزوم مشغول گردند. 

 

 

 

                       

 

 

 

 

 

 

 

مشخصات دوره ی کارشنا سی ارشد رشته آبیاری و زهکشی

 

 

 

دوره ی کارشناسی ارشد رشته آبیاری و زهکشی، یکی از رشته های تخصصی مهندسی کشاورزی – آب است که مجموعه ای از دانش های مربوط به این رشته را در بر می گیرد.  

 

   طول این دوره بطور متوسط دو سال می باشد. ولی در صورت لزوم دانشجویان مجازند که حداکثر ظرف سه سال آنرا به اتمام برسانند.

 

    تعداد واحد های درسی دوره ی کارشناسی ارشد رشته آبیاری و زهکشی 32 واحد  می باشد که به شرح زیر است :

 

     -  دروس الزامی                          14  واحد

 

    -  دروس انتخابی                          12  واحد

 

    -  پایان نامه                                 6     واحد 

 

 

 

   عناوین دروس الزامی رشته آبیاری و زهکشی در دوره ی کارشناسی ارشد عبارتند از :

 

  1 –  آبیاری تحت فشار                             ( 3  واحد) 

 

  2 -   آبیاری سطحی                                 ( 2  واحد)

 

  3 -  زهکشی تکمیلی                                ( 3  واحد)

 

  4-  ریاضیات مهندسی تکمیلی                    ( 3  واحد)

 

  5-  آمار مهندسی                                     ( 2  واحد)

 

  6-  سمینار                                            (  1  واحد)

 

 

 

وظایف و مهارت های فارغ التحصیلان رشته آبیاری و زهکشی

 

   فارغ التحصیلان این رشته می توانند در دانشگاه ها و موسسات پژوهشی بعنوان مربی در وزارت جهاد کشاورزی و همچنین وزارت نیرو بعنوان مدیر فنی، برنامه ریز و سرپرست پروژه به انجام وظیفه مشغول کردند.

 

   سایر زمینه هایی که فارغ التحصیلان رشته آبیاری وزهکشی می توانند در آن مسئولیت پذیرفته ونقش خود را ایفا نمایند عبارتند از :

 

  -  برنامه ریزی و هدایت امور اجرایی و نظارت بر تهیه و اجرای راه های استفاده ی درست از منابع آب کشور

 

  -  تحقیق در زمینه های مختلف آبیاری و زهکشی

 

  -  تدریس دروس مربوط به آبیاری و زهکشی در آموزشکده ها و دانشکده های کشاورزی

 

 

 

دروس و ضرایب آنها در کنکور کارشنا سی ارشد

 

 

 

   1 -  زبان عمومی و تخصصی                        ( ضریب  2 )

 

   2 -  ریاضیات                                            ( ضریب  2 )

 

  3 -  هیدرولیک هیدرولیک انهار                      ( ضریب  2 )

 

  4 -  رابطه ی آب و خاک و گیاه                       ( ضریب  2 )

 

  5 -  سیستم های آبیاری                                  ( ضریب  3 )

 

  6 -  مهندسی زهکشی                                    ( ضریب  3 )                 

 

 

 

 

 

ظرفیت دانشگاه ها در رشته آبیاری وزهکشی سال

 

1387

مجموع

 

( نفر )   

ظرفیت شبا نه

 

( نفر )   

ظرفیت روزانه

 

( نفر )   

نام دانشگا ه

 

16       

4         

12       

دانشگاه تهران

 

6         

-          

6         

دانشگاه تربیت مدرس

 

6         

2         

4         

دانشگاه تبریز

 

7         

2         

5         

دانشگاه ارومیه

 

13       

6         

7         

دانشگاه بو علی سینا - همدان

 

6         

2         

4         

دانشگاه رازی کرمانشاه

 

16       

6         

10       

دانشگاه زابل

 

5         

2         

3         

دانشگاه زنجان

 

6         

3         

3         

دانشگاه شهر کرد

 

16       

5         

11       

دانشگاه شهید چمران اهواز

 

19       

4         

15       

دانشگاه شیراز

 

14       

5         

9         

دانشگاه صنعتی اصفهان

 

13       

5         

8         

دانشگاه فردوسی مشهد

 

6         

-          

6         

دانشگاه کردستان

 

149     

46       

103     

جمع کل

 

 

 

 

آمار شرکت کننده ها وپذیرفته شده ها

 

 

 

 

 

 

 

منبع:     www.ake.blogfa.com     منبع:     www.ake.blogfa.com     منبع:     www.ake.blogfa.com

نوشته شده در تاريخ ۸۸/۰۱/۲۹ توسط مهندس محمد اکرم ایرندگانی
نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 23:2 بازدید : 626 نویسنده : nevisandeh

بررسي عملکرد و راندمان محصول در روش هاي آبياري LEPA ،SPRAY ، SDI

بررسي عملکرد و راندمان محصول در روش هاي آبياري LEPA ،SPRAY ، SDI:

 

سيستم آبياري سنترپيوت به دليل هزينه كارگري كم ، انعطاف پذيري زياد ، راحتي اجرا و بهره برداري آسان ، يك سيستم آبياري انتخابي درامر كشاورزي است . وقتي كه سيستم سنترپيوت درست طراحي شود و به پخش كننده هاي آب با راندمان بالا تجهيز شود ، مي تواند در منابع پردازش خود( آب ، انرژي ، زمان ) صرفه جويي نمايد . از انواع مختلف اين پخش كننده ها مي توان به موارد زير اشاره كرد :

 

حالت پخش اسپري در ارتفاع متوسط mid-elevation spray application ))، حالت پخش اسپري در ارتفاع كم( low-elevation spray applicator ) وحالت پخش دقيق با انرژي كم( low energy precison application).

 

حالت آبياري موضعي زيرسطحي (subsurface drip irrigation ) ، به علت راندمان بالا با روش هاي ذكر شده قابل قياس است.راندمان يكنواختي بالاي آبياري كه منجر به توليد محصول و راندمان آب مصرفي بالا مي شود ، بهترين وسيلة مقايسه روش هاي آبياري براي مناطق و محصولات ويژه مي باشد .

 

در آزمايشات مختلف محققان روشهاي آبياري LEPA ، MESA ، LESA ، SDI با 5 نرخ آبياري ناقص(I0 ، I25 ، I50 ، I75 و I100) به صورت نسبت آب تهيه شده به مقدار آبياري كامل براي گياهان مختلف مورد ارزيابي قرار مي گيرد ،که نرخ آبياري كامل بر اساس ET پتانسيل محاسبه شده از ET گياه مبنا و اعمال ضريب گياهي محل تعيين مي گردد.

 

براساس مطالعات انجام يافته عملکرد محصول و راندمان آب مصرفي( WUE ) در نرخ هاي I25 و I50 تحت روش SDI بيشتر از ديگر روش هاي آبياري است و در روش LEPA معمولاً بيشتر از Spray ، اما از SDIكمتر مي باشد . روند روش ها در نرخ I100معكوس بوده و عملکرد محصول و WUE در روش Spray بيشتر از LEPA و SDI مي باشد . در نرخ آبياري I75، نيز اين مطلب صادق است .

 

كاهش محصول در آبياري هاي كامل در نتيجة راناف سطحي براي روش LEPA و نفوذ عمقي براي SDI مي باشد . در روش SDI با كاربرد مقادير كمتر آبياري نفوذ كاهش مي يابد و تبخير نيز با كاهش سطح خيش شده كاهش مي يابد و فقط آبي كه به بالا حركت مي كند تبخير مي شود.

 

هنگامي كه روش LEPA با تدابيري از قبيل شيب كمتر از1 درصد ، كشت دايره اي ، ايجاد خاكريز فارو ، كنترل رطوبت خاك و برنامة آبياري مناسب همراه باشد، بيش از 95 درصد آب در اختيار گياه قرار خواهد گرفت .مديريت راندمان بالاي آبياري Spray نيز شامل كاربرد نازل هايي با قطرات آب درشتتر ، اجراي نسبتاً كند پيوست براي تهية‌ آب كاربردي عميق تر و اجتناب از آبياري اسپري در شرايط باد شديد مي باشد.

 

www.ake.blogfa.com      www.ake.blogfa.com    www.ake.blogfa.com  

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 23:0 بازدید : 290 نویسنده : nevisandeh

باران نگار یا باران سنج ثبات

باران نگار یا باران سنج ثبات :

 

دستگاهی ایت که میزان بارنئگی را بصورت خودکار ثبت می کند. علاوه بر ثبت دائم میزان بارش و زمان شروع و پایان بارندگی و تغیرات شدید باران را نیز نسبت به زمان نشان می دهد . گراف باران نگار هر هفته عوض می شود. سه نوع باران نگار  شناور ِ وزنی ِ و ظرف مایل داریم . موقع نسب باران نگار باید دقت شود که ارتفاع دهانه ان از سطح زمین ۱۲۰ سانتی متر باشد اگر کمتر از الین مقدار باشد ممکن است در هنگام بارندگی مقداری باران اضافی در اثر برخورد با سطح زمین به داخل دهانه آن ریخته شود. در نتیجه مقدار صحیح باران را نتوانیم بدست آوریم.

 

باران سنج:

 

قطر دهانه باران سنج در ایران ۸ اینچ است . باران سنج تشکیل شده است از یک قیف ِ لوله باران سنج ِ خط کش مدرج داخل استوانه .

 

نحوه کار : در هنگام بارندگی سر آن را برداشته  ِ آب باران برف و تگرگ در قيف ريخته می شود از طريق لوله به داخل استوانه می ريزد .داخل استوانه خط کش مدرجی است که تا هر کجا که تر شده باشد ميزان بارندگی همان قدر خواهد بود. ( قطر دهانه قيف  ۱۰-۲۰ سانت متر است) .

 

تشتک تبخير   E vapovation Pan :

 

وسيله ايست استاندارد و قرار دادی که برای اندازه گيری تبخير آب از سطح آزاد آب در سطح آزاد به کار می رود .تبخير در واقع جدا شدن ذرات سطحی آب وپراکنده شدن آن در فضای اطراف آب است. هر چه درجه حرارت هوا بيشتر باشد تبخير افزايش می يابد .هر چه ميزان املاح بيشتر باشد تبخير کمتر است . آب شور نسبت به آب شيرين تبخير کمتری دارد. هر چه سطح تبخير شونده بيشتر باشد تبخير بيشتر است . . ئاحد اندازه گيری تبخير در هاو شناسی ميلی متر است . که می توانيم بر حسب وزن آبی که از يک سطح تبخير می شود بيان بکنيم.

 

می توان گفت هر ميليمتر تبخير معادل معادل يک کيلوگرم آب از سطح ۱ مترمربع است.     ( سطح تبخير شونده)*(ارتفاع آب تبخير شده)= حجم تبخير

 

اندازه گيری ميزان تبخير آب از سطوح آب  ؛ خاک ؛نباتات؛ مهم است .تبخير آب به ميزان رطوبت جو ؛ سرعت باد ؛ فشار اتمسفر؛ تشعشع خورشيد وزمين و چگونگی تبخير بستگی دارد.

 

تشتک تبخير در کشور ما از نوع A امريکايی است .استوانه ای با قطر۱۲۲ سانتی متر و ارتفاع استوانه ۲۵.۵ سانتی متر است.اين استوانه بر روی پايه ای چوبی به ارتفاع ۱۰ سانتی متر نسبت به سطح زمين قرار داده می شود . جنس استوانه از اهن گالوانيزه است. تمام ارتفاع استوانه را پر از آب نمب کنندو ۵-۷.۵ سانتی متر از محل ارتفاع ۲۵.۵ سانتی متری خالی

www.ake.blogfa.com      www.ake.blog

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 22:59 بازدید : 864 نویسنده : nevisandeh

سیستم های آبیاری

سیستم های آبیاری

 

 

سیستم آبیاری سنترپیوت به دلیل هزینه کارگری کم ، انعطاف پذیری زیاد ، راحتی اجرا و بهره برداری آسان ، یک سیستم آبیاری انتخابی درامر کشاورزی است . وقتی که سیستم سنترپیوت درست طراحی شود و به پخش کننده های آب با راندمان بالا تجهیز شود ، می تواند در منابع پردازش خود( آب ، انرژی ، زمان ) صرفه جویی نماید . از انواع مختلف این پخش کننده ها می توان به موارد زیر اشاره کرد :

 

حالت پخش اسپری در ارتفاع متوسط mid-elevation spray application ))، حالت پخش اسپری در ارتفاع کم( low-elevation spray applicator ) وحالت پخش دقیق با انرژی کم( low energy precison application).

 

حالت آبیاری موضعی زیرسطحی (subsurface drip irrigation ) ، به علت راندمان بالا با روش های ذکر شده قابل قیاس است.راندمان یکنواختی بالای آبیاری که منجر به تولید محصول و راندمان آب مصرفی بالا می شود ، بهترین وسیلة مقایسه روش های آبیاری برای مناطق و محصولات ویژه می باشد .

 

در آزمایشات مختلف محققان روشهای آبیاری LEPA ، MESA ، LESA ، SDI با 5 نرخ آبیاری ناقص(I0 ، I25 ، I50 ، I75 و I100) به صورت نسبت آب تهیه شده به مقدار آبیاری کامل برای گیاهان مختلف مورد ارزیابی قرار می گیرد ،که نرخ آبیاری کامل بر اساس ET پتانسیل محاسبه شده از ET گیاه مبنا و اعمال ضریب گیاهی محل تعیین می گردد.

 

براساس مطالعات انجام یافته عملکرد محصول و راندمان آب مصرفی( WUE ) در نرخ های I25 و I50 تحت روش SDI بیشتر از دیگر روش های آبیاری است و در روش LEPA معمولاً بیشتر از Spray ، اما از SDIکمتر می باشد . روند روش ها در نرخ I100معکوس بوده و عملکرد محصول و WUE در روش Spray بیشتر از LEPA و SDI می باشد . در نرخ آبیاری I75، نیز این مطلب صادق است .

 

کاهش محصول در آبیاری های کامل در نتیجة راناف سطحی برای روش LEPA و نفوذ عمقی برای SDI می باشد . در روش SDI با کاربرد مقادیر کمتر آبیاری نفوذ کاهش می یابد و تبخیر نیز با کاهش سطح خیش شده کاهش می یابد و فقط آبی که به بالا حرکت می کند تبخیر می شود.

 

هنگامی که روش LEPA با تدابیری از قبیل شیب کمتر از1 درصد ، کشت دایره ای ، ایجاد خاکریز فارو ، کنترل رطوبت خاک و برنامة آبیاری مناسب همراه باشد، بیش از 95 درصد آب در اختیار گیاه قرار خواهد گرفت .مدیریت راندمان بالای آبیاری Spray نیز شامل کاربرد نازل هایی با قطرات آب درشتتر ، اجرای نسبتاً کند پیوست برای تهیة‌ آب کاربردی عمیق تر و اجتناب از آبیاری اسپری در شرایط باد شدید می باشد.   

 

تانسیومتر : اندازه گیری پتانسیل ماتریک با وسایل ساده ای به نام تانسیومتر انجام می شود . تانسیومترها یا از نوع جیوه ای هستند و یا از نوع فلزی . تانسیومتر جیوه ای ، لوله ساده و خمیده ای است پر از آب که یک طرف آن منتهی به کلاهک سرامیکی است . طرف دیگر لوله وارد یک مخزن جیوه می شود . حال اگر کلاهک سرامیکی در داخل یک خاک قرار گیرد ، پس از مدتی توازن پتانسیل رطوبتی بین آب داخل تانسیومتر و آبی که در بیرون از آن در داخل خاک وجود دارد برقرار می گردد . برقراری تعادل با وارد شدن یا خارج شدن آب به داخل لوله تانسیومتر از طریق کلاهک آن که نسبت به آب نفوذپذیر است انجام می شود . اگر خاک خشک باشد ، آب را از داخل تانسیومتر به طرف خود خواهد کشید . در این وضعیت خلا ایجاد شده در داخل تانسیومتر موجب می شود که در طرف دیگر لوله ، جیوه صعود می نماید . مقدار بالا آمدن جیوه متناسب با پتانسیل آب در خاک خواهد بود .

 

تانسیومترهای جیوه ای بیشتر در کارهای آزمایشگاهی و تحقیقی مورد استفاده می باشند و چون کاربرد آنها در صحرا مشکل است در عمل از نوعی دیگر از تانسیومترها با نام تانسیومتر فلزی استفاده می شود . این تانسیومترها نیز اساسا مشابه تانسیومترهای جیوه ای هستند با این تفاوت که در آنها به جای خلاء سنج جیوه ای از یک خلاءسنج فلزی استفاده شده است تا حمل و نقل آن ساده باشد .

تانسیومتر فلزی از یک لوله پر آب تشکیل شده است که قسمت پایین آن از یک کلاهک سرامیکی درست شده و قسمت بالای آن مسدود است ، به طوری که اگر آب از کلاهک سرامیکی خارج شود در داخل لوله خلاء ایجاد می شود . به همین منظور در کنار لوله تانسیومتر ، خلاءسنجی به آن متصل است که قادر می باشد مقدار خلاء یا فشار منفی را اندازه گیری کند . اگر کلاهک سرامیکی در داخل خاک قرار گیرد با خروج یا ورود آب به تانسیومتر تعادل پتانسیلی بین آب داخل و خارج تانسیومتر براقرار می شود . بنابراین با تعادل پتانسیل رطوبتی بین آب داخل و خارج کلاهک ممکن است مقداری آب از لوله تانسیومتر خارج شود که این عمل باعث ایجاد خلاء و کاهش فشار در لوله می شود . مقدار خلاء یا فشار منفی توسط خلاءسنج قابل قرائت است . معمولا درجه بندی خلاءسنج بین 0 تا 100 بوده که هر کدام از درجات آن معادل 10 سانتی متر فشار منفی است . بنابراین اگر عقربه خلاءسنج روی عدد 25 باشد نشان می دهد که فشار در خلاءسنج 250- سانتی متر است .

همانطور که گفته شد تانسیومترها در پتانسیل بالاتر از یک اتمسفر کارآیی ندارند زیرا در این پتانسیل حباب های هوا وارد تانسیومتر گردیده و عدد قرائت شده صحیح نخواهد بود . برای اطمینان از اینکه تانسیومتر تا این پتانسیل به خوبی کار خواهد کرد لازم است تانسیومترها را قبل از استفاده آزمایش کنیم . برای تست تانسیومتر ابتدا کلاهک را به مدت چند ساعت داخل ظرف آبی قرار دهید تا کاملا اشباع شود سپس در حالی که کلاهک داخل آب قرار دارد لوله تانسیومتر را به کمپرسور هوا وصل کرده و بتدریج فشار هوا را افزایش دهید . هنگامیکه فشار به 8/0 تا 9/0 اتمسفر رسید حبابهای هوا در داخل ظرف از کلاهک بیرون خواهند آمد . در این صورت تانسیومتر خوب کار خواهد کرد . چنانچه حباب هوا در فشار کمتر از 8/0 اتمسفر ظاهر شد آن تانسیومتر برای استفاده مناسب نخواهد بود .

برای استفاده از تانسیومتر با مته ای که قطر آن به اندازه قطر لوله تانسیومتر یا کمی کمتر از آن باشد چاهکی را تا عمق مورد نظر حفر کنید . قبل از گذاشتن تانسیومتر کمی خاک نرم و مرطوب در چاهک بریزید . حال تانسیومتر را داخل چاهک قرار دهید و اطمینان حاصل کنید که با لگد کردن اطراف آن خاک کاملا به کلاهک و لوله اطراف آن چسبیده و تماس داشته باشد . با خاک در اطراف تانسیومتر برآمده گی کوچکی بسازید تا از تجمع آب در اطراف لوله تانسیومتر و نفوذ عمودی آن در طول لوله تانسیومتر جلوگیری شود . چون در خاکهای شنی حدود 80 درصد آب قابل استفاده در مکش 85/0- اتمسفر قرار دارد . لذا تانسیومترها در خاکهای شنی بیشتر قابل استفاده است . برای ساختن تانسیومتر می توان به شرح زیر عمل نمود :

1 _ یک لوله از جنس PVC یا پلکسی گلاس به قطر 1 سانتی متر انتخاب کرده و دو انتهای باز آن را با سوهان صاف کنید .

 

2 _ در فاصله 10 سانتی متری از انتهای بالای لوله سوراخی تعبیه کنید .

3 _ در صورتی که خلاءسنج فلزی در اختیار باشد آن را به سوراخ تعبیه شده پیچ کرده و آب بندی نمایید . در غیر اینصورت یک لوله مسی به طول 4 سانتی متر را که قطر خارجی آن کمی کوچکتر از قطر داخلی سوراخ تعبیه شده می باشد وارد سوراخ نموده و با چسب اطراف آن را محکم کنید . این لوله بعدا به فشارسنج جیوه ای یا فلزی متصل گردد .

4 _ کوزه متخلخل سرامیکی با مخلوط کردن اجزاء زیر و سپس قالب ریزی در قالب مخصوصی که از گچ درست شده است ساخته می شود .

_ 75% رس ایلیت

_ 20% کوارتز

_ 5% کربنات کلسیم

_ کمی سیلیکات سدیم و پروسلین

_ آب

5 _ پس از قالب کوزه را در مجاورت هوا قرار داده تا خشک شود و سپس در حرارت 1000 درجه آن را بپزید .

6 _ کوزه را با چسب به لوله اصلی متصل کنید .

7 _ با درب بند لاستیکی انتهای بالایی لوله را مسدود کنید .

 

منبع:     www.ake.blogfa.com     منبع:     www.ake.blogfa.com     منبع:     www.ake.blogfa.com    

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 22:57 بازدید : 639 نویسنده : nevisandeh

توصيه هاي كودي ازت براي جو آبي

توصيه هاي كودي ازت براي جو آبي :

 

نوع خاك                                            كود اوره مورد نياز ( كيلوگرم در هكتار )

 

سبك                       - - - - - - - - - - -                   300-250

 

متوسط و سنگين        - - - - - - - - - - -                   250-200

 

آبياري:

 

 جو معمولا زودرس تر از گندم است و دوره رشد كوتاه تري دارد. به همين دليل زراعت جو معمولا يك آب كمتر از گندم نياز دارد. آبياري جو يا بصورت جويچه اي و يا بصورت كرتي وغرقابي است. در زراعت هاي بزرگ و مكانيزه ، آبياري جو بصورت جويچه‌اي مي باشد. فاصله هاي آبياري در روش غرقابي بيشتر و در روش جويچه‌اي كمتر است و مقدار مصرف آب در هر نوبت آبياري در روش غرقابي بيشتر از روش جويچه‌اي است. همچنين مقدار تلفات آب و حجم عمليات زراعي در روش كرتي بيشتر است.

 

براي توليد جوانه ، خاك بايد رطوبت كافي داشته باشد. پس از آنكه جوانه از خاك خارج شد ، در مراحل مختلف رشد نيز بايد آب كافي در اختيار گياه قرار گيرد تا بتواند به رشد خود ادامه داده و دانه توليد نمايد. مراحل مهم زندگي جو كه احتياج شديدي به آب دارد عبارتند از :

 

- مرحله جوانه زدن

 

- مرحله ساقه رفتن

 

- مرحله توليد سنبله

 

- مرحله گل كردن

 

- مرحله توليد دانه

 

جوهاي بهاره نسبت به جوهاي پاييزه احتياج كمتري به آب دارند. براي جوهاي بهاره 3 و جوهاي پاييزه 4 تا 5 مرحله آبياري كافي است. نياز كلي جو به آب در دوره زندگي بين 4 تا 7 هزار متر مكعب و براي توليد يك كيلوگرم ماده خشك احتياج به 518 كيلوگرم آب مي باشد.

 

احتياج جو به آب در ابتداي دوره رشد زياد است و تامين رطوبت در اطراف ريشه يكي از عوامل مهم موفقيت در توليد محصول خوب مي باشد. لكن در آخر دوره رشد ، كم آبي صدمه زيادي به گياه وارد نخواهد آورد.

 

نوشته شده در تاريخ ۸۸/۰۲/۰۱ توسط مهندس مهرداد فرهنگی
نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 22:48 بازدید : 371 نویسنده : nevisandeh

آشنایی با روشهای آبیاری تحت فشار

آشنایی با روشهای آبیاری تحت فشار

 

آبیاری تحت فشار روش جدیدی از آبیاری است که در آن آب با فشار وارد لوله های اصلی و فرعی شده و از سوراخهایی که به آنها قطره چکان ، آب پاش ، آب فشان و یا نازل می گویند ، به صورت قطره یا ذرات ریز خارج می شود وبدین طریق از تلفات آب در عمل انتقال به درون مزرعه جلوگیری و آب به اندازه ای که لازم است به مزرعه و محصول داده می شود . آبیاری تحت فشار به دو روش آبیاری بارانی و قطره ای تقسیم می گردد که راندمان آبیاری در روش بارانی از 32% به 70% و در روش قطره ای به 90% افزایش می یابد .

 

 ویژگیها و مزایا ی آبیاری تحت فشار

1.      صرفه جویی در مصرف آب

2.      عدم نیاز به تسطیح اراضی

3.      توزیع یکنواخت آب در مزرعه

4.      افزایش کمی و کیفی محصول

5.      سهولت در انجام عملیات زراعی

6.      قابل استفاده برای تمام گیاهان

7.      کنترل فرسایش خاک و رواناب سطحی

و ادامه مطلب .....

 

 

 

 

 

آبیاری تحت فشار روش جدیدی از آبیاری است که در آن آب با فشار وارد لوله های اصلی و فرعی شده و از سوراخهایی که به آنها قطره چکان ، آب پاش ، آب فشان و یا نازل می گویند ، به صورت قطره یا ذرات ریز خارج می شود وبدین طریق از تلفات آب در عمل انتقال به درون مزرعه جلوگیری و آب به اندازه ای که لازم است به مزرعه و محصول داده می شود . آبیاری تحت فشار به دو روش آبیاری بارانی و قطره ای تقسیم می گردد که راندمان آبیاری در روش بارانی از 32% به 70% و در روش قطره ای به 90% افزایش می یابد .

 

 

 آبیاری بارانی

سیستم آبیاری بارانی روشی است که در آن آب تحت تاثیر فشار ایجاد شده بوسیله موتور پمپ ، وارد لوله های مسیر شده و از طریق آب پاش ها به اطراف پخش می شود که به طور کلی به دو دسته سیستمهای لوله ای یا کلاسیک از قبیل سیستم کلاسیک ثابت و متحرک و سیستمهای مکانیکی نظیر سیستم دوار مرکزی تقسیم می شود .

 

 آبیاری قطره ای

آبیاری قطره ای یکی از روشهای پیشرفته و تکامل یافته آبیاری تحت فشار می باشد که درآن ، آب به صورت قطره قطره توسط قطره چکان به میزان لازم در اختیار درختان و انواع محصولات وجینی قرار می گیرد و فقط منطقه ی اطراف ریشه را خیس می کند ، در واقع در این روش با مصرف حداقل آب ، نیاز آبی گیاه تامین می گردد .

 

 

 

 

 آبیاری قطره ای سوپر دریپ

 

این نوع سیستم برای زراعت گیاهان زراعی ردیفی مثل سیب زمینی ـ ذرت ـ پنبه و چغندر قند مورد استفاده قرار می گیرد و لوله ها به صورت نوارهایی در روی سطح خاک قرار گرفته و در هر  10 ـ 20 ـ 30 سانتی متری دارای قطره چکان می باشند .

 

 

 

 

 

 

 

 

 ویژگیها و مزایا ی آبیاری تحت فشار

1.      صرفه جویی در مصرف آب

2.      عدم نیاز به تسطیح اراضی

3.      توزیع یکنواخت آب در مزرعه

4.      افزایش کمی و کیفی محصول

5.      سهولت در انجام عملیات زراعی

6.      قابل استفاده برای تمام گیاهان

7.      کنترل فرسایش خاک و رواناب سطحی

8.      جلوگیری از سله بستن و حفظ پوکی خاک

9.      عدم نیاز به ایجاد نهرهای خاکی درون مزرعه و نهرهای زهکشی

10.  امکان انجام آبیاری همراه با کود پاشی و سمپاشی و پخش یکنواخت آنها

11.  عدم نیاز به نیروی کارگر زیاد به دلیل ثابت بودن اجزای سیستم

12.  وارد نشدن بذر علفهای هرز به مزرعه به دلیل انتقال آب از طریق لوله ها

13.  عدم امکان رویش بذر علفهای هرز به دلیل مرطوب شدن فقط بخشی از سطح خاک اطراف ریشه آبیاری قطره ای )

 

 

 

منبع:     www.ake.blogfa.com     منبع:     www.ake.blogfa.com     منبع:     www.ake.blogfa.com    

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 22:44 بازدید : 242 نویسنده : nevisandeh

پسروی و پیشروی دریا

پسروی و پیشروی دریا

سطح دریا یک سطح هم پتانسیل میباشد و هر تغییری در بخشی از آن در همه جا دیده میشود. جاذبه زمین ، باد و امواج تعیین کننده سطح آب میباشند...

 

سطح دریا یک سطح هم پتانسیل میباشد و هر تغییری در بخشی از آن در همه جا دیده میشود. جاذبه زمین ، باد و امواج تعیین کننده سطح آب میباشند. وجود تودههای عظیم یخ موجب کاهش اثر جاذبه زمین میشود. به این علت سطح آب اقیانوسها در همه جا یک عمق را ندارد بطوری که مرتفع ترین آنها در شمال اقیانوس اطلس و کمترین آن در بخش استوایی اقیانوس هند میباشد. اختلاف ارتفاع این دو نقطه حدود ۲۰۰m میباشد. شکل سه بعدی این سطح ناهموار را زمین نما و یا ژئوئید مینامند

 ● تغییرات سطح دریا

▪ تغییرات سطح دریا دو گونه است :

 الف) محلی (local)

ب) ائوستاتیک (Eustatic) در حالت اول تغییرات سطح دریا در ناحیه کوچکی دیده میشود ولی تغییرات ائوستاتیک در کل جهان قابل مشاهده است. ولی باید توجه کرد مقدار افزایش و یا کاهش سطح دریا در همه جا به یک اندازه نیست. عوامل تکتونیکی موجب میشود که تغییرات خط ساحلی بسیار پیچیده تر شوند. در نتیجه تعیین میزان مطلق کاهش و افزایش سطح دریا در سواحل مشکل است.

برای روشن تر شدن این موضوع دو واژه زیر دارای اهمیت بسزائی است.

 ۱) Gauge : سطح مطلق آبهای آزاد است که نسبت به یک نقطه ثابت مانند مرکز زمین اندازه گیری میشود و تحت تاثیر تکتونیک نمیباشد.

 ۲) Relative sealevel : سطح نسبی دریا میباشد. موقعیت سطح آب نسبت به خشکی است و توسط شواهدی چون سواحل قدیمی ، ریفهای مرجانی و … تعیین میشود. عملا برای تعیین تغییرات سطح دریا از حالت دوم استفاده میشود. تغییرات خط ساحلی ممکن است به علت بالا و پایین رفتن خشکی و یا تغییر میزان آب دریاها باشد. در یک نقطه که سطح آب بالا میآید در نقطه مجاور سطح آب پایین میآید به این حالت Forbulge میگویند که نشان میدهد تعیین تغییرات سطح آب دریاها بسیار مشکل است.

 

 ● علت تغییرات سطح آب دریا همانطوری که میدانیم ویژگیهای حرارتی گوشته در زیر قارهها نسبت به اقیانوسها تفاوت دارد و در نتیجه حرکات عمودی و یا خشکیزائی در قارهها و اقیانوسها نسبت به هم متفاوت میباشد که موجب اختلاف در میزان بالا آمدن قارهها نسبت به اقیانوسها میشود. از طرفی به علت کروی بودن زمین در نقطهای که بالا آمدگی ایجاد میشود در نقطه مجاور در گوشته یک فروافتادگی اتفاق میافتد و در نتیجه در سطح زمین یک فرونشست داریم. به عنوان مثال از شروع هولوسن به علت ذوب شدن یخچالها ، سواحل اسکاندیناوی در حال بالا آمدن میباشند ولی در عوض باعث پایین افتادن و فرونشست هلند و نواحی مجاور شده است.

 

 ● تعیین مقدار تغییرات نسبی سطح دریاها تعیین مقدار تغییرات نسبی سطح دریاها را میتوان به شیوه مختلف انجام داد که یکی از آنها محاسبه ارتفاع تراسهای دریایی است. تراسهای سواحل شبه جزیره Huon در Papua واقع در گینه نو ، به خوبی تغییرات سطح آب اقیانوسها در کواترنری را ثبت کرده است. این تراسها از ریفهای مرجانی ساخته شدهاند. بطور متوسط این سواحل به علت فرایندهای تکتونیکی ۳mm در سال بالا میآیند، از آنجا که ریفها در پیشروی ساخته میشوند، با محاسبه کل بالا آمدگی این تراسها به علت فرایندهای تکتونیکی ، بقیه ارتفاع آنها به علت پیشروی آب دریاها میباشد که با محاسبه سن مطلق هر تراس میزان و زمان پیش روی دریا تعیین میشود.

 

 ● عوامل موثر در تغییر سطح دریاها در اقیانوسها ارتفاعاتی وجود دارد که به آنها برآمدگیهای میان اقیانوسی میگویند. از میان این برآمدگیها مواد آذرین حاصل از گوشته فوقانی به بیرون فوران میکنند و به سرعت سرد میشوند. در این مناطق پوسته جزایر اقیانوسی ساخته میشود. اگر این برآمدگیها وسیع باشند یعنی سرعت بازشدگی زیاد باشد، حجم کمی برای آبهای اقیانوس باقی میماند و در نتیجه در کنارههای اقیانوس یک پیشروی اتفاق میافتد. ولی برعکس اگر سرعت بازشدگی کف اقیانوس کم باشد برآمدگیهای اقیانوسی باریکتر و کوچکتر خواهند شد و در نتیجه حجم زیادی برای آب اقیانوسها خواهد شد و در نتیجه یک پسروی در کنارهها خواهیم داشت. برخی از محققان ژاپنی در سالهای اخیر محاسبه کردهاند در هنگام یخبندان مقدار آب اقیانوسها کم میشود و در نتیجه فشار آنها روی کف اقیانوسها کاهش مییابد که آن هم به نوبه خود باعث کاهش فشار بر روی دهانه آتشفشانهای میان اقیانوسی میشود و در نتیجه سرعت بازشدگی افزایش مییابد. ذوب شدن و یا گسترش یخچالها عاملی بزرگ در تغییرات سطح دریاها میباشد. اگر یخچالهای امروزی ذوب شوند سطح اقیانوسها تا حدود ۹۰ متر بالا خواهد آمد. تغییرات سطح دریاهای کواترنری بیشتر به این علت بوده است. در اوج دوره یخبندان سطح آب اقیانوسها ۱۲۰ تا ۱۵۰ متر پایینتر از امروزه بوده است. این نوع تغییرات سطح آب دریا بسیار سریع میباشد و بطور متوسط در هر ۱۰۰۰ سال ۵ تا ۱۰ متر میباشد. تغییرات تکتونیکی و عوامل خشکیزائی (Epilogeny) و کوهزائی (Orogeny) موجب بالا آمدگی سواحل و عقب نشینی در دریاها میشوند. ورود آبهای ماگمایی به داخل اقیانوسها که در زمان افزایش فعالیتهای آذرین تشدید میشوند موجب تغییر مقدار آب اقیانوسها و در نتیجه موجب پیشروی میشود.

 

 

 

منبع:     www.ake.blogfa.com     منبع:     www.ake.blogfa.com     منبع:     www.ake.blogfa.com    

 

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 22:42 بازدید : 699 نویسنده : nevisandeh

آبیاری

آبیاری

 

 

 

 

آبیاری یعنی آب دادن به خاک و به اهداف زیر انجام می گیرد:

 

• رفع نیاز آبی گیاه

 

• اصلاح خاک

• مبارزه با آفات گیاهی

• تعدیل دمای محیط

• جلوگیری از فرسایش بادی

• کنترل علف هرز

• تسطیح اراضی

• اصلاح شرایط فیزیکی خاک

...

در آبیاری هر منطقه برای تحقق اهداف مورد نظر باید به نکاتی توجه کرد که آنها را در قالب چند سوال مطرح کرد:

 

مقدار آب داده شده بستگی به میزان آب نگه داشته شده در خاک دارد که با توجه به خاصیت موئینگی و سطح ویژه ( خاصیت استاتیکی) , ساختمان خاک( تخلخل خاک) , مواد هموسی , مقدار رس خاک و نوع خاک , ضخامت لایه ی خاک و بافت خاک دارد.

کشش سطحی مایع به این معنی است که مایع می خواهد سطح خود را به حداقل برساند به همین دلیل قطره ی آب کروی است زیرا در بین اشکال هندسی کره تنها شکلی است که نسبت به حجم آن کمترین سطح را دارد.

 

نیروی وزن آب را به سمت پایین می کشد و نیروی با فاکتورهای کشش سطحی , عدد بی و قطر ذرات خاک آب را به سمت بالا میکشد و زمانی که این دو نیرو ثابت شوند آب در سظح ثابتی قرار میگیرد.

H=0.3/D

لذا هر چه ذرات ریزتر باشند آب بیشتر بالا می رود.

سطح ویزه : به مجموع سطوح ذرات تشکیل دهنده ی واحد جرم( یک گرم) یا واحد حجم (یک سانتی متر مکعب)از هر جسم گفته می شود هر چه ذرات ریزتر باشند سطح ویژه ی آنها بیشتر است.

سطح ویژه ی کره =6/D

در زمان آبیاری در حد ظرفیت مزرعه تخلخل ریز از آب بر می شود . برای محاسبه ی این مقدار آب در زمینی با تعداد لایه های مشخص به اطلاعات زیر احتیاج است:

وظایف خاک عبارتند از :

1.تامین غذای گیاه

- آماده سازی

2.نگهداری گیاه

3.نگهداری آب

- ذخیره و نگهداری آب

- انتقال آب

4. تهویه ی آب

 

خاک مخزنی است که می تواند آب را در خود نگه دارد و در فاطله ی دو آبیاری در اختیار گیاه بگذارد. در هر نوبت آبیاری , رطوبت مقداری بالاتر از ضریب پژمردگی دائم ست و با آبیاری میزان رطوبت به حد میزان رطوبت مزرعه می رسد.(ضریب پژمردگی دائم به بالاترین درصد وزنی رطوبت خاکی گفته می شود که اگر رطوبت خاک از آن درصد کمتر باشد گیاهان زراعی مشخصی دچار پژمردگی می شوند.)

1. گنجایش خاک

2. میزان ورود و خروج آب

 

آب به دو شکل از زمین خارج می شود :

1. تبخیر

2. تعرق

 

تبخیر خارج شدن آب به صورت بخار از سطح خیس است و تعرق مقدار آبی است که به صورت بخار از روزنه های گیاه خارج می شود. میزان تبخیر و تعرق به عواملی بستگی دارد:

 

1. عوامل آب و هوایی

- نور

- دما

- باد

- فشار هوا

- رطوبت

2. عوامل گیاهی

- نوع گیاه

- مرحله ی رشد گیاه

- نوع استفاده از گیاه

3. عوامل خاکی

- بافت خاک

- ساختمان خاک

- رنگ خاک

- شوری خاک

4. عوامل آبیاری

5. عوامل مدیریتی یا زراعی

- مصرف کود

- حاصلخیزی خاک

- تراکم

- نحوه ی مبارزه با علف های هرز

- مبارزه با آفات و بیماری ها

- شخم

- هرس و تنک کردن

- تاریخ کاشت

و...

6. عوامل موقعیتی

- شیب مزرعه

- ارتفاع از سطح دریا

روش های تعیین و تخمین آب مصرفی گیاه

 

1. استفاده از لایسیمتر

لایسیمتر یک حجم هندسی است که معمئلا به شکل استوانه ویا مکعب مستطیل است و جنس آن از فلزات مختلف , پلاستیک,چوب, بتن یا هر ماده ی غیر قابل نفوذ دیگری است.

2.استفاده از میزان آب مزرعه

مقدار آبی که وارد مزرعه می شود از دو طریق است:

- آب آبیاری

- آب بارندگی

این آب به چند طریق از خاک خارج می شود:

- آب روی سطحی

- آب جذبی

- تبخیر تعرق

- آب ذخیره شده

3. استفاده از تغییرات رطوبت در فاصله یبین دو آبیاری در طول فصل رشد

4. استفاده از کرت های آزمایشی

5. استفاده از میزان تبخیر از سطوح آزاد آب و یا سطوح خیس

6. استفاده از فرمول های شیمیایی

مراحل رشد گیاه

برای محاسبه ی آب مصرفی گیاهان زراعی طول دوره ی رویش را به چهار دوره تقسیم می کنند:

1. مرحله ی ابتدایی

این دوره از کاشت بذر شروع می شود و تا زمانی ادامه می یابد که گیاه کاشته شده سبز شود و 10%سطح زمین را بپوشاند.

2. مرحله ی رشد سیع

این مرحله از پایان مرحله ی ابتدایی شروع و تا زمانی ادامه دارد که گیاه کاشته شده 75-80 % سطح خاک را بپوشاند.

3. مرحله ی میان فصلی

این مرحله از بایان مرحله ی دوم شروع و پایان آن برای هر محصول فرق می کند .

4. مرحله ی پایان فصلی

 

 

 

 

 

 

منبع:     www.ake.blogfa.com     منبع:     www.ake.blogfa.com     منبع:     www.ake.blogfa.com
نوشته شده در تاريخ ۸۸/۰۱/۳۱ توسط مهندس محمد اکرم ایرندگانی
نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 22:34 بازدید : 418 نویسنده : nevisandeh

لغات و اطلاحات انگلیسی و فارسی آبیاری

لغات و اطلاحات انگلیسی و فارسی آبیاری:

انگليسي             فارسي

 

Accuracy                     صحت - درستي

 

Annual  peak  flood                 دبي اوج سالانه

 

Annual  variation                     

نوسانات سالانه

 

Antecedent  precipitation                    

پيش بارش – بارش قبلي

 

Area               

مساحت

 

Area Ratio                   نسبت مساحت

 

Arithmetic mean                      

ميانگين حسابي

 

Asymmetrical distribution                    

توزيع نامتقارن

 

Automatic Delineation of Watershed                استخراج اتوماتيك حوزه آبخيز

 

Average                     

متوسط

 

Average velocity                     

سرعت متوسط

 

Backwater                  

برگشت آب

 

Base flow                   

آب پايه

 

Basic data                  

 داده هاي پايه

 

Bias                

اريب

 

Bifurcation                  

انشعاب ( ابراهه ها )

 

Bifurcation ratio                      

نسبت انشعاب

 

Buffer              بافر

 

Catchment                  

حوزه آبخيز

 

Catchment geomorphology                 

ژئومورفولوژي حوزه آبخيز

 

Catchment hydrology              

هيدرولوژي حوزه آبخيز

 

Center  tendency                    

تمايل به مركز

 

Channel   precipitation            

كيال بارش (بارش مستقيم روي رود )

Channel  Routing                    

روند سيل در رودخانه

Channel  storage                     

ذخيره آبراهه

 

Coefficient of variation            

ضريب تغيرات

 

Comactness  coefficient                       ضريب فشردگي

 

Compound hydrograph           

هيدروگراف مركب

 

Convolution integral                 انتگرال پيچشي

 

Coordinate system                   سيستم مختصات

 

Correlation                 

همبستگي

 

Correlation coefficient              

ضريب همبستگي

 

Critical velocity           

سرعت بحراني

 

Cross section              

برش ارضي- مقطع ارضي

 

Current meter             

سرعت سنج- مولينه

 

Data               

داده ،آمار

 

Deconvolution             از حالت پيچشي درآوردن

 

DEM Resolution                       تفكيك مدل رقومي ارتفاع

 

Design flood               

سيل طرح

 

Design storm              

رگبار طرح

 

Depression storage                 

ذخيره چالابي

 

Diffusion Equation                    معادله پخشودگي

 

Digital Elevation Models                      مدل رقومي ارتفاع

 

Dimensionless unit hydrograph            

هيدروگراف واحد بي بعد

 

Direct runoff               

رواناب مستقيم

 

Direct Runoff Hydrograph                    هيدروگراف رواناب مستقيم

 

Discharge                   

بده – دبي

Distributed modeling               

مدلسازي توزيعي

 

Division Ratio              نسبت تقسيم

 

Drainage                      

زهكشي

 

Drainage basin yield                

آورد حوزه

 

Drainage density                     

تراكم زهكشي

 

Drainage pattern                     

الگوي شبكه زهكشي

 

Effective rainfall                      

باران موثر – باران مازاد

 

Elongation Ratio                      نسبت كشيدگي

 

Envelope curve           

منحني پوش

 

Extreme values           

مقادير حد

 

Feedback                    پس خور

 

Filter               فيلتر

 

Flash flood                 

تند سيل – تند اب

 

flood              

سيل

 

Floodplain                  

دشت سيلابي – سيل دشت

 

Fluctuation=Oscillation            

نوسان

 

Forecasting                 

پيش گويي

 

Form Factor                فاكتور شكل

 

Gauge            

اندازه گير (آب ، باران )

 

Gauging station           

ايستگاه اندازه گيري

 

Geographic Information System(GIS)               سيستم اطلاعات جغرافيائي

 

Geomorphological  Instantaneous Unit Hydrograph                  هيدروگراف واحد لحظه اي ژئومورفولوژيكي

 

Geomorphological Behavior                 رفتار ژئومورفولوژيكي

 

Geomorphometry                    ژئومورفولوژي كمي

 

Georeference               ژئورفرنس

 

Hill Shading Maps                   نقشه سايه روشن

 

Hillslope                     

دامنه

 

Hydraulic   radius                    

شعاع هيدروليكي

 

Hydrograph                

هيدروگراف

 

Hydrologic Distance                فاصله هيدرولوژيكي

 

Hydrological Modeling Extension                     برنامه الحاقي مدلسازي هيدرولوژيكي در Arcview

 

Hydrological Response            واكنش هيدرولوژيكي

 

Hydromodelling                       مدلسازي در علوم آب

 

Impulse Response Function                  تابع واكنش لحظه اي

 

Index hydrograph                   

هيدروگراف شاخص

 

Infiltration                   

نفوذ

 

Initial abstraction                     

كاهش اوليه

 

Initial detention           

نگهداشت اوليه

 

Input               ورودي

 

Instantaneous Unit Hydrograph (IUH)

 

                        هيدروگراف واحد لحظه اي

 

Integrated Land and Water Information System           

نرم افزار سيستم اطلاعات جغرافيائي براي آب و خاك ارائه شده توسط ITC هلند

 

Interception                

اينترسپشن،گيرش گياهي

 

Isochron   Map            نقشه خطوط هم زمان تمركز

 

Isodistance                  هم فاصله

 

Isohyetal map             

نقشه همباران

 

Isovels            

خطوط هم سرعت

 

Junction                       پيوند

 

Kurtosis                     

كشيدگي ( منحني توزيع )

 

Lag time                     

زمان تأخير

 

Least Squeres Method             روش حداقل مربعات

 

Legend            راهنما

 

Lemniscate Ratio                     نسبت پروانه اي

 

Length Ratio                نسبت انشعابات

 

Level of significance                

سطح معني دار بودن

 

Linear Programming                 برنامه ريزي خطي

 

Links               اتصالات

 

Logitudinal section                  

برش طولي

 

Lognormal  distribution           

توزيع نرمال لگاريتمي

 

Longitudinal   section              

برش طولي

 

Lumped Model                         مدل يكپارچه

 

Map calculation                       محاسبه نقشه اي

 

Maximum  possible  precipitation                     

بيشينه بارش ممكن

 

Maximum likelihood                 بيشينه درست نمايي

 

Maximum probable precipitation                     

بيشينه بارش متحمل

 

Mean                          

ميانگين - متوسط

 

Mean depth                

بارش متوسط سالانه

 

Mean velocity             

سرعت متوسط

 

Mete-Channel             متاكانال، ابركانال

 

Network Hydrology                هيدرولوژي شبكه زهكشي

 

Node              گره

 

Operator                     عملگر

 

Optimomization                       بهينه سازي

 

Order,            

رتبه

 

Output point                

نقطه خروجي حوزه ابخيز

 

Overlandflow              

رواناب سطحي

 

Peak              

اوج ( سيل )

 

Peak Discharge                      

دبي اوج

 

Perimeter of Watershed                       محيط حوزه

 

Prediction                   

پيش بيني

 

 

 

‍Principle of Additivity or Superposition             اصل جمع پذيري يا تجمع

Principle of Proportionality                   اصل تناسب

 

Principle of Time Invariance                 اصل عدم وابستگي زماني

 

Probabability curve                 

منحني احتمال

 

Probability Density Function                 تابع چگالي احتمال

 

Pulse Response Function                     تابع واكنش پالسي

 

Rain guage                  

باران سنج

 

Rain guage                  

باران نگار

 

Rain recorder  , Pluviograph                

باران نگار

 

Rain storm ,Cloud burst                      

رگبار ، بارش شديد، بارش طوفاني

 

Rainfall           

بارش

 

Rainfall  excess           

بارش مازاد

 

Rainfall  intensity                     

شدت باران

 

Rank              

 رديف

 

Raster map                  نقشه رستري

 

Reach             

بازه

 

Recession curve                      

منحني خشكيدگي( فروكش) هيدروگراف

 

Relative frequency                  

فراواني نسبي

 

Reservoir routing                    

رونديابي مخزن

 

Residual error             

خطاي باقيمانده

 

Resulation                    قدرت تفكيك

 

Retention                    

نگهداشت – ذخيره

 

Return period             

دوره بازگشت – دوره برگشت

 

Roughness coefficient              

ضريب زبري

 

Rougosity                   

زبري

 

Runoff            

رواناب، هرزاب

 

Runoff coefficient                    

ضريب رواناب – ضريب هرزاب

 

Sample Data System                سيستم داده نمونه اي

 

Sensitivity                   

حساسيت

 

Skeletons Line             خطوط اسكلتي

 

Slop Map Script                      اسكريپت نقشه شيب

 

Source            مشاء، مبدا

 

Stage discharge relation                      

منحني سنجه آب

 

Standard  deviation                 

انحراف معيار

 

Standard error            

خطاي استاندارد

 

Steady flow                

جريان ماندگار

 

Step Response Function                      تابع واكنش پلكاني

 

Stream           

رودخانه

 

Stream  gauging                      

اندازه گيري آب رودخانه

 

Subsurface runoff                    

رواناب زير پوسته اي

 

Surface runoff             

نگهداشت سطحي

 

Tide mark                   

داغ آب

 

Time Area  Method                 روش زمان مساحت

 

Time base                   

زمان پايه ( در هيدروگراف )

 

Time of concentration             

زمان تمركز

 

Time series                 

دنباله هاي زماني – سري هاي زماني

 

Torrent           

مسيل

 

Trend             

روند

 

Triangulated Irregular Network            مدلهاي رقومي ارتفاع مثلثي

 

Uniform flow              

جريان يكنواخت

 

Unit Graph                 

گراف واحد

 

Unit hydrograph                      

هيدروگراف واحد

 

Vector map                 نقشه برداري

 

Viewshed                    نقشه خطوط قابل ديد

 

Ware right                  

حقابه

 

Water divide line                     

خط تقسيم آب – مرز حوزه آبخيز

 

Water level                 

تراز  آب

 

Water level(stage)  recorder                

آب نگار – ليمنيگراف

 

Water resorces           

منابع آب

 

Water year                 

سال آبي

 

Watershed                  

حوزه آبخيز

 

Watershed Management                     

آبخيز داري

 

Watershed Modeling System               سيستم مدلسازي حوزه آبخيز

 

Waterway                  

آبراهه

 

Weighted  coefficient              

ضريب وزني

 

Weighted mean           

ميانگين وزني

 

Wetted perimeter                     

محيط خيس شده

 

Width Function Instantaneous Unit Hydrograph  (WFIUH)                  

هيدروگراف واحد لحظه اي تابع عرض

With Function             

تابع عرض

 

منبع

 

 

 

 

منبع:     www.ake.blogfa.com     منبع:     www.ake.blogfa.com     منبع:     www.ake.blogfa.com

نوشته شده در تاريخ ۸۸/۰۱/۳۱ توسط مهندس محمد اکرم ایرندگانی
نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 22:32 بازدید : 218 نویسنده : nevisandeh

بررسی عملکرد و راندمان محصول در روش های آبیاری LEPA ،SPRAY ، SDI:

بررسی عملکرد و راندمان محصول در روش های آبیاری LEPA ،SPRAY ، SDI:

 

سیستم آبیاری سنترپیوت به دلیل هزینه كارگری كم ، انعطاف پذیری زیاد ، راحتی اجرا و بهره برداری آسان ، یك سیستم آبیاری انتخابی درامر كشاورزی است . وقتی كه سیستم سنترپیوت درست طراحی شود و به پخش كننده های آب با راندمان بالا تجهیز شود ، می تواند در منابع پردازش خود( آب ، انرژی ، زمان ) صرفه جویی نماید . از انواع مختلف این پخش كننده ها می توان به موارد زیر اشاره كرد :

 

حالت پخش اسپری در ارتفاع متوسط mid-elevation spray application ))، حالت پخش اسپری در ارتفاع كم( low-elevation spray applicator ) وحالت پخش دقیق با انرژی كم( low energy precison application).

 

حالت آبیاری موضعی زیرسطحی (subsurface drip irrigation ) ، به علت راندمان بالا با روش های ذكر شده قابل قیاس است.راندمان یكنواختی بالای آبیاری كه منجر به تولید محصول و راندمان آب مصرفی بالا می شود ، بهترین وسیلة مقایسه روش های آبیاری برای مناطق و محصولات ویژه می باشد .

 

در آزمایشات مختلف محققان روشهای آبیاری LEPA ، MESA ، LESA ، SDI با 5 نرخ آبیاری ناقص(I0 ، I25 ، I50 ، I75 و I100) به صورت نسبت آب تهیه شده به مقدار آبیاری كامل برای گیاهان مختلف مورد ارزیابی قرار می گیرد ،که نرخ آبیاری كامل بر اساس ET پتانسیل محاسبه شده از ET گیاه مبنا و اعمال ضریب گیاهی محل تعیین می گردد.

 

براساس مطالعات انجام یافته عملکرد محصول و راندمان آب مصرفی( WUE ) در نرخ های I25 و I50 تحت روش SDI بیشتر از دیگر روش های آبیاری است و در روش LEPA معمولاً بیشتر از Spray ، اما از SDIكمتر می باشد . روند روش ها در نرخ I100معكوس بوده و عملکرد محصول و WUE در روش Spray بیشتر از LEPA و SDI می باشد . در نرخ آبیاری I75، نیز این مطلب صادق است .

 

كاهش محصول در آبیاری های كامل در نتیجة راناف سطحی برای روش LEPA و نفوذ عمقی برای SDI می باشد . در روش SDI با كاربرد مقادیر كمتر آبیاری نفوذ كاهش می یابد و تبخیر نیز با كاهش سطح خیش شده كاهش می یابد و فقط آبی كه به بالا حركت می كند تبخیر می شود.

 

هنگامی كه روش LEPA با تدابیری از قبیل شیب كمتر از1 درصد ، كشت دایره ای ، ایجاد خاكریز فارو ، كنترل رطوبت خاك و برنامة آبیاری مناسب همراه باشد، بیش از 95 درصد آب در اختیار گیاه قرار خواهد گرفت .مدیریت راندمان بالای آبیاری Spray نیز شامل كاربرد نازل هایی با قطرات آب درشتتر ، اجرای نسبتاً كند پیوست برای تهیة‌ آب كاربردی عمیق تر و اجتناب از آبیاری اسپری در شرایط باد شدید می باشد.    منبع مقاله:از سایت کلوب دات کام گروه کشاورزی اصلاح نباتات

 

 

        www.ake.blogfa.com                          www.ake.blogfa.com    

 

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 22:29 بازدید : 384 نویسنده : nevisandeh

تعرق

تعرق

خروج آب از قسمتهای هوایی گیاه به صورت بخار آب تعرق نامیده می‌شود. اما تعرق انواع مختلف دارد. برگ اندام اصلی و عمده تعرق است و قسمت اعظم تعرق از میان روزنه‌های آن انجام می‌شود، لذا این نوع تعرق را تعرق روزنه‌ای می‌نامند. مقدار کمی بخار آب از برگها و ساقه‌ها بوسیله تبخیر مستقیم از طریق یاخته‌های اپیدرمی و از میان کوتیکول خیلی نازک آنها خارج می‌شود که این پدیده را تعرق کوتیکولی می‌گویند. مقدار آبی که از طریق روزنه خارج می‌شود، خیلی زیاد است. همچنین خروج بخار آب می‌تواند از طریق عدسکهای ساقه‌های چوبی یا عدسکهای میوه انجام شود که تعرق عدسکی نامیده می‌شود. 

نقش تعرق در جذب آب از ریشه 


تعرق باعث می‌شود که پتانسیل آب برگ به پتانسیل آب ریشه کاهش یابد. حوالی ظهر اختلاف پتانسیل آب ‌برگ نسبت به ریشه به بیشترین مقدار خود می‌رسد. در این هنگام سرعت و شدت جذب آب توسط ریشه نیز بیشترین مقدار را دارا است. اگر منحنی تعرق و منحنی جذب آب در ساعات مختلف شبانه روز را با هم مقایسه کنیم خواهیم دید که تغییرات هماهنگی را نشان می‌دهد. یعنی هر چقدر تعرق بالاتر باشد به همان اندازه هم شدت جذب آب نیز بالاتر است. زمانی که تعرق صورت می‌گیرد، پتانسیل آب ریشه منفی تر از خاک است و پتانسیل برگ منفی‌ تر از ریشه و پتانسیل جو منفی تر از برگ است. 

در نتیجه جریان آبی از خاک به طرف اتمسفر ، از طریق گیاه برقرار می‌شود که باعث انتقال مواد محلول مورد نیاز گیاه همراه با صعود آب می‌شود. هر گاه پتانسیل آب جو افزایش یابد و جو از آب اشباع شود، جذب آب توسط سیستم ریشه‌ای و انتقال شیره خام در آوندهای چوبی به حداقل رسیده و یا متوقف می‌شود. در موقع شب نیز که روزنه‌ها بسته‌اند، تعرق به حداقل می‌رسد و انتقال شیره خام نیز تقریبا متوقف می‌شود. تعرق در واقع باعث ایجاد یک فشار منفی می‌شود که می‌تواند صعود شیره خام را حتی تا ارتفاع بیش از 100 متر در درخت غول موجب شود. 


مکانیسم تعرق در برگها 


واکوئلهای تمام یاخته‌های زنده برگ پر از آب هستند. همچنین پروتوپلاسم و دیواره یاخته نیز از آب اشباع است. آب از راه آوندهای چوبی رگبرگها به برگ می‌رسد. آب دیواره‌های مرطوب یاخته‌های بخار شده به جو درونی فضاهای بین یاخته‌ای وارد می‌شود. این حالت ممکن است از هر سطحی که مرطوب باشد، به جو پیرامون رخ دهد. فضاهای بین یاخته‌ای شبکه ، ارتباطی درونی با ساختار بعدی برگ ایجاد می‌کند که بوسیله بخار آب اشباع می‌شوند و یاخته آخری بخار آب را در هوایی که کمتر اشباع شده ، پخش می‌کند. تعرق روزنه‌ای از طریق تبخیر سطحی دیواره‌های یاخته‌ای که در محدوده فضاهای بین یاخته‌ای قرار دارند و همچنین از بخار آبی که از فضاهای بین یاخته‌ای از طریق روزنه وارد می‌شود، انجام می‌گردد. 

اهمیت تعرق 


نیروی مکشی ایجاب شده در صعود شیره خام کمک می‌نماید.


با تاثیر بر روی فشار انتشار ، بطور غیر مستقیم پدیده انتشار در یاخته‌ها را کمک می‌کند.


در جذب آب و مواد کانی توسط ریشه‌ها موثر است.


در تبخیر آب اضافی کمک می‌کند.


نقش مهمی در انتقال مواد غذایی از قسمتی به قسمت دیگر گیاه دارد.


دمای مناسب جهت برگها را حفظ می‌کند.

با تاثیر بر باز و بسته شدن روزنه‌ها ، بطور غیر مستقیم در فتوسنتز و تنفس اثر می‌کند.

در پراکندگی انرژی اضافی دریافت شده از خورشید توسط گیاهان موثر است. 





عوامل موثر بر تعرق 

رطوبت نسبی 

هر قدر رطوبت نسبی جو بیشتر با‌شد، میزان تعرق کمتر خواهد بود. زیرا پتانسیل آب جو در این حالت افزایش می‌یابد. اگر رطوبت نسبی جو به حالت اشباع برسد، تعرق متوقف می‌شود. رطوبت نسبی جو به شدت از دمای محیط متاثر است. 

دما 
دما علاوه بر اثری که روی رطوبت نسبی دارد در شرایط طبیعی افزایش دما تا 25-30 درجه سانتیگراد باعث افزایش شدت تعرق شده و از این درجه به بعد باعث کاهش تعرق می‌شود. علت این پدیده آن است که افزایش دما تا 30 درجه سانتیگراد در بعضی از گونه‌ها مانند پنبه ، توتون و قهوه باعث باز شدن روزنه‌ها و پس از آن باعث بسته شدن روزنه‌ها می‌شود. در شمعدانی حتی در 35 درجه سانتیگراد نیز روزنه باز باقی مانده ، در نتیجه تعرق ادامه می‌یابد. 

باد و جریان هوا 


باد باعث تجدید هوا در مجاورت بافتها شده و شدت تعرق را افزایش می‌دهد. ولی شدید بودن آن باعث بسته شدن روزنه‌ها و کاهش تعرق می‌شود. از طرف دیگر باد با به حرکت در آوردن برگها ، خروج بخار آب 

از برگها را آسان می‌کند. 

روشنایی 
در بسیاری از گیاهان شدت تعرق در تاریکی تقریبا صفر است و روشنایی باعث افزایش شدت تعرق می شود. علت آن باز شدن روزنه‌ها در روشنایی است. زیرا نزدیک به 99% تعرق از طریق روزنه‌ها صورت می‌گیرد. در بعضی از گیاهان مانند گیاهان گوشتی (تیره کاکتوس) روزنه‌ها در روز بسته و در شب بازند. به همین دلیل میزان تعرق این گیاهان در شب بیشتر از روز است. 



عوامل ساختاری 

سطح اندام هوایی :

سطح اندام ، بویژه برگها در تعرق اهمیت فوق العاده دارد. ریزش برگها هنگام پاییز و زمستان در درختان خزان شونده مناطق معتدل و به هنگام تابستان در گیاهان مناطق نیمه خشک ، بطور قابل ملاحظه‌ای از شدت تعرق می‌کاهد. همچنین وجود خار یا برگهای بسیار کاهش یافته در گیاهان مناطق خشک موجب کاهش شدت تعرق می‌شود.


آرایش بافتهای برگ :


آرایش بافتهای برگ در تعرق موثرند. بافت نرده‌ای برگ در گیاهان مناطق خشک همیشه فشرده تر از بافت نرده‌ای گیاهان مناطق مرطوب است و کوتیکول آنها ضخیم می‌باشد. حتی گاهی بافتهای بیرونی آنها چوب پنبه‌ای و یا چوبی می‌شود که این امر به مقدار زیاد از میزان تعرق می‌کاهد.


تعداد و وضع روزنه‌ها :

تعداد و وضع روزنه‌ها از عوامل اصلی تعرق به شمار می‌آید. همیشه نوعی رابطه مثبت بین تعداد روزنه‌ها و شدت تعرق وجود دارد. در بعضی گیاهان ساختار تشریحی خاص روزنه‌ها باعث کاهش شدت تعرق می‌شود. مانند کریپت روزنه‌ای در گیاه خرزهره که فرورفتگی‌های پر از کرک در سطح زیرین برگ هستند و روزنه‌ها در ته آنها قرار درند. 

مواد شیمیایی باز دارنده تعرق 

موادی مانند مومهای پلی وینیل و الکلهای سنگین که بتوانند از راه تاثیر بر یاخته‌های روزنه‌ای موجب بسته شدن روزنه‌ها شوند و یا مستقیما روزنه‌ها را مسدود کنند، مواد باز دارنده تعرق نام دارند. مشاهده شده است که هنگام کاهش تعرق ، فتوسنتز نیز همزمان با آن کاهش می‌یابد. زیرا به هر نحو که مانع خروج بخار آب از روزنه‌ها شویم، ورود CO2 به داخل برگ و در نتیجه فتوسنتز کاهش می‌یابد. 

روشهای اندازه گیری تعرق 

روش وزن کردن 


در این روش از دست دادن ، یا با توزین تمام گیاه و یا شاخه‌ای از آن اندازه گیری می‌شود.

جمع کردن و توزین بخار آب حاصل از تعرق 

با این روش می‌توان میزان تعرق به مقدار کم را در گیاهان که در هوای بسته و هوای آزاد رشد می‌کنند، اندازه گرفت. در روش هوای بسته گیاهی را با گلدان در زیر سرپوش می‌گذارند که در آن ظرف کوچکی حاوی مقدار کلرید کلسیم (CaCL2) با وزن مشخصی قرار دارد. افزایش وزن کلرید کلسیم ، مقدار آب خارج شده از گیاه را معلوم می‌کند. در روش هوای آزاد ، گیاه در محفظه‌ای قرار دارد که هوای مرطوب از آن عبور می‌کند. 

هوای مرطوب پس از ورود به محفظه از یک طرف از داخل ظرفی حاوی کلرید کلسیم بی آب عبور می‌کند. رطوبت آن بوسیله کلرید کلسیم جذب می‌گردد و از طرف دیگر از بخش واجد گیاه نیز عبور می‌کند و سپس وارد ظرف دیگری می‌شود که محتوی کلرید کلسیم است. با توجه به اینکه وزن کلرید کلسیم قبل از شروع آزمایش تعیین شده است، می‌توان مقداری از آب خارج شده از گیاه را که بوسیله کلرید کلسیم جذب گردیده ، تعیین کرد. ضمنا با عبور دادن هوای آزاد و مرطوب ، شرایط طبیعی گیاه نیز رعایت شده است. 

روش لیزیمتری 

این روش برای اندازه گیری مقدار تعرق یک پوشش گیاهی بکار می‌رود. برای این منظور پوشش گیاهی را در ظرفهایی به ابعاد دو متر یا بیشتر به نام لیزیمتر که پر از خاک و پوشیده از گیاه‌اند و در داخل زمین جای می‌گیرند، قرار می‌دهند و با دستگاه پیزوالکتریک وزن لیزیمتر را تعیین می‌کنند. اندازه گیری در مورد مجموعه آب خارج شده از گیاه و خاک است و این اتلاف آب را تبخیر - تعریق گویند. در قسمت زیرین لیزیمتر ظرفی برای جمع آوری فاضلاب قرار دارد. 

 

 

روش حجم سنجی یا پوتومتری (آشام سنجی) 


در این روش فرض بر این است که میزان آب جذب شده ، تقریبا برابر با میزان تعرق یا آب دفع شده از گیاه است. شاخه پر برگ ، گیاهی را در زیر آب قطع کرده و در ظرف پر از آب آشام سنج (پوتومتر) قرار می‌دهیم. ظرف آشام سنج دارای دو راه خروجی است که یک لوله مویینه مدرج و یک مخزن آب است. پس از اندازه گیری میزان تعرق ، تمام دستگاه با شیری که جریان آب را از منبع به ظرف کنترل می‌کند، از آب پر می‌شود تا دستگاه کاملا از هوا خالی گردد. پس یک حباب هوا را به درون لوله موئین وارد می‌کنند. در طی تعرق حباب هوا که در طول لوله مویین حرکت می‌کند، نشان دهنده جذب آب توسط گیاه است و می‌توان میزان حرکت آن را اندازه گرفت. روش آشام سنجی برای مطالعه تاثیر عوامل محیطی مثل دما ، نور ، هوا و غیره بر روی تعرق روش مناسبی است.


روش کلرید کبالت 


اساس این روش استفاده از کاغذ آغشته به کلرید کبالت (CoCL2) است (تهیه شده با محلول 3% کلرید کبالت). این کاغذ اگر خشک باشد، آبی رنگ است و وقتی مرطوب گردد، صورتی رنگ می‌شود. هنگام آزمایش ، رنگ کاغذ ابتدا آبی است و به تدریج صورتی رنگ می‌شود و میزان تغییر رنگ آن معیاری برای اندازه گیری تعرق است.

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 22:25 بازدید : 425 نویسنده : nevisandeh

تاثیر آبیاری و مصرف زئولیت طبیعی بر عملکرد کمی ‌و کیفی توتون کوکر347

تاثیر آبیاری و مصرف زئولیت طبیعی بر عملکرد کمی ‌و کیفی توتون کوکر347 

تاثیر آبیاری و مصرف زئولیت طبیعی بر عملکرد کمی ‌و کیفی توتون کوکر347 
رنجبر چوبه، مهدی*؛ مسعود اصفهانی؛ مسعود کاووسی؛ محمد رضا یزدانی به منظوربررسي تاثير كاربرد زئوليت درافزايش عملكرد كمي ‌و كيفي توتون، آزمايشي در قالب فاكتوريل 2 عاملي در پايه طرح كاملا تصادفي با 12 تيمار و 4 تكرار به صورت گلداني و جمعا در 48 گلدان اجرا شد. در اين آزمايش مقادير مختلف زئوليت در 4 سطح (0، 20، 25، 30 گرم زئوليت در 17 كيلوگرم خاك) تقريبا معادل 0 - 2300 –2900 –3500 كيلوگرم در هكتار و 3 سطح تخليه رطوبت خاك (50، 60، 70 درصد) طي دوره رشد سريع تا پايان برداشت مورد استفاده قرارگرفت. عوامل مهم تعيين كننده عملكرد كمي ‌و كيفي محصول از جمله، ميزان كلروفيل برگ، ارتفاع بوته، تاريخ گلدهي، وزن تر، وزن خشك، قيمت، قند احياء و نيكوتين اندازه ‌گيري شد. اثر زئوليت فقط روي ارتفاع بوته، وزن خشك، قيمت، درصد قند و درصد نيكوتين در سطح 1% معني‌دار شد. اثر سطوح تخليه رطوبت خاك به غير از ميزان كلروفيل برگ روي ساير صفات در سطح 1% معني‌دار شد. اثر متقابل زئوليت در سطوح تخليه رطوبت خاك نيز فقط روي صفات درصد قند و نيكوتين در سطح 1% معني‌دار شد. مقايسه ميانگين تيمارها نشان داد كه به ترتيب تيمار10 (30 گرم زئوليت وسطح تخليه رطوبت 50%) براي صفات ارتفاع بوته، وزن تر و وزن خشك و تيمار 7 (25 گرم زئوليت و سطح تخليه رطوبت 50%) براي قيمت محصول و تيمار 9 (25 گرم زئوليت و سطح تخليه رطوبت 70%) براي ميزان قند ونيكوتين بهترين تيمارها هستند. با اينكه زئوليت و سطوح تخليه رطوبت خاك بر افزايش صفات كمي ‌و كيفي توتون موثرند ولي سهم سطوح تخليه رطوبت خاك در توضيح تغييرات كل مشاهده شده روي صفات تاريخ گلدهي، وزن‌تر، درصد قند و درصد نيكوتين بيشتر از زئوليت است. در جمع كاربرد زئوليت روي افزايش كمي‌وكيفي توتون موثر است. براي كسب نتايج قابل تعميم به سطح مزرعه لازم است اين آزمايش‌ها در مزرعه ادامه يابند



نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 22:22 بازدید : 341 نویسنده : nevisandeh

تاثير شدت چرا و شيب بر هدر رفتن آب و خاك

تاثير شدت چرا و شيب بر هدر رفتن آب و خاك :

سطح مراتع ايران 90 ميليون هكتار و تعداد دام را 133 ميليون واحد دامي گزارش شده است. سازمانهاي مسئول و همچنين كارشناسان عقيده دارند كه در اثر چراي بي رويه، مراتع كشور سير قهقرائي دارند. تخريب مراتع، نتايج منفي متعددي دارد كه از آن جمله مي توان به هدر رفتن منابع آب و خاك و ايجاد سيل و رسوب گذاري اشاره كرد. براي بررسي اثر چراي بي رويه در شيب هاي مختلف بر توليد رواناب و فرسايش يك طرح تحقيقاتي در منطقه فيروزكوه كه از عرصه هاي مهم دامداري كشور است انجام گرفت. به اين منظور در قالب طرحهاي بلوكي تصادفي بر روي 3 شيب 10،20 و 30 درصد 18 كرت به ابعاد 10‍X2 متر احداث شد و دو تيمار چراي متعادل و چراي بيش از ظرفيت در سه تكرار به آنها اعمال گرديد. روانآب و تلفات خاك كرتها به مدت دو سال در 6 دوره اندازه گيري شد. بررسي نتايج نشان داد كه حداكثر تلفات خاك به تيمار چراي بيش از ظرفيت در شيب 30 درصد و حداقل نيز به تيمار متعادل در شيب 20 درصد مربوط است. نتايج تجزيه واريانس حاكي از معني دار بودن اثر شيب و مديريت چرا بر توليد رواناب و تلفات خاك در طولاني مدت مي باشد.

 

 

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 21:59 بازدید : 207 نویسنده : nevisandeh

تنظیم PH در آکواریم های آب شیرین

تنظیم PH در آکواریم های آب شیرین:

 

تنظیم PH در آکواریم های آب شیرین

 

 ترجمه ای است از یک مقاله که توسط  Mark Lehr  نوشته شده است :

 

 یکی از مشکلات عمومی و اصلی آکواریم داران نگهداری و حفظ PH در یک میزان ثابت است. خیلی از افراد متوجه اهمیت نقش PH و فاکتورهایی که بر روی آن تأثیر می گذارند، نیستند.

 

زمانیکه PH را در نظر می گیریم، بیشتر از اینکه هدف خود را، حفظ کردن یک PH ثابت فرض کنیم، باید سعی کنیم هدف ما متعادل نگاه داشتن آن باشد. اگر چه  ممکن است PH=7 بهترین و مطلوبترین PH برای ماهیان باشد ولی  در هر مقداری بین 6/6 و 8/7  ماهی ها می توانند به زندگی عادی خود ادامه بدهند. ما به عنوان آکواریم دار باید از اتفاقاتی که موجب تغییرات ناگهانی PH می شود، جلوگیری نماییم.

 

 

خاصیت تغییر پذیری PH آب می تواند بوسیله ظرفیت بافرینگ شناخته شود. شما می توانید ظرفیت سیستم بافرینگ خود را با اندازه گیری میزان سختی آب بدست آورید. میزان سختی بین 4-6 یا کمی بالاتر معمولا برای نگه داشتن سیستم بافری و به تبع آن نگهداری یک PH ثابت کافی می باشد. وقتی که سختی آب آکواریم شما زیر 4 باشد، به این معنی است که سیستم بافرینگ کافی نیست و احتمال سقوط PH وجود دارد. وقتی که میزان PH بالاست سختی آب را بین 6 تا 12 فرض می کنیم. اکثر آکواریم داران میزان کربنات را برای تنظیم درجه سختی انتخاب می کنند که میزان کربنات کلسیم در آب می باشد. این تست همچنین برای نگهداری و تنظیم یک سیستم بافری مناسب، مؤثر است که برای آن اندازه گیری یکی از مقادیر سختی کل و یا سختی کربنات لازم است، ولی اینکه هر دو را مستقلاً اندازه گیری کنیم نیاز نیست. خوشبختانه آکواریم شما معمولاً دارای منبعی طبیعی از کانی های نامحلولی است که یک سیستم بافری تشکیل می دهند و PH را در حد مطلوب حفظ می کنند. تمام این کانی های نامحلول روی هم سختی تام آب آکواریم شما را می سازند. شما نیاز دارید که تست سختی تام را انجام دهید. دانستن این که PH آب آکواریم شما در حد مناسب است نمی تواند گویای موفقیت کامل باشد. تنها با انجام تست سختی تام است که می توانید پیش بینی کنید PH بعد از آنکه تنظیم شد در همان حد باقی خواهد ماند یا خیر. این مسئله ناشی از چرخه های بیولوژیکی طبیعی است که در آکواریم شما روی می دهند. مانند تنفس ماهی ها و ضایعات و کثیفی های معلق و ته  نشین شده که نتیجه آن خنثی شدن یون بیکربنات ساخته شده بوسیله سیستم بافرینگ است. آکواریم داران بوسیله تعویض های مکرر و منظم آب آکواریم  و نگهداری های روتین، مثلاً تعویض فیلتر و تمیز کردن تصفیه زیر شنی، این نقصان را جبران می کنند و بدینوسیله به سختی آب می افزایند.

 

در اینجا بطور خلاصه توضیح می دهیم که چرا هر یک از این نگهداری های روتین آکواریم، برای پایدار نگهداشتن PH لازم هستند. باید بدانید هر کجا که در آکواریم شما ذرات زائد انباشته می شوند، تولید تجمعی از فرآورده های فسفاتی می کنند. تجمع مواد زائد بر روی بستر ماسه ای و لایه فیلتر شما میزان فسفات را در آکواریم افزایش می دهد. یونهای فسفات آزاد می توانند با مواد بافری کلسیمی پیوند تشکیل داده و موجبات ته نشین شدن کلسیم را در آکواریم فراهم کنند. به این شکل توانایی تنظیم و تعادل PH کاهش می یابد. به همین دلیل است که تمیز نگهداشتن لایه فیلتر، بستر، فضای زیر ماسه ها و تعویض های مکرر قسمتی از آب، بسیار با اهمیت می باشد. بعلاوه آب شیر محتوی یونهای بافری می باشد و شما می توانید با تعویض مکرر بخشی از آب به جایگزینی این یونهای بافری از دست رفته کمک کنید. این مسئله در مورد تمام آکواریم ها اهمیت دارد چرا که تنفس ماهی ها و ذرات زائد انباشته شده به تنهایی می توانند سبب کاهش توانایی سیستم بافری در تنظیم  PH شوند.

 

حال سؤالی که مطرح می شود این است که اگر ماهیی که قصد نگهداری از آن را داریم نیاز به یک PH مخصوصی داشت چه کاری باید انجام دهیم. اگر PH آبی که ماهی شما آن را ترجیح می دهد نزدیک به PH طبیعی آب موجود در آکورایم شما است، توصیه می شود که تغییری در آن اعمال نکنید. در غیر اینصورت، یعنی اگر PH طبیعی آب آکواریم شما از PH مورد نیاز ماهیی که قصد نگهداری از آن را دارید زیاد فاصله دارد، کارهایی هست که باید انجام دهید.

 

اجازه بدهید با روش افزایش سطح PH شروع کنیم. امروزه تعداد زیادی افزایش دهنده PH در فروشگاه ها وجود دارد. محصولات مایع را وقتی به تنهایی استفاده کردم، در حد 50/50 با موفقیت همراه بود. همچنین نیاز به محصولی دارید که بتوانید با آن توان سیستم بافری آکواریم خود را بالا ببرید. برای نگهداری PH در یک مقیاس بالا، به شما استفاده از یک بستر بافری مثل مرجان های خرد شده را پیشنهاد می کنم. شما می توانید این مرجانهای خرد شده را به آکواریم کنونی خود اضافه نمایید. من خودم مرجانهای خرد شده را داخل یک کیسه توری قرار داده و آنرا زیر بستر آکواریم جای داده ام. برای اینکه PH آکواریم خود را در حدود 6/7 حفظ کنید، به ازای هر 40 لیتر آب نیاز به 1 کیلوگرم مرجان خرد شده دارید. برخی از آکواریم داران، این کیسه محتوی مرجان های خرد شده را مانند یک لایه در سیستم فیلترینگ خود قرار می دهند. این متد به شما اجازه استفاده از مرجان های خرد شده درشت تر را نمی دهد. اما اگر شما در حد کمی نیازمند تعدیل و سازگاری در سیستم بافری خود هستید این روش می تواند مؤثر باشد. اگر  ترجیح می دهید که از مرجانهای خرد شده استفاده نکنید، پودرهای  زیاد دیگری در بازار وجود دارد که عمل افزایش سختی آب یا خاصیت قلیایت آنرا انجام می دهند. شما به راحتی توانید این پودرها را طبق دستورالعمل آن به آکواریم خود بیافزایید. البته این متدها گرایش به ایجاد تغییرات شدید در سختی آب دارند که اگر در تنظیم سختی و PH ورزیده و با تجربه نباشید، ممکن است خطرناک باشند. بی خطرترین متد همان استفاده از مرجان های خرد شده می باشد.پس از اینکه توانایی بافرینگ  آکواریم خود را تقویت نمودید، می توانید PH آب  را در درجه دلخواه تنظیم کرده و به آکواریم بیافزایید. محصولات زیادی در فروشگاه ها موجود است که اینکار را انجام می دهند. اغلب اوقات آبی که برای آکواریم استفاده می کنید به طور طبیعی دارای PH بالایی است و شما فقط نیازدارید که با اضافه کردن مرجانهای خرد شده به تقویت سیستم بافری خود کمک نمایید تا بتوانید PH را در همین سطح بالا حفظ و نگهداری کنید.

 

 

 

اما پایین آوردن PH کاری سخت تر است. اگر فکر می کنید که می توانید براحتی با اضافه کردن مواد کاهش دهنده PH سطح آنرا پایین بیاورید کاملاً در اشتباه هستید، چرا که سیستم بافری شما بسادگی و بسرعت میزان آنرا به همان مقدار طبیعی خود افزایش خواهد داد. در واقع شما باید یونهای بافری را از آب آکواریم خود جدا کنید، به این شکل می توانید PH آب را نیز پایین بیاورید. بهترین راه برای انجام این کار اینست که یک دستگاه پالاینده آب ( دستگاهی که آب را سبک می کند ) تهیه کنید. این دستگاه آب شیر را بوسیله یونهای رزین که در خود دارد فیلتر می کند. آبی که حاصل می شود عاری از نمک و کانی های دیگر است و در واقع آبی است سبک و با سختی صفر.

 

 

 

 ( در مورد این دستگاه قبلاً و در مطالب گذشته وبلاگ صحبت شده است که دراینجا نحوه کار آن و چگونگی ساخت نوع دست ساز آن را مروری میکنیم:

 

درکارگاه های پرورش ماهی معمولاً از این دستگاه برای کاهش سختی آب و در واقع بدست آوردن آبی با سختی صفر ( آب سبک ) استفاده می کنند. این وسیله که داخل آن ماده شیمیایی بنام رزین یا صمغ شیمیایی است املاح اضافی آب را بخود گرفته و آب سبک و صفر درست می کند.  قیمت این دستگاه گران است ولی چون مکانیسم ساده ای دارد می توان نمونه دست ساز آن را ساخت. شمایی از مکانیسم عمل این دستگاه را در شکل زیر می بینید. )

 

 

 

 

 

                                       

 

 

 

 

 

 

استفاده از این دستگاه بهترین روش برای پالایش آب و در نهایت بدست آوردن آبی است که مخصوص استفاده در آکواریم می باشد. همانطور که گفته شد بدون داشتن یک آب پالایش شده نیز می توانید PH آب را با مواد مخصوص اینکار کاهش دهید، ولی این تنظیم فقط یک یا نهایتاً دو روز پایدار خواهد ماند و بزودی دوباره به میزان اولیه خود بازخواهد گشت. ضمن اینکه این پایین آمدن و بالا رفتن مجدد PH، خطرناک تر و بدتر ازPH نامناسبی است که شما از ابتدا داشتید.

 

این را هم باید اضافه کنم که برخی از آکواریم داران برای بدست آوردن آبی با سختی کم، از زغال سنگ استفاده می کنند. با قرار دادن زغال سنگ در فیلتر تصفیه کننده آب و یا قرار دادن یک لایه از آن در زیر بستر آکوراریم می توانید سختی آب خود را کاهش دهید. این تکنیک نیز می تواند بخوبی مؤثر باشد ولی دارای پیچیدگی بیشتری است و کمتر قابل پیش بینی می باشد و احتمالاً بهتر است که آکواریم داران کم تجربه از آن دوری نمایند.

 

 

 

من  به شخصه این طور فکر می کنم که بسیار آسانتر است اگر از ماهی هایی استفاده کنید که مناسب PH طبیعی آب آکواریم شما هستند. بخصوص اگر آب آکواریم شما دارای PH بالایی باشد، صدها نوع ماهی وجود دارند که می توانند براحتی در PH 6/6 تا 8/7 زندگی و رشد کنند.

 

مطمئن باشید که کنترل PH برای مبتدیان، تجربه ای بسیار ناامید کننده است. من حدس می زنم 50% از مشکلاتی که در آکواریمهای جدید روی می دهند نتیجه همین کوشش آکواریم داران مبتدی برای تغییر میزان PH است.البته برخی از آکورایم داران واقعاً نیاز به تنظیم PH دارند و این یک نیاز مبرم برای آنان است ولی برای اکثر آنها همان PH طبیعی آبی که استفاده می کنید می تواند مناسب باشد.

 

 

 

در خاتمه برای همه علاقه مندان به این مقوله آرزوی سعادت و موفقیت می نمایم.

 

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 21:57 بازدید : 381 نویسنده : nevisandeh

تنظیم PH در آکواریم های آب شیرین:

تنظیم PH در آکواریم های آب شیرین:

 

تنظیم PH در آکواریم های آب شیرین

 

 ترجمه ای است از یک مقاله که توسط  Mark Lehr  نوشته شده است :

 

 یکی از مشکلات عمومی و اصلی آکواریم داران نگهداری و حفظ PH در یک میزان ثابت است. خیلی از افراد متوجه اهمیت نقش PH و فاکتورهایی که بر روی آن تأثیر می گذارند، نیستند.

 

زمانیکه PH را در نظر می گیریم، بیشتر از اینکه هدف خود را، حفظ کردن یک PH ثابت فرض کنیم، باید سعی کنیم هدف ما متعادل نگاه داشتن آن باشد. اگر چه  ممکن است PH=7 بهترین و مطلوبترین PH برای ماهیان باشد ولی  در هر مقداری بین 6/6 و 8/7  ماهی ها می توانند به زندگی عادی خود ادامه بدهند. ما به عنوان آکواریم دار باید از اتفاقاتی که موجب تغییرات ناگهانی PH می شود، جلوگیری نماییم.

 

 

خاصیت تغییر پذیری PH آب می تواند بوسیله ظرفیت بافرینگ شناخته شود. شما می توانید ظرفیت سیستم بافرینگ خود را با اندازه گیری میزان سختی آب بدست آورید. میزان سختی بین 4-6 یا کمی بالاتر معمولا برای نگه داشتن سیستم بافری و به تبع آن نگهداری یک PH ثابت کافی می باشد. وقتی که سختی آب آکواریم شما زیر 4 باشد، به این معنی است که سیستم بافرینگ کافی نیست و احتمال سقوط PH وجود دارد. وقتی که میزان PH بالاست سختی آب را بین 6 تا 12 فرض می کنیم. اکثر آکواریم داران میزان کربنات را برای تنظیم درجه سختی انتخاب می کنند که میزان کربنات کلسیم در آب می باشد. این تست همچنین برای نگهداری و تنظیم یک سیستم بافری مناسب، مؤثر است که برای آن اندازه گیری یکی از مقادیر سختی کل و یا سختی کربنات لازم است، ولی اینکه هر دو را مستقلاً اندازه گیری کنیم نیاز نیست. خوشبختانه آکواریم شما معمولاً دارای منبعی طبیعی از کانی های نامحلولی است که یک سیستم بافری تشکیل می دهند و PH را در حد مطلوب حفظ می کنند. تمام این کانی های نامحلول روی هم سختی تام آب آکواریم شما را می سازند. شما نیاز دارید که تست سختی تام را انجام دهید. دانستن این که PH آب آکواریم شما در حد مناسب است نمی تواند گویای موفقیت کامل باشد. تنها با انجام تست سختی تام است که می توانید پیش بینی کنید PH بعد از آنکه تنظیم شد در همان حد باقی خواهد ماند یا خیر. این مسئله ناشی از چرخه های بیولوژیکی طبیعی است که در آکواریم شما روی می دهند. مانند تنفس ماهی ها و ضایعات و کثیفی های معلق و ته  نشین شده که نتیجه آن خنثی شدن یون بیکربنات ساخته شده بوسیله سیستم بافرینگ است. آکواریم داران بوسیله تعویض های مکرر و منظم آب آکواریم  و نگهداری های روتین، مثلاً تعویض فیلتر و تمیز کردن تصفیه زیر شنی، این نقصان را جبران می کنند و بدینوسیله به سختی آب می افزایند.

 

در اینجا بطور خلاصه توضیح می دهیم که چرا هر یک از این نگهداری های روتین آکواریم، برای پایدار نگهداشتن PH لازم هستند. باید بدانید هر کجا که در آکواریم شما ذرات زائد انباشته می شوند، تولید تجمعی از فرآورده های فسفاتی می کنند. تجمع مواد زائد بر روی بستر ماسه ای و لایه فیلتر شما میزان فسفات را در آکواریم افزایش می دهد. یونهای فسفات آزاد می توانند با مواد بافری کلسیمی پیوند تشکیل داده و موجبات ته نشین شدن کلسیم را در آکواریم فراهم کنند. به این شکل توانایی تنظیم و تعادل PH کاهش می یابد. به همین دلیل است که تمیز نگهداشتن لایه فیلتر، بستر، فضای زیر ماسه ها و تعویض های مکرر قسمتی از آب، بسیار با اهمیت می باشد. بعلاوه آب شیر محتوی یونهای بافری می باشد و شما می توانید با تعویض مکرر بخشی از آب به جایگزینی این یونهای بافری از دست رفته کمک کنید. این مسئله در مورد تمام آکواریم ها اهمیت دارد چرا که تنفس ماهی ها و ذرات زائد انباشته شده به تنهایی می توانند سبب کاهش توانایی سیستم بافری در تنظیم  PH شوند.

 

حال سؤالی که مطرح می شود این است که اگر ماهیی که قصد نگهداری از آن را داریم نیاز به یک PH مخصوصی داشت چه کاری باید انجام دهیم. اگر PH آبی که ماهی شما آن را ترجیح می دهد نزدیک به PH طبیعی آب موجود در آکورایم شما است، توصیه می شود که تغییری در آن اعمال نکنید. در غیر اینصورت، یعنی اگر PH طبیعی آب آکواریم شما از PH مورد نیاز ماهیی که قصد نگهداری از آن را دارید زیاد فاصله دارد، کارهایی هست که باید انجام دهید.

 

اجازه بدهید با روش افزایش سطح PH شروع کنیم. امروزه تعداد زیادی افزایش دهنده PH در فروشگاه ها وجود دارد. محصولات مایع را وقتی به تنهایی استفاده کردم، در حد 50/50 با موفقیت همراه بود. همچنین نیاز به محصولی دارید که بتوانید با آن توان سیستم بافری آکواریم خود را بالا ببرید. برای نگهداری PH در یک مقیاس بالا، به شما استفاده از یک بستر بافری مثل مرجان های خرد شده را پیشنهاد می کنم. شما می توانید این مرجانهای خرد شده را به آکواریم کنونی خود اضافه نمایید. من خودم مرجانهای خرد شده را داخل یک کیسه توری قرار داده و آنرا زیر بستر آکواریم جای داده ام. برای اینکه PH آکواریم خود را در حدود 6/7 حفظ کنید، به ازای هر 40 لیتر آب نیاز به 1 کیلوگرم مرجان خرد شده دارید. برخی از آکواریم داران، این کیسه محتوی مرجان های خرد شده را مانند یک لایه در سیستم فیلترینگ خود قرار می دهند. این متد به شما اجازه استفاده از مرجان های خرد شده درشت تر را نمی دهد. اما اگر شما در حد کمی نیازمند تعدیل و سازگاری در سیستم بافری خود هستید این روش می تواند مؤثر باشد. اگر  ترجیح می دهید که از مرجانهای خرد شده استفاده نکنید، پودرهای  زیاد دیگری در بازار وجود دارد که عمل افزایش سختی آب یا خاصیت قلیایت آنرا انجام می دهند. شما به راحتی توانید این پودرها را طبق دستورالعمل آن به آکواریم خود بیافزایید. البته این متدها گرایش به ایجاد تغییرات شدید در سختی آب دارند که اگر در تنظیم سختی و PH ورزیده و با تجربه نباشید، ممکن است خطرناک باشند. بی خطرترین متد همان استفاده از مرجان های خرد شده می باشد.پس از اینکه توانایی بافرینگ  آکواریم خود را تقویت نمودید، می توانید PH آب  را در درجه دلخواه تنظیم کرده و به آکواریم بیافزایید. محصولات زیادی در فروشگاه ها موجود است که اینکار را انجام می دهند. اغلب اوقات آبی که برای آکواریم استفاده می کنید به طور طبیعی دارای PH بالایی است و شما فقط نیازدارید که با اضافه کردن مرجانهای خرد شده به تقویت سیستم بافری خود کمک نمایید تا بتوانید PH را در همین سطح بالا حفظ و نگهداری کنید.

 

 

 

اما پایین آوردن PH کاری سخت تر است. اگر فکر می کنید که می توانید براحتی با اضافه کردن مواد کاهش دهنده PH سطح آنرا پایین بیاورید کاملاً در اشتباه هستید، چرا که سیستم بافری شما بسادگی و بسرعت میزان آنرا به همان مقدار طبیعی خود افزایش خواهد داد. در واقع شما باید یونهای بافری را از آب آکواریم خود جدا کنید، به این شکل می توانید PH آب را نیز پایین بیاورید. بهترین راه برای انجام این کار اینست که یک دستگاه پالاینده آب ( دستگاهی که آب را سبک می کند ) تهیه کنید. این دستگاه آب شیر را بوسیله یونهای رزین که در خود دارد فیلتر می کند. آبی که حاصل می شود عاری از نمک و کانی های دیگر است و در واقع آبی است سبک و با سختی صفر.

 

 

 

 ( در مورد این دستگاه قبلاً و در مطالب گذشته وبلاگ صحبت شده است که دراینجا نحوه کار آن و چگونگی ساخت نوع دست ساز آن را مروری میکنیم:

 

درکارگاه های پرورش ماهی معمولاً از این دستگاه برای کاهش سختی آب و در واقع بدست آوردن آبی با سختی صفر ( آب سبک ) استفاده می کنند. این وسیله که داخل آن ماده شیمیایی بنام رزین یا صمغ شیمیایی است املاح اضافی آب را بخود گرفته و آب سبک و صفر درست می کند.  قیمت این دستگاه گران است ولی چون مکانیسم ساده ای دارد می توان نمونه دست ساز آن را ساخت. شمایی از مکانیسم عمل این دستگاه را در شکل زیر می بینید. )

 

 

 

 

 

                                       

 

 

 

 

 

 

استفاده از این دستگاه بهترین روش برای پالایش آب و در نهایت بدست آوردن آبی است که مخصوص استفاده در آکواریم می باشد. همانطور که گفته شد بدون داشتن یک آب پالایش شده نیز می توانید PH آب را با مواد مخصوص اینکار کاهش دهید، ولی این تنظیم فقط یک یا نهایتاً دو روز پایدار خواهد ماند و بزودی دوباره به میزان اولیه خود بازخواهد گشت. ضمن اینکه این پایین آمدن و بالا رفتن مجدد PH، خطرناک تر و بدتر ازPH نامناسبی است که شما از ابتدا داشتید.

 

این را هم باید اضافه کنم که برخی از آکواریم داران برای بدست آوردن آبی با سختی کم، از زغال سنگ استفاده می کنند. با قرار دادن زغال سنگ در فیلتر تصفیه کننده آب و یا قرار دادن یک لایه از آن در زیر بستر آکوراریم می توانید سختی آب خود را کاهش دهید. این تکنیک نیز می تواند بخوبی مؤثر باشد ولی دارای پیچیدگی بیشتری است و کمتر قابل پیش بینی می باشد و احتمالاً بهتر است که آکواریم داران کم تجربه از آن دوری نمایند.

 

 

 

من  به شخصه این طور فکر می کنم که بسیار آسانتر است اگر از ماهی هایی استفاده کنید که مناسب PH طبیعی آب آکواریم شما هستند. بخصوص اگر آب آکواریم شما دارای PH بالایی باشد، صدها نوع ماهی وجود دارند که می توانند براحتی در PH 6/6 تا 8/7 زندگی و رشد کنند.

 

مطمئن باشید که کنترل PH برای مبتدیان، تجربه ای بسیار ناامید کننده است. من حدس می زنم 50% از مشکلاتی که در آکواریمهای جدید روی می دهند نتیجه همین کوشش آکواریم داران مبتدی برای تغییر میزان PH است.البته برخی از آکورایم داران واقعاً نیاز به تنظیم PH دارند و این یک نیاز مبرم برای آنان است ولی برای اکثر آنها همان PH طبیعی آبی که استفاده می کنید می تواند مناسب باشد.

 

 

 

در خاتمه برای همه علاقه مندان به این مقوله آرزوی سعادت و موفقیت می نمایم.

 

نظرات () تاریخ : دوشنبه 30 شهريور 1394 زمان : 17:2 بازدید : 342 نویسنده : علمی پروژه

تنظیم PH در آکواریم های آب شیرین:

تنظیم PH در آکواریم های آب شیرین:

 

تنظیم PH در آکواریم های آب شیرین

 

 ترجمه ای است از یک مقاله که توسط  Mark Lehr  نوشته شده است :

 

 یکی از مشکلات عمومی و اصلی آکواریم داران نگهداری و حفظ PH در یک میزان ثابت است. خیلی از افراد متوجه اهمیت نقش PH و فاکتورهایی که بر روی آن تأثیر می گذارند، نیستند.

 

زمانیکه PH را در نظر می گیریم، بیشتر از اینکه هدف خود را، حفظ کردن یک PH ثابت فرض کنیم، باید سعی کنیم هدف ما متعادل نگاه داشتن آن باشد. اگر چه  ممکن است PH=7 بهترین و مطلوبترین PH برای ماهیان باشد ولی  در هر مقداری بین 6/6 و 8/7  ماهی ها می توانند به زندگی عادی خود ادامه بدهند. ما به عنوان آکواریم دار باید از اتفاقاتی که موجب تغییرات ناگهانی PH می شود، جلوگیری نماییم.

 

خاصیت تغییر پذیری PH آب می تواند بوسیله ظرفیت بافرینگ شناخته شود. شما می توانید ظرفیت سیستم بافرینگ خود را با اندازه گیری میزان سختی آب بدست آورید. میزان سختی بین 4-6 یا کمی بالاتر معمولا برای نگه داشتن سیستم بافری و به تبع آن نگهداری یک PH ثابت کافی می باشد. وقتی که سختی آب آکواریم شما زیر 4 باشد، به این معنی است که سیستم بافرینگ کافی نیست و احتمال سقوط PH وجود دارد. وقتی که میزان PH بالاست سختی آب را بین 6 تا 12 فرض می کنیم. اکثر آکواریم داران میزان کربنات را برای تنظیم درجه سختی انتخاب می کنند که میزان کربنات کلسیم در آب می باشد. این تست همچنین برای نگهداری و تنظیم یک سیستم بافری مناسب، مؤثر است که برای آن اندازه گیری یکی از مقادیر سختی کل و یا سختی کربنات لازم است، ولی اینکه هر دو را مستقلاً اندازه گیری کنیم نیاز نیست. خوشبختانه آکواریم شما معمولاً دارای منبعی طبیعی از کانی های نامحلولی است که یک سیستم بافری تشکیل می دهند و PH را در حد مطلوب حفظ می کنند. تمام این کانی های نامحلول روی هم سختی تام آب آکواریم شما را می سازند. شما نیاز دارید که تست سختی تام را انجام دهید. دانستن این که PH آب آکواریم شما در حد مناسب است نمی تواند گویای موفقیت کامل باشد. تنها با انجام تست سختی تام است که می توانید پیش بینی کنید PH بعد از آنکه تنظیم شد در همان حد باقی خواهد ماند یا خیر. این مسئله ناشی از چرخه های بیولوژیکی طبیعی است که در آکواریم شما روی می دهند. مانند تنفس ماهی ها و ضایعات و کثیفی های معلق و ته  نشین شده که نتیجه آن خنثی شدن یون بیکربنات ساخته شده بوسیله سیستم بافرینگ است. آکواریم داران بوسیله تعویض های مکرر و منظم آب آکواریم  و نگهداری های روتین، مثلاً تعویض فیلتر و تمیز کردن تصفیه زیر شنی، این نقصان را جبران می کنند و بدینوسیله به سختی آب می افزایند.

 

 در اینجا بطور خلاصه توضیح می دهیم که چرا هر یک از این نگهداری های روتین آکواریم، برای پایدار نگهداشتن PH لازم هستند. باید بدانید هر کجا که در آکواریم شما ذرات زائد انباشته می شوند، تولید تجمعی از فرآورده های فسفاتی می کنند. تجمع مواد زائد بر روی بستر ماسه ای و لایه فیلتر شما میزان فسفات را در آکواریم افزایش می دهد. یونهای فسفات آزاد می توانند با مواد بافری کلسیمی پیوند تشکیل داده و موجبات ته نشین شدن کلسیم را در آکواریم فراهم کنند. به این شکل توانایی تنظیم و تعادل PH کاهش می یابد. به همین دلیل است که تمیز نگهداشتن لایه فیلتر، بستر، فضای زیر ماسه ها و تعویض های مکرر قسمتی از آب، بسیار با اهمیت می باشد. بعلاوه آب شیر محتوی یونهای بافری می باشد و شما می توانید با تعویض مکرر بخشی از آب به جایگزینی این یونهای بافری از دست رفته کمک کنید. این مسئله در مورد تمام آکواریم ها اهمیت دارد چرا که تنفس ماهی ها و ذرات زائد انباشته شده به تنهایی می توانند سبب کاهش توانایی سیستم بافری در تنظیم  PH شوند.

 

حال سؤالی که مطرح می شود این است که اگر ماهیی که قصد نگهداری از آن را داریم نیاز به یک PH مخصوصی داشت چه کاری باید انجام دهیم. اگر PH آبی که ماهی شما آن را ترجیح می دهد نزدیک به PH طبیعی آب موجود در آکورایم شما است، توصیه می شود که تغییری در آن اعمال نکنید. در غیر اینصورت، یعنی اگر PH طبیعی آب آکواریم شما از PH مورد نیاز ماهیی که قصد نگهداری از آن را دارید زیاد فاصله دارد، کارهایی هست که باید انجام دهید.

 

اجازه بدهید با روش افزایش سطح PH شروع کنیم. امروزه تعداد زیادی افزایش دهنده PH در فروشگاه ها وجود دارد. محصولات مایع را وقتی به تنهایی استفاده کردم، در حد 50/50 با موفقیت همراه بود. همچنین نیاز به محصولی دارید که بتوانید با آن توان سیستم بافری آکواریم خود را بالا ببرید. برای نگهداری PH در یک مقیاس بالا، به شما استفاده از یک بستر بافری مثل مرجان های خرد شده را پیشنهاد می کنم. شما می توانید این مرجانهای خرد شده را به آکواریم کنونی خود اضافه نمایید. من خودم مرجانهای خرد شده را داخل یک کیسه توری قرار داده و آنرا زیر بستر آکواریم جای داده ام. برای اینکه PH آکواریم خود را در حدود 6/7 حفظ کنید، به ازای هر 40 لیتر آب نیاز به 1 کیلوگرم مرجان خرد شده دارید. برخی از آکواریم داران، این کیسه محتوی مرجان های خرد شده را مانند یک لایه در سیستم فیلترینگ خود قرار می دهند. این متد به شما اجازه استفاده از مرجان های خرد شده درشت تر را نمی دهد. اما اگر شما در حد کمی نیازمند تعدیل و سازگاری در سیستم بافری خود هستید این روش می تواند مؤثر باشد. اگر  ترجیح می دهید که از مرجانهای خرد شده استفاده نکنید، پودرهای  زیاد دیگری در بازار وجود دارد که عمل افزایش سختی آب یا خاصیت قلیایت آنرا انجام می دهند. شما به راحتی توانید این پودرها را طبق دستورالعمل آن به آکواریم خود بیافزایید. البته این متدها گرایش به ایجاد تغییرات شدید در سختی آب دارند که اگر در تنظیم سختی و PH ورزیده و با تجربه نباشید، ممکن است خطرناک باشند. بی خطرترین متد همان استفاده از مرجان های خرد شده می باشد.پس از اینکه توانایی بافرینگ  آکواریم خود را تقویت نمودید، می توانید PH آب  را در درجه دلخواه تنظیم کرده و به آکواریم بیافزایید. محصولات زیادی در فروشگاه ها موجود است که اینکار را انجام می دهند. اغلب اوقات آبی که برای آکواریم استفاده می کنید به طور طبیعی دارای PH بالایی است و شما فقط نیازدارید که با اضافه کردن مرجانهای خرد شده به تقویت سیستم بافری خود کمک نمایید تا بتوانید PH را در همین سطح بالا حفظ و نگهداری کنید.

 

 

 

 

 

 

 

اما پایین آوردن PH کاری سخت تر است. اگر فکر می کنید که می توانید براحتی با اضافه کردن مواد کاهش دهنده PH سطح آنرا پایین بیاورید کاملاً در اشتباه هستید، چرا که سیستم بافری شما بسادگی و بسرعت میزان آنرا به همان مقدار طبیعی خود افزایش خواهد داد. در واقع شما باید یونهای بافری را از آب آکواریم خود جدا کنید، به این شکل می توانید PH آب را نیز پایین بیاورید. بهترین راه برای انجام این کار اینست که یک دستگاه پالاینده آب ( دستگاهی که آب را سبک می کند ) تهیه کنید. این دستگاه آب شیر را بوسیله یونهای رزین که در خود دارد فیلتر می کند. آبی که حاصل می شود عاری از نمک و کانی های دیگر است و در واقع آبی است سبک و با سختی صفر.

 

 

 

 

 ( در مورد این دستگاه قبلاً و در مطالب گذشته وبلاگ صحبت شده است که دراینجا نحوه کار آن و چگونگی ساخت نوع دست ساز آن را مروری میکنیم:

 

 درکارگاه های پرورش ماهی معمولاً از این دستگاه برای کاهش سختی آب و در واقع بدست آوردن آبی با سختی صفر ( آب سبک ) استفاده می کنند. این وسیله که داخل آن ماده شیمیایی بنام رزین یا صمغ شیمیایی است املاح اضافی آب را بخود گرفته و آب سبک و صفر درست می کند.  قیمت این دستگاه گران است ولی چون مکانیسم ساده ای دارد می توان نمونه دست ساز آن را ساخت. شمایی از مکانیسم عمل این دستگاه را در شکل زیر می بینید. )

 

 

 

 

استفاده از این دستگاه بهترین روش برای پالایش آب و در نهایت بدست آوردن آبی است که مخصوص استفاده در آکواریم می باشد. همانطور که گفته شد بدون داشتن یک آب پالایش شده نیز می توانید PH آب را با مواد مخصوص اینکار کاهش دهید، ولی این تنظیم فقط یک یا نهایتاً دو روز پایدار خواهد ماند و بزودی دوباره به میزان اولیه خود بازخواهد گشت. ضمن اینکه این پایین آمدن و بالا رفتن مجدد PH، خطرناک تر و بدتر ازPH نامناسبی است که شما از ابتدا داشتید.

 

 

 

این را هم باید اضافه کنم که برخی از آکواریم داران برای بدست آوردن آبی با سختی کم، از زغال سنگ استفاده می کنند. با قرار دادن زغال سنگ در فیلتر تصفیه کننده آب و یا قرار دادن یک لایه از آن در زیر بستر آکوراریم می توانید سختی آب خود را کاهش دهید. این تکنیک نیز می تواند بخوبی مؤثر باشد ولی دارای پیچیدگی بیشتری است و کمتر قابل پیش بینی می باشد و احتمالاً بهتر است که آکواریم داران کم تجربه از آن دوری نمایند.

 

 

 

 

 

 

 

من  به شخصه این طور فکر می کنم که بسیار آسانتر است اگر از ماهی هایی استفاده کنید که مناسب PH طبیعی آب آکواریم شما هستند. بخصوص اگر آب آکواریم شما دارای PH بالایی باشد، صدها نوع ماهی وجود دارند که می توانند براحتی در PH 6/6 تا 8/7 زندگی و رشد کنند.

 

 

 

مطمئن باشید که کنترل PH برای مبتدیان، تجربه ای بسیار ناامید کننده است. من حدس می زنم 50% از مشکلاتی که در آکواریمهای جدید روی می دهند نتیجه همین کوشش آکواریم داران مبتدی برای تغییر میزان PH است.البته برخی از آکورایم داران واقعاً نیاز به تنظیم PH دارند و این یک نیاز مبرم برای آنان است ولی برای اکثر آنها همان PH طبیعی آبی که استفاده می کنید می تواند مناسب باشد.

 

 

 

 

 

 

 

در خاتمه برای همه علاقه مندان به این مقوله آرزوی سعادت و موفقیت می نمایم.

 

 

 

نظرات () تاریخ : پنجشنبه 12 شهريور 1394 زمان : 17:50 بازدید : 476 نویسنده : علمی پروژه

تبلیغات
Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
اطلاعات کاربری
آرشیو
  • 1396
  • 1394